گیلان


تاريخ‌ گيلان تا شش‌ قرن‌ پيش‌ از ميلاد، يعني‌ تا زماني‌ كه‌ تاريخ‌ نگاران‌ يونان‌، گوشه‌هايي‌ از تاريخ‌ ايران‌ را روشن‌ كرده‌اند، تاريك‌ و مبهم‌ است‌ و تنها با تكيه‌ بر پاره‌اي‌ كاوش‌هاي‌ باستان‌ شناختي‌ مي‌توان ‌گوشه‌هايي‌ از آن‌ را روشن‌ كرد. آثار به‌ دست‌ آمده‌ از سرزمين‌هاي‌ سواحل‌ جنوب‌ درياي‌ خزر به‌ دوره ‌پيش‌ از آخرين‌ يخ‌بندان‌ (بين‌ ۵۰ تا ۱۵۰ هزار سال‌ پيش‌) تعلّق‌ دارند.


محوطه‌ باستاني‌ مارليك‌ - رودبار
در كرانه‌ شرقي‌ سفيدرود رودبار، دره‌ زيبايي‌ به‌ نام‌ «گوهررود» وجود دارد. كه‌ درميان‌ آن‌ تپه‌هاي‌ كوچك‌ و بزرگي‌ از دوران‌ باستان‌ به‌ جاي‌ مانده‌ است‌. در ميان‌ تپه‌ها، پنج‌ تپه‌ مارليك‌، زينب‌بيجار، پيلاقلعه‌ و جازم‌ كول‌ مهّم‌تر و غني‌تر از ديگر تپه‌ها هستند. تپه‌ مارليك‌ يك‌ تپه‌ طبيعي‌ و صخره‌اي‌ ازسنگ‌هاي‌ سولفات‌ آهن‌ است‌. گروهي‌ از پژوهش‌ گران‌ معتقدند نام‌ مارليك‌ برگرفته‌ از مارهاي‌ انبوهي‌ است‌ كه‌ دراين‌ تپه‌ زندگي‌ مي‌كنند. گروهي‌ اعتقاد دارند كه‌ گنجينه‌ مارليك‌ به‌ قوم‌ آمارد تعلّق‌ دارد. در بررسي‌ تپه‌هاي‌ باستاني‌منطقه‌ انبوهي‌ ظروف‌ شكسته‌ سفالي‌ ديده‌ شده‌ است‌. در يكي‌ از تپه‌هاي‌ باستاني‌ دره‌ گوهررود، يك‌ گمانه‌ زني‌آزمايشي‌ به‌ انجام‌ رسيده‌ و نتيجه‌ آن‌ كشف‌ دو مجسمه‌ كوچك‌ گاو مفرغي‌، دو مهر استوانه‌اي‌، چهارده‌ دكمه‌ طلاو ديگر آثار جالب‌ توجه‌ مي‌باشد. همچنين‌ در اين‌ تپه‌، آثار ساختمان‌ چهار ديواري‌ پديدار شد كه‌ در حدود ۳۰متر مساحت‌ داشت‌ و به‌ نظر مي‌آمد آرامگاه‌ يا معبد باشد. احتمال‌ مي‌رود اين‌ تپه‌، آرامگاه‌ خصوصي ‌فرمانروايان‌ و شاهزادگان‌ محلي‌ بوده‌ است‌ كه‌ در اواخر هزاره‌ دوّم‌ و اوايل‌ هزاره‌ اوّل‌ پيش‌ از ميلاد در اين‌ منطقه‌حكومت‌ مي‌كرده‌ و مردگان‌ خود را، بنا بر سنن‌ و آيين‌هاي‌ قومي‌ به‌ همراه‌ اشياء قيمتي‌ به‌ خاك‌ مي‌سپرده‌اند. دراين‌ تپه‌ حدود ۲۵ آرامگاه‌ كشف‌ شد كه‌ در چند آرامگاه‌ بازمانده‌ استخوان‌هاي‌ انسان‌ بدست‌ آمد و در همه‌ اتاق‌ها،اشيايي‌ مانند ظروف‌ مفرغي‌، ظروف‌ سفالين‌، دكمه‌هاي‌ تزئيني‌، انواع‌ سرگرز، پيكان‌، خنجر، شمشير،مجسمه‌هاي‌ برنزي‌ و سفالي‌، سرنيزه‌ و كلاه‌خود و... پيدا شد. پارچه‌هاي‌ به‌ دست‌ آمده‌ از تپه‌ مارليك‌، نشانه‌ظهور و پيشرفت‌ صنعت‌ بافندگي‌ در هزاران‌ سال‌ پيش‌ در ايران‌، به‌ ويژه‌ در گيلان‌ هستند.
در كاوش‌هاي‌ مارليك‌ در حدود ۱۱ مُهر به‌ دست‌ آمد كه‌ خطها و نقش‌هاي‌ جالب‌ دارند. از آن‌ جمله‌، مهري ‌است‌ كه‌ روي‌ آن‌ خط‌ ميخي‌ حك‌ شده‌ است‌. به‌ گفته‌ باستان‌ شناسان‌ اين‌ مهرها به‌ هزار سال‌ پيش‌ از ميلاد مربوط‌اند. كاوش‌هاي‌ مارليك‌ يكي‌ از بي‌ سابقه‌ترين‌ كاوش‌هاي‌ جهان‌ است‌. در اين‌ كاوش‌ها، همچنين‌ انبوهي‌ جام‌هاي‌ طلا، نقره‌، مفرغ‌، موزائيك‌، و چيني‌ بدست‌ آمده‌ است‌ و در ميان‌ اين‌ جام‌ها، «جام‌ مارليك‌»بي‌ ماننداست‌ و از زر ناب‌ به‌ ارتفاع‌ ۱۸ سانتي‌ متر قالب‌ سازي‌ و ساخته‌ شده‌ است‌. نقش‌ وسط‌ جام‌، درخت‌ زندگي‌ است ‌و در دو سوي‌ درخت‌ دو گاو بال‌ دار ديده‌ مي‌شود و در كف‌ جام‌، يك‌ گل‌ تزئيني‌ زيبا نقش‌ شده‌ است‌.


كاخ‌ اختصاصي‌ - رودسر
اين‌ كاخ‌ در محوطه‌ يك‌ پارك‌ و جنب‌ ساختمان‌ فرمانداري‌ شهرستان‌ رودسر واقع‌ شده‌است‌. اين‌ كاخ‌ داراي‌ نقشه‌ مستطيل‌ و دو فضاي‌ نعلي‌ شكل‌ در قسمت‌ شمالي‌ بناست‌ ساختماني‌ است‌ دو طبقه‌با سقف‌ شيرواني‌ كه‌ براي‌ اقامت‌هاي‌ موقت‌ مورد استفاده‌ اختصاصي‌ رضاشاه‌ قرار گرفته‌ است‌.

كاخ‌هاي‌ ييلاقي‌ ضرغام‌ السلطنه‌ - طالش
اين‌ كاخ‌ها در روستاي‌ «مريان‌» و «آق‌اولر» واقع‌ شده‌اند. ضرغام‌ السلطنه‌ ازحاكمان‌»گرگان‌ رود »بود. اين‌ كاخ‌ها، هر يك‌ از سه‌بخش‌ خان‌ نشين‌، قراول‌ خانه‌ و اصطبل‌ خانه‌ تشكيل‌ شده‌است‌. كاخ‌هاي‌ مزبور در دوران‌ اوج‌گيري‌ جنبش‌ مشروطيت‌ از سوي‌ مشروطه‌ خواهان‌ به‌ آتش‌ كشيده‌ شده‌ است‌.با سرمايه‌ گذاري‌ و بهره‌گيري‌ از اين‌ بناها و استعدادهاي‌ طبيعي‌ روستاها، مي‌توان‌ به‌ عنوان‌ يكي‌ از مهّم‌ترين‌ مراكز سياحتي‌ و گيلان‌ گردي‌ از آن‌ها استفاده‌ كرد.

مجموعه‌ عمارت‌ گمرك‌ - انزلي‌
اصل‌ بناهاي‌ اداره‌ بندر متعلّق‌ به‌ دوره‌ قاجار است‌ كه‌ روس‌ها آن‌ را ساخته‌اند و دردوره‌ پهلوي‌، بازسازي‌ شد. ساختمان‌ موزيك‌ كه‌ يك‌ معمار يوناني‌ آن‌ را ساخته‌، داراي‌ سبك‌ يوناني‌ است‌. گنبداين‌ بنا روي‌ هشت‌ ستون‌ مدور استوار شده‌ است‌ و چون‌ مورد استفاده‌ دسته‌ موزيك‌ ارتش‌ بوده‌ به‌ "ساختمان‌موزيك‌" شهرت‌ يافته‌ است‌. بخش‌ تعمير كشتي‌ و به‌ آب‌ انداختن‌ آن‌ها در اداره‌ بندر، از تأسيسات‌ مدرن‌ آن‌ زمان‌به‌ شمار مي‌رود و هنوز نيز جالب‌ و حائز اهميّت‌ است‌. دو عمارت‌ گمرك‌ و محل‌ استقرار نيروي‌ دريايي‌ از آثاردوره‌ پهلوي‌ است‌.

كاخ‌ ميان‌ پشته‌ - انزلي‌
اين‌ كاخ‌ در ميان‌ باغي‌ دل‌انگيز به‌ مساحت‌ ۱۷ هكتار به‌ دستور پهلوي‌ اوّل‌ در بندرانزلي‌ ساخته‌ شده‌ و ۱۱۶۸ متر مربع‌ زير بنا مشتمل‌ بر اطاق‌ها، تالار و سالن‌ پذيرايي‌ و ديگر قسمت‌ها است‌. سقف‌داخلي‌ ‌ گچ‌بريهاي‌ استادانه‌ و يك‌ نقش‌ برجسته‌ بر بالاي‌ ديوارها دارد‌. در بخش‌ شمالي‌ كاخ‌ يك‌ در بزرگ‌قرار دارد كه‌ به‌ سرسراي‌ كاخ‌ متصل‌ مي‌شود. در مسير راه‌ پله‌، پنجره‌هايي‌ با نقش‌ خورشيد وجود دارد. زيباترين‌عنصر اين‌ كاخ‌، راه‌پله‌ مارپيچ‌ آن‌ است‌ كه‌ تا زير شيرواني‌ امتداد مي‌يابد.

قلعه‌ بُندبُن‌ قاسم‌آباد – رودسر
در روستاي‌ بُندبُن‌ قاسم‌آباد برجي‌ قديمي‌ به‌ ارتفاع‌ ۱۲ متر سر بر آورده‌ كه‌ نقش‌ دفاعي‌داشته‌ است‌. اين‌ برج‌، بخشي‌ از يك‌ قلعه‌ بزرگ‌ بود كه‌ برج‌ نگهباني‌ آن‌ در بخش‌ جنوبي‌ قلعه‌ و مشرف‌ بر دهكده‌بُندبُن‌ هنوز سالم‌ باقي‌ مانده‌ است‌. از خود قلعه‌ جز يك‌ ديوار سنگي‌ با ملاط‌ گچ‌، چيز ديگري‌ بر جاي‌ نمانده‌است‌.

قلعه‌ رودخان‌ - شفت‌
اين‌ قلعه‌ مهّم‌ كوهستاني‌ و تاريخي‌ در فاصله‌ ۱۶ كيلومتري‌ جنوب‌ شرقي‌ شهرستان‌ فومن ‌واقع‌ شده‌ است‌. قلعه‌ رودخان‌، دژي‌ محكم‌ و بزرگ‌ است‌ كه‌ بيش‌ از ۵ هكتار وسعت‌ دارد. اين‌ ساختمان‌ از سنگ ‌و آجر و ملاط‌ ساروج‌ ساخته‌ شده‌ است‌. تنها راه‌ ورود به‌ قلعه‌، در شمال‌ شرقي‌ است‌ كه‌ در كنار آن‌ دو برج‌ دفاعي‌نيز ساخته‌ شده‌ است‌. در داخل‌ قلعه‌، آب‌ گوارايي‌ در همه‌ فصل‌هاي‌ سال‌ جاري‌ است‌. گرچه‌ گذشت‌ زمان‌ ورويش‌ بوته‌ها صدماتي‌ به‌ قلعه‌ وارد كرده‌ ولي‌ خوشبختانه‌ هنوز هم‌ مي‌توان‌ آن‌ را از سالم‌ترين‌ قلعه‌هاي‌ ايران‌دانست‌. با توجه‌ به‌ اشاره‌هاي‌ پراكنده‌ تاريخي‌، اين‌ قلعه‌ يكي‌ از پايگاههاي‌ مبارزاتي‌ اسماعيليان‌ بوده‌ است‌.گروهي‌ از صاحبنظران‌ بر اين‌ گمان‌اند كه‌ بنياد قلعه‌ رودخان‌ به‌ دوره‌ سامانيان‌ مربوط‌ است‌ و در طول‌ تاريخ‌مرمت‌ گرديده‌ است‌.

قلعه‌ صلصال‌ لیسار - تالش‌
اين‌ قلعه‌ در ۱۸ كيلومتري‌ شهرستان‌ تالش‌ در منطقه‌ «هره‌ دشت‌» بر روي‌ تپه‌اي‌ واقع‌شده‌ است‌. مصالح‌ اين‌ دژ مستحكم‌، از سنگ‌ و ساروج‌ است‌ و تأسيسات‌ دروني‌ آن‌ از آجر و نوعي‌ ساروج‌ سفيدساخته‌ شده‌ است‌. اين‌ بناي‌ عظيم‌ به‌ دوره‌ سلجوقيان‌ مربوط‌ است‌. اين‌ قلعه‌ از بخش‌هاي‌ گوناگون‌ مانند:خان‌نشين‌، قراول‌ خانه‌، اصطبل‌ و آب‌ انبار تشكيل‌ شده‌ است‌. سبك‌ معماري‌ اين‌ بنا، گوياي‌ فرهنگ‌ و تمدني‌كهن‌ در منطقه‌ است‌. از ديدگاه‌ گردشگري‌ و پژوهش‌هاي‌ تاريخي‌ نيز اين‌ قلعه‌ تاريخي‌ حائز اهميّت‌ است‌.

آرامگاه‌ آپير جنگلي‌ - آستانه‌ اشرفيه‌
آرامگاه‌ آپيرجنگلي‌ از مشايخ‌ صوفيه‌ در بازكياگوراب‌، ميان‌ آستانه‌ اشرفيه و لاهيجان‌ واقع‌ شده‌ است‌. بناي‌ بقعه‌، ساختماني‌ قديمي‌ و آجري‌ است‌. كف‌ آن‌ با كاشي‌هاي‌ سبز قديمي‌ فرش ‌شده‌ است‌. سقف‌ صحن‌ آن‌ تاق‌ مدور دارد كه‌ گنبد بنا در زير بام‌ آن‌ پنهان‌ شده‌ است‌. از ديگر ويژگي‌هاي‌ بقعه‌ به‌ مقرنس‌هاي‌ گچي‌ ظريف‌ سفيدكاري‌ شده‌ و پوشش‌ سفال‌ مي‌توان‌ اشاره‌ كرد.

آرامگاه‌ آقا شيخ‌ ابوالوجيه‌ - لاهيجان‌
اين‌ آرامگاه‌ در دهكده‌ زالكه‌ در لاهيجان‌ واقع‌ شده‌ كه‌ بنايي‌ مستطيل‌ شكل‌است‌ و در چهار سوي‌ آن‌، چهار ايوان‌ مختلف‌ قرار دارد. چهار ستون‌ مقابل‌ در ورودي‌ بنا، به‌ شيوه‌ محلي‌ «لاچ‌لنگري‌» كنده‌ كاري‌ شده‌ است‌. آرامگاه‌ صندوقي‌ به‌ تاريخ‌ ۹۴۸ ه.ق‌ دارد. شيخ‌ ابوالوجيه‌ از مجتهدان‌ و عارفان ‌زمان‌ خود بوده‌ كه‌ در نيمه‌ اوّل‌ قرن‌ نهم‌ هجري‌ قمري‌ مي‌زيسته‌ است‌.

آرامگاه‌ دكتر محمد معين‌ - آستانه‌ اشرفيه‌
آرامگاه‌ دكتر محّمد معين‌ مؤلف‌ فرهنگ‌ فارسي‌ معين‌، در آستانه ‌اشرفيه ‌واقع‌ شده‌ و جلوه‌ ويژه‌اي‌ به‌ اين‌ شهر بخشيده‌ است‌. آرامگاه‌ اين‌ دانشمند فقيد‌ كه‌ از چهره‌هاي‌ برجسته‌ ادبيات‌ وفرهنگ‌ ايران‌ زمين‌ است‌ از مكان‌هايي‌ است‌ كه‌ همواره‌ مورد بازديد شيفتگان‌ فرهنگ‌ پارسي‌ قرار مي‌گيرد. آرامگاه‌ دكتر محّمد معين‌ مؤلف‌ فرهنگ‌ فارسي‌ معين‌، در آستانه ‌اشرفيه ‌واقع‌ شده‌ و جلوه‌ ويژه‌اي‌ به‌ اين‌ شهر بخشيده‌ است‌. آرامگاه‌ اين‌ دانشمند فقيد‌ كه‌ از چهره‌هاي‌ برجسته‌ ادبيات‌ وفرهنگ‌ ايران‌ زمين‌ است‌ از مكان‌هايي‌ است‌ كه‌ همواره‌ مورد بازديد شيفتگان‌ فرهنگ‌ پارسي‌ قرار مي‌گيرد.

آرامگاه‌ كاشف‌ السلطنه‌ - لاهيجان‌
حاجي‌ محمد ميرزا معروف‌ به‌ كاشف‌ السلطنه‌ به‌ عنوان‌ ژنرال‌ به‌ هند رفت‌ و به ‌آموزش‌ فن‌ چايكاري‌ و تهيّه‌ چاي‌ پرداخت. وي‌ در بازگشت‌ از هند، مقداري‌ چاي‌، بذر و نهال‌ با خود آورد و با كوشش‌ بسيار در لاهيجان‌ كاشت‌. در واقع‌ او نخستين‌ كسي‌ است‌ كه‌ براي‌ اولين‌ بار كشت‌ چاي‌ را در گيلان‌ مرسوم‌ كرد و امروزه‌ از بركت‌ ابتكار و تلاش‌ اوست‌ كه‌ هزاران‌ چايكار گيلاني‌، زندگي‌ خود را تأمين‌ مي‌كنند. آرامگاه‌ او درشهر لاهيجان‌ بر فراز تپه‌اي‌ مشرف‌ به‌ باغ‌هاي‌ چاي‌ ساخته‌ شده‌ و بسيار جالب‌ توجه‌ است‌.

آرامگاه‌ ميرزا كوچك‌خان‌ جنگلي‌ - رشت‌
آرامگاه‌ ميرزا كوچك‌خان‌ جنگلي‌ معروف‌ به‌ سردار جنگل‌ در جنوب‌رشت‌ واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ آرامگاه‌ كوچك‌ و با اهميت‌ مورد عنايت‌ و توجه‌ مسافران‌ و مردم‌ است‌ كه‌ با سادگي‌ وزيبايي‌ بر روي‌ قبر ميرزا كوچك ‌خان‌ جنگلي‌ احداث‌ شده‌ است‌.

آرامگاه‌ پير قطب‌الدين‌ - آستارا
اين‌ آرامگاه‌ در باش‌ محله‌ باغچه‌ سرا در فاصله‌ ۳ كيلومتري‌ شمال‌ غربي‌ شهر آستارا قرار گرفته‌ است‌. پير قطب‌ الدين‌ از مشايخ‌ صوفيه‌ و از بزرگان‌ عرفان‌ است‌ كه‌ مزار او مورد علاقه‌ مردم‌مي‌باشد. بناي‌ آرامگاه‌، قديمي‌ و از آجر ساخته‌ شده‌ است‌. يك‌ قطعه‌ سنگ‌ مرمر قديمي‌ در كفش‌ كن‌ آن‌ وجوددارد. اين‌ سنگ‌ كنده‌كاري‌ شده‌ و به‌ نقش‌هاي‌ گل‌ و بوته‌ مزين‌ است‌ و تاريخ‌ ۹۴۲ هجري‌ قمري‌ دارد.

آرامگاه‌ سيد شرفشاه‌ - رضوان‌ شهر
اين‌ آرامگاه‌ در روستاي‌ دارسرا و در ۵ كيلومتري‌ شرق‌ رضوان‌ شهر واقع‌ شده‌است‌. اين‌ روستا به‌ احترام‌ نام‌ سيد شرفشاه‌، عارف‌ و شاعر قرن‌ هشتم‌ به‌ سيد شرفشاه‌ يا سيد شرف‌ الدين‌معروف‌ است‌. نسب‌ وي‌ از ده‌ پشت‌ به‌ امام‌ موسي‌ كاظم‌ (ع‌) مي‌رسد.
شرفشاه‌ پيري‌ عارف‌ بود كه‌ پس‌ از مرگ‌، به‌ مقام‌ سيادت‌ رسيد. بناي‌ آرامگاه‌ نوساز و بزرگ‌ است‌ و از آجر،سنگ‌ و مرمر ساخته‌ شده‌ است‌. در روستاي‌ دارسرا، آرامگاه‌ ديگري‌ به‌ نام‌ سيده‌ بانو وجود دارد كه‌ گويند گور مادر شرفشاه‌ است‌.

آرامگاه‌ شيخ‌ زاهد گيلاني‌ - لاهيجان‌
اين‌ بناي‌ تاريخي‌ در روستاي‌ «شيخانه‌ور» لاهيجان‌ واقع‌ شده‌ و به‌ تاج‌ الدين‌ابراهيم‌ ملقب‌ به‌ شيخ‌ زاهد گيلاني‌ تعلّق‌ دارد. اين‌ بناي‌ هرمي‌ شكل‌ با پوشش‌ سفالي‌ و گنبدي‌ نوك‌تيز، سقفي‌گچبري‌ شده‌ دارد. تنها كتيبه‌ اين‌ بنا، به‌ خطي‌ نه‌ چندان‌ خوش‌ روي‌ صندوق‌ چوبي‌ قديمي‌ مزار شيخ‌ تاريخ‌ ۸۳۲هجري‌ قمري‌ نشان‌ مي‌دهد. معماري‌ اين‌ اثر ويژگي‌هاي‌ قرن‌ هشتم‌ يا نهم‌ را نشان‌ مي‌دهد و اين‌ بنا در فهرست ‌آثار ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.

خانه‌ دريابيگي‌ - لنگرود
يكي‌ از خانه‌هاي‌ قديمي‌ شهرستان‌ لنگرود، خانه‌ دريابيگي‌ از سرشناسان‌ گيلان‌ است‌. بنااز دو طبقه‌ هم‌ كف‌ تشكيل‌ شده‌ و اتاق‌هاي‌ طبقه‌ بالاي‌ آن‌، ارسي‌هاي‌ چوبي‌ مشبك‌ دارد. همچنين‌ اين‌ خانه‌ دودر بزرگ‌ چوبي‌ قديمي‌ با گل‌ ميخ‌ها و كوبه‌هاي‌ قديمي‌ دارد. هر طبقه‌ سه‌ اتاق‌ دارد و جلوي‌ هر طبقه‌، يك‌ ايوان‌چوبي‌ زيبا چشم‌ مي‌خورد. سراسر تالار مقرنس‌ كاري‌ شده‌ و گچبري‌هاي‌ ارزنده‌اي‌ از دوران‌ قاجار دارد. بر دوطرف‌ هر يك‌ از درها، تاقچه‌ هايي‌ قرار گرفته‌ كه‌ داخل‌ آن‌، آئينه‌هاي‌ سنگي‌ قديمي‌ نصب‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا، ازنظر تزئينات‌ داخلي‌، از آثار تاريخي‌ و هنري‌ مهّم‌ گيلان‌ بشمار مي‌رود.

خانه‌ منجم‌باشي‌ - لنگرود
خانه‌ منجم‌باشي‌ در فشكالي‌ محله‌ و در جنب‌ سبزه‌ ميدان‌ لنگرود واقع‌ شده‌ است‌. اين‌خانه‌ به‌ خانواده‌ منجم‌ باشي‌ گيوان‌ تعلّق‌ داشته‌ كه‌ با روي‌ كار آمدن‌ آغامحّمدخان‌ قاجار صاحب‌ نام‌ شدند. اين‌خانه‌ شامل‌ بيروني‌، اندروني‌، خلوت‌ خانه‌، مسجد و حمام‌ و اصطبل‌ است‌. ميان‌ درگاه‌ اصلي‌ و سرسرا، يك‌ هشتي‌ قرار دارد كه‌ با چند پله‌ به‌ طبقه‌ فوقاني‌ بنا مرتبط‌ مي‌شود. طبقه‌ فوقاني‌ از يك‌ سالن‌ پذيرايي‌ و سه‌ اتاق ‌تشكيل‌ شده‌ است‌. اين‌ سالن‌ و تزئينات‌ آن‌، نمونه‌اي‌ از هنر معماران‌ گيلان‌ در دوره‌ قاجار است‌. چهار لنگه‌ در بسيار نفيس‌ با نقش‌ گل‌ و بوته‌ تالار را به‌ اتاق‌هاي‌ كناري‌ آن‌ ارتباط‌ مي‌دهد. اين‌ بنا در فهرست‌ آثار ملي‌ به‌ ثبت‌رسيده‌ است‌.

مدرسه‌ شاپور - رشت‌
اين‌ مدرسه‌، از بناهاي‌ اوايل‌ دوره‌ پهلوي‌ است‌ كه‌ در سر راه‌ رشت‌ - انزلي‌ قرار دارد و اوّلين‌مدرسه‌ به‌ شيوه‌ امروزي‌ و با معماري‌ نوين‌ در گيلان‌ است كه‌ در فهرست‌ آثار ملي‌ كشور به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌. مدرسه‌ قديمي‌ معروف‌ به‌ شهيد بهشتي‌ مربوط‌ به‌ دوره‌ قاجار نيز در رشت‌ قراردارد.

بازارهاي قديمي – گيلان
بازارهاي‌ قديمي‌ از جمله‌ نقاط‌ پر جنب‌ و جوش‌ نقاط‌ شهرهاي‌ گيلان‌ هستند. اين‌ بازارها، اعم‌ از سرپوشيده‌ يا روباز، كانون‌ هايي‌ براي‌ خريد و فروش‌ كالا هستند و معمولاً در بخش‌ مركزي‌ شهر قرار دارند. يكي‌ از ويژگي‌هاي ‌شهرهاي‌ گيلان‌، ارتباط‌ تنگاتنگ‌ آنان‌ با پس‌ كرانه‌هاي‌ روستايي‌ و حوزه‌هاي‌ نفوذ آن‌هاست‌. از اين‌ رو بازارهاي ‌هميشگي‌ شهرهاي‌ گيلان‌ متناسب‌ با سليقه‌ مشتريان‌ آراسته‌ شده‌اند. در اين‌ بازارها، همه‌ گونه‌ كالا براي‌ فروش‌عرضه‌ مي‌شود. بازارهاي‌ هميشگي‌ رشت‌، آستارا، تالش‌، رودسر و صومعه‌سرا جنب‌ و جوشي‌ دائمي‌ دارند. دراستان‌ گيلان‌ روز بازارها نيز وجود دارند كه‌ محصولات‌ روستائيان‌ در آنها عرضه‌ مي‌شود.

مناره‌ گسکر - صومعه‌سرا
اين‌ مناره‌ در بخش‌ مركزي‌ شهرستان‌ صومعه‌سرا واقع‌ شده‌ و يادآور مناره‌هاي‌ عظيم‌دوره‌ سلجوقي‌ است‌. ارتفاع‌ مناره‌ ۲۹ متر و شكل‌ آن‌ مخروطي‌ است‌. بخش‌ بالايي‌ مناره‌ فرو ريخته‌ و كتيبه‌اي‌دال‌ بر تاريخ‌ بنا و باني‌ آن‌ را ندارد. در قسمت‌ فوقاني‌ مناره‌ دو نوار آجركاري‌ آن‌ را زينت‌ داده‌ است‌.
از ديگر مناره‌هاي‌ استان‌ مي‌توان‌ به‌ مناره‌هاي‌ زير اشاره‌ نمود: مناره‌هاي‌ مسجد جامع‌ و كلده‌ فومن‌ (قاجار)، مناره‌بازار گسکر صومعه‌سرا (پيش‌ از صفوي‌) و مناره‌ مسجد جامع‌ لاهيجان (قاجار)

گورستان‌ قلعه‌ كوتي‌ كومني‌ - رودسر
در جنوب‌ روستاي‌ كومني‌، گورستان‌ قلعه‌ كوتي‌ قرار دارد. تكه‌هاي‌ سفال‌هاي‌اسلامي‌ و سنگ‌هاي‌ ساختماني‌ پراكنده‌ در سطح‌ تپه‌، نشان‌ دهنده‌ حضور تمدن‌هاي‌ مختلف‌ اسلامي‌ بر فراز اين‌تپه‌ است‌. در شيب‌ غربي‌ تپه‌، يك‌ گورستان‌ باستاني‌ از اوايل‌ هزاره‌ اوّل‌ پيش‌ از ميلاد و دوره‌ پارتي‌ وجود دارد. دراين‌ گورستان‌، دو نوع‌ گور وجود دارد: نوع‌ نخست‌ گورستان‌ گودال‌ مانند هستند كه‌ به‌ اوايل‌ هزاره‌ اول‌ پيش‌ ازميلاد تعلق‌ دارند و نوع‌ دوم‌، گورهاي‌ دوره‌ پارت(اشكاني‌) از نوع‌ چينه‌اي‌اند. مرده‌هاي‌ آن‌ها، به‌ صورت‌ جنيني‌و بر پهلوي‌ راست‌ خفته‌اند. اشيايي‌ از قبيل‌ ظروف‌ سفالي‌ خاكستري‌، انواع‌ كوزه‌ها و اشياء زينتي‌ از اين‌ گورستان‌بدست‌ آمده‌ است‌.

گورستان‌ مياركشه‌ - رودسر
گورستان‌ مياركشه‌ در بيرون‌ قريه‌ كومني‌ در دشت‌هاي‌ «مياركشه‌» واقع‌ شده‌ است‌. كه‌مجموعه‌اي‌ از گورهاي‌ دوره‌ ساساني‌ را در بر دارد. چند سكه‌ نقره‌ مكشوفه‌ اواخر دوران‌ ساساني‌ از هرمز چهارم‌و يزدگرد سوم‌ (۶۵۱ - ۶۳۲ ميلادي‌)، در اين‌ گورستان‌ يافت‌ شده‌ است‌. در گورستان‌ مياركشه‌، انواع‌ سلاح‌هاي‌آهني‌ و مفرغي‌ در اندازه‌ها و شكل‌هاي‌ مختلف‌ نيز كشف‌ شده‌ است‌. براي‌ پوشش‌ روي‌ گورها از سنگ‌هاي‌لاشه‌اي‌ لايه‌ لايه‌ استفاده‌ شده‌ است‌ و اشياء درون‌ گورها، بالاي‌ سر مرده‌ و در مقابل‌ صورت‌ آن‌ قرار داده‌ شده‌است‌.

گورستان‌ شاه‌جان‌ - رودسر
اين‌ گورستان‌ در ۲ كيلومتري‌ روستاي‌ «شاه‌جان‌» واقع‌ شده‌ است‌. گورستان‌ شاه‌جان‌ ازغني‌ترين‌ محوطه‌هاي‌ باستاني‌ گيلان‌ است‌ كه‌ آثار گورهاي‌ دخمه‌اي‌ دوره‌ هخامنشي‌، پارتي‌ و گورهاي‌ سده‌هاي‌اوّليه‌ اسلام‌ در آن‌ ديده‌ مي‌شود. در سطح‌ هموار و بر ستيغ‌ كوه‌ صخره‌اي‌، بقاياي‌ قلعه‌ دوره‌ اسلامي‌ (از قلاع‌اسماعيليان‌) وجود دارد و تكه‌ سفال‌هاي‌ دوره‌ اسلامي‌ نيز بر سطح‌ گورستان‌ پراكنده‌اند، كه‌ به‌ قرن‌هاي‌ چهارم‌،پنجم‌ و ششم‌ هجري‌ تعلق‌ دارند.

اسپيه‌ مسجد يا سفيد مسجد - تالش‌
اين‌ مسجد در نزديكي‌ روستاي‌ ديناچال‌ تالش‌ قرار دارد و روي‌ خرابه‌هاي‌ آن‌،آثاري‌ از گچ‌بري‌ و كتيبه‌اي‌ به‌ خط‌ كوفي‌ برجاي‌ مانده‌ كه‌ نشانگر تاريخ‌ طولاني‌ آن‌ است‌. اسپيه‌ مسجد،قديمي‌ترين‌ مسجد برجاي‌ مانده‌ در گيلان‌ است‌ كه‌ بر اثر گذر زمان‌ فرسودگي‌ و ويراني‌ آن‌ روز به‌ روز بيش‌تر شده ‌است‌. شكل‌ مسجد كه‌ از چهار دهليز و يك‌ رواق‌ چهارگوش‌ تشكيل‌ شده‌، بيشتر به‌ آتشكده‌هاي‌ زرتشتي‌ پيش‌ ازاسلام‌ شباهت‌ دارد و ممكن‌ است‌ بعدها، بناي‌ كنوني‌ روي‌ آن‌ ساخته‌ شده‌ باشد.

مسجد صفي‌ - رشت‌
اين‌ مسجد از بناهاي‌ مذهبي‌ زيباي‌ شهر رشت‌ است‌ كه‌ بناي‌ اصلي‌ آن‌ در دوره‌ صفويه‌ساخته‌ شده‌ است‌. وجه‌ تسميه‌ اين‌ مسجد به‌ محّمد ميرزا معروف‌ به‌ صفي‌ ميرزا، پسر بزرگ‌ شاه‌ عباس‌ معروف‌است‌. اين‌ محل‌ كه‌ قتلگاه‌ شاهزادگان‌ جوان‌ و بي‌گناه‌ بود، به‌ دستور شاه‌عباس‌، «شهيديه‌» نامگذاري‌ شد. مسجدصفي‌ داراي‌ كاشيكاري‌ و گچبري‌ هاي زيبايي‌ است‌ و به‌ دليل‌ قدمت‌ تاريخي‌ اهمّيت‌ فرهنگي‌، هنري‌ و جهانگردي‌دارد.

روستاي هرزويل‌ - رودبار - منجيل‌
عمر روستاي‌ استثنايي‌ هرزويل‌، براساس‌ مدارك‌ معتبر بيش‌ از ۱۰۰۰ سال‌ است‌ و درنزديكي‌ شهر منجيل‌ قرار دارد. ناصرخسرو شاعر نام‌آور ايران‌ به‌ اين‌ روستا سفر كرده‌ و از آن‌ در سفر نامه‌ خود نام‌برده‌ است‌. در اين‌ روستا درخت‌ سرو كهنسالي‌ به‌ قدمت‌ روستا وجود دارد كه‌ هر ساله‌، انبوهي‌ از مردم‌ به‌ ديدار آن‌ مي‌روند. آرامگاه‌ آقا سيد محمود مرندي‌ و امام‌زاده‌ ابراهيم‌ كه‌ مورد توجه‌ مردم‌اند، در اين‌ روستا قرار دارند.

روستاي كياشهر - رشت‌
اين‌ روستا در طول‌ زمان‌ پيشرفتي‌ شگرف‌ داشته‌ و به‌ شهر تبديل‌ شده‌ است‌. كياشهر در كنارمردابي‌ زيبا آرميده‌ است‌ و پوشش‌ گياهي‌ و هواي‌ دل‌انگيزي‌ دارد. اسكله‌ چوبين‌ مرداب‌ كلبه‌هائي‌ براي‌ اتراق‌ و ماهيگيري‌ دارد. در پارك‌ جنگلي‌ نزديك‌ دريا نيز مهمانسرا و رستوراني‌ براي‌ آسايش‌ مسافران‌ ساخته‌ شده‌ است‌.اين‌ روستا يكي‌ از زيباترين‌ چشم‌اندازهاي‌ طبيعي‌ استان‌ گيلان‌ است‌.

روستاي ماسوله‌ - فومن‌
روستاي‌ ماسوله‌ در جنوب‌ غربي‌ شهرستان‌ فومن‌ و در ۶۳ كيلومتري‌ رشت‌ واقع‌ شده‌ و آب‌ وهواي‌ معتدل‌ دارد. معماري‌ بومي‌، چشمه‌ سارها، آبشارها و رودخانه‌ «رودخان‌» و جنگل‌ سرسبز مطلوبيت‌جهانگردي‌ جذابي‌ به‌ آن‌ بخشيده‌ است‌. معماري‌ ماسوله‌ يكپارچه‌ و خانه‌هاي‌ آن‌ دو طبقه‌اند. اين‌ خانه‌ها شامل‌دالان‌ ورودي‌، انبار و سياهچال‌ است‌ و با يك‌ رشته‌ پلكان‌ به‌ هم‌ متصل‌ مي‌شوند. پشت‌ بام‌ يك‌ خانه‌، حياط‌خانه‌ بعدي‌ است‌. بقاع‌ بسيار قديمي‌ عون‌ بن‌ علي‌ (ع‌) و عون‌ بن‌ محمّد در ماسوله‌ قرار گرفته‌اند كه‌ واجد ارزش‌هاي‌ زيارتگاهي‌ هستند.

 

 

  © IRAN GASHT TOUR 2004 - ALL RIGHT RESERVED