استان یزد:

استان یزد بامساحت 131575 کیلومتر مربع، درقسمت مرکزی فلات ایران قرار دارد و با استان های اصفهان، فارس ، خراسان(رضوی وجنوبی) ، سمنان و کرمان همجواراست.
این استان کویری از نظرآب وهوایی درکوهستان شیرکوه معتدل و دیگرنواحی گرم وخشک است.
از نظربافت اجتماعی آنچه در این استان جلب نظرمی کند همزیستی مسالمت آمیز مسلمانان و زرتشتیان درکنار یکدیگر می باشد. یکی از بهترین شهرهای نمونه خشتی جهان است که همواره به عنوان صاحب یکی از درخشانترین میراث های فرهنگی در ادوار مختلف تاریخی ایران مطرح بوده است.


مسجد جامع کبیر
بنای این مسجد با عظمت قرن هاست که از فراسوی تاریح تمدن این سرزمین می درخشد. چنانکه درکتب تاریخ یزد آمده ، مسجد را برجای آتشگاه ساسانی ساخته اندو سنگ بنای آن توسط ((علاء الدوله گرشاسب)) نهاده شده است.
مسجد جامع قدیم در قرن 6 ه.ق به دستورگرشاسب ، ازنوادگان علاء الدوله کالنجار، ساخته شد و بنای اصلی مسجد کنونی از آثار ((سید رکن الدین محمدقاضی)) است.


بقعه سید رکن الدین
((سید رکن الدین محمد قاضی )) ، عارف و دانشمند قرن هشتم ه.ق مدرسه ((رکنیه)) را بناکرده در کتب تاریخ یزد، از این مدرسه و قسمت های مختلف آن مانند رصد خانه ، دارالکتب با سه هزار جلد کتاب ، دارالسیاده، دارالادویه و... یاد شده است. اکنون از آن مدرسه ، بقعه ای باقی مانده که مدفن خود سید رکن الدین است، گنبد مربع شکل این بقعه با ابعاد حدود5/11 متر نمایشگاهی کم نظیر از گچ بری های زیبا، نقش های رسی و آب رنگی و کتیبه های آیات قرآنی با خط کوفی وثلث است.


مجموعه امیر چقماق
امیر جلال الدین چقماق شامی در دوره تیموریان ، از طرف شاهرخ به حکومت یزد منصوب گردید و با کمک همسرش فاطمه خاتون (ستی فاطمه) ، در این مکان میدان گاهی و در اطراف آن آب انبار ، خانقاه، مدرسه ، کاروانسرا، چاه آب، بازار وازهمه مهمتر مسجد امیر چقماق (مسجد جامع نو) را بنا نهاد. این مسجد دارای گنبدی عظیم و صفه ای عالی و دوشبستان زمستانی و تابستانی است محراب مسجد دارای سنگ مرمرین زیبایی است که اطراف آن نقش گردیده است. در داخل غرفه وسط بنا، یک قطعه سنگ مرمرنصب شده و عبارتی برآن منقوراستکه نام سازندگان و تاریخ بنا را دربردارد. این مجموعه در قرن نهم هجری قمری بنا شده است.

آتشکده (آتش ورهرام )
بنای فعلی آنشکده در سال 1313 خورشیدی با همت و کمک مالی زرتشتیان یزد و پارسیان هندوستان احداث گردیده است. ساختمان آتشکده با معماری زیبایی برگرفته از هنر معماری هخامنشیان (درتخت جمشیدو...) در وسط حیاطی بزرگ و سرسبز و بر بلندی قرار گرفته و برپیشانی عمارت نقش ((فروهر)) جلوه گراست.
اهمیت آتشکده به قدمت آتش درون آن است کخ گفته شده از حدود 1520سال پیش تاکنون ، فروزان مانده و حفاظت گردیده است.
((آتش ورهرام)) درون مجری برنجی و در اتاقی مخصوص ، درمیان ساختمان آتشکده و در سطحی بالاتر از سطح زمین به دوراز باد وباران و تابش خورشید نگهداری می شود.


مسجد جامع فهرج:
روستای فهرج در25 کیلومتری جنوب شرقی یزد و در کنار راه اصلی یزد- بافق قرار دارد. از آثار تاریخی این روستا به یک قلعه باستانی ، آب انبار قدیمی، مجموعه شهدا ومسجد جامع می توان اشاره کرد.
مسجد جامع فهرج از بنای قدیمی و کم نظیر فرهنگ و تمدن اسلامی است کخ متعلق به نیمه اول قرن اول هجری است. این بنا قدیمی ترین مسجدی است که در ایران و شاید در دنیا بدون هیچگونه پیرایه ای دست نخورده باقی مانده است.
وجود شبستانی روبه قبله باهشت ستون، مناره گلی نه چندان بلند که راه پلکان بام مسجد از داخل این مناره به بام وسپس به بالای مناره منتهی می شود واستفاده از خشت وگل در ساخت آن از ویژگی های این بنا محسوب می شود.

آب انبار شش بادگیری :
آب انباری است قدیمی با شش باگیر که در محه تل قرار گرفته است. این بنا دارای دو ورودی در شمال وجنوب و مخزن است و مخزن آب انبار گنبد تخم مرغی شکلی دارد.
این آب انبار 55 پله دارد که بین پله های 25 و26 آن از بالا، یک هشتی با سنگ فرش آجری قرار دارد و طاق آب انبار بعداز هشتی شروع می شود. طاق ضربی خشتی با نمای آجری و سقف بزرگ مخزن آب از ویژگی های مهم این آب انبار است که ئر سال 1379 هجری قمری به سعی حاجی حسین میرالله ساخته شده است .


خانه لاری ها :
این بنا از دیگر خانه های تاریخی و دیدنی یزد است که تاریخ بنای آن متعلق به دوره قاجاراست و در محله خهادان شهرستان یزد قرار دارد. ساختمان خانه لاری ها با توجه به سبک کلی منزل اعبانی دوره خود ساخته شده، یعنی خانه ای است با دوقسمت اندرونی و بیرونی ، حیاط در مرکز و قسمت های شمالی به عنوان زمستانه و ازقسمت جنوبی به عنوان تابستانه استفاده می شود،که شامل تالار و بادگیر است.از ضلع شرقی که شمال اتاق آیینه ، مطبخ ، سرداب وسایر فضاهاست به عنوان پاییزه واز ضلع غربی به عنوان بهار خواب استفاده می شود. این خانه اکنون موزه اسناد ومدارک است.

قبه دورازده امام :
این قبه از قدیمی ترین بناهای برجای مانده از گذر تاریخ در محله فهادان است از بناهای شاخص آجری و نمونه های سبک غالب سلجوقی در معماری به شمارمی رود که به دلیل سبک بنا و نقش و نگارکتیبه کوفی اش شایان توجه است.قبه دوازده امام شامل تک گنبدی است به صورت یک چهار ضلعی که به هشت ضلعی تبدیل می شود و گنبدی روی هشت ضلعی قرار دارد.
پوشش سقف از داخل کاشی کاری است که دورتادور آن با خط کوفی تزیین شده و داخل بنا مزین به نقوش گچ بری و طرح های رنگی است. محرابی که در این بنا وجود دارد نشانه مسجدی است که در قرن دوم وسوم قمری بنا شده است.


باغ دولت آباد:
محمد تقی خان مشهور به خان بزرگ ((1213-1202ق)) که سر سلسله خان های یزد در زمان زندیه بود ابتدا ، قناتی بانام دولت آباد بوجود آوردپس از آن ، عمارت ((باغ دولت آباد)) را در امتداد آن احداث کرد. این ساختمان ، محل اقامت این حاکم مقتدر نیز بوده .
این بنا مجموعه ای از چندین عمارت شامل : هشتی و بادگیر، بهشت آیین، تالار آیینه ، سردر اصلی و سردر جنوبی است. فضای سبز این باغ شامل درختان کاج ، سرو ، گل سرخ محمدی، درختان میوه به خصوص انگور و اناراست. چشمگیر ترین ویژگی این بنا بادگیر 8/33 متری آن است که بلند ترین بادگیر جهان محسوب می شود.


مدرسه ضیائیه (زندان اسکندر)
مدرسه ضیائیه معروف به زندان اسکندر از آثار ((مولانا ضیاء الدین حسین رضی )) پسر ((شرف الدین علی یزدی)) است که در سال 631 قمری آن را بنیان نهاد و بنای آن در سال 705 قمری توسط پسرانش به اتمام رسید.
شبستان مدرسه دارای محراب است و در اطراف مدرسه ، رواق هایی ساخته شده است .گنبد خشتی این بنا با تزئینات گچبری و نقاشی آبرنگ بر بلندای این ساختمان خود نمایی می کند مه نمونه ای از معماری دوره مغول در ایران است.

بقعه سید شمس الدین :
برطبق اسناد کهن از آثار ((سید شمس الدین محمد)) فرزند((سید رکن الدین)) ،((مدرسه شمسیه )) بوده که در سال 767 قمری بنا شده و از آن مدرسه بزرگ تنها همین گنبد باقی مانده است. این بنای تاریخی ، محل دفن ((سید شمس الدین محمد)) نیز می باشد. گچبری ، کاشیکاری معرق، نقوش هندسی زیر گنبد، کتیبه های مختلف و... ازهنرهای به کار گرفته شده در این بنا هستند.


چکچکو(پیر سبز)
محلی است در کوه های میان ،اردکان و انجیره که از یزد 48کیلومتر فاصله دارد و ،وجه تسمیه آن به این دلیل است چون آب به صورت چک چک از کوه های سنگی سخت و بریده فرو می ریزد به چکچکو معروف است.
زرتشتیان به آنجا اعتقاد دارند و مقدس می شمارند و درآن تعدادی بنای مناسب و راحت برای ایامی که به زیارت می روند ساخته اند.
زرتشتیان هرساله از 24تا28 خردادماه برای زیارت و نزورات به آنجا می روند.

نارین قلعه (نارنج قلعه)
این بنا در زبان عامه به نارنج قلعه معروف است یکی از مهمترین آثارتاریخی پیش از اسلام استان محسوب می شود.این کهندژ که برفراز تپه ای گلین و مشرف بر شهر میبد احداث شده ، تمامی بنای آن از خشت وگل ساخته شده و معماری آن به شکل مطبق است.
و تقریباً در5مرحله ساخته شده است. قدیمی ترین بخش بنا فضاهایی هستند که در دل زمین کنده شده اند و درگویش محلی به آنها((بوکن)) گفته می شود وپایین ترین بخش آن را تشکیل می دهند.
زیر زمین ها ، خندق ها، حصار وبرج های حفاظتی عناصری هستند که این سیستم دفاعی را کامل می کرده اند.

 

  © IRAN GASHT TOUR 2004 - ALL RIGHT RESERVED