دقیق‌تر شدم که آیا درست می‌بینم یا خیر؛ عمارتی قاجاری که از خاک درست شده، آن تعداد پرشمار بازدیدکننده در طبقه دوم؛ مگر می شود؟ اگر سازه عمارت وزن این تعداد انسان را تحمل نکند و ریزش کند چقدر وحشتناک خواهد بود؟

عوامل اجرایی باغ نیز بیشتر درگیر پذیرایی از مشتریان بخش رستوران بودند و هیچ فردی مانع ورود بیشتر افراد به طبقه بالا نمی شد؛ یعنی ماموری در محل ورودی راه پله حضور نداشت که به تعداد مشخصی از افراد اجازه رفتن به طبقه بالا را بدهد.

نتوانستم سکوت کنم، از ورود همراهانم به داخل عمارت جلوگیری کردم و به سمت اتاق مدیریت در گوشه حیاط باغ ثبت ملی فتح آباد رفتم؛ فردی که در اتاق مدیریت حضور داشت با روی خوش پذیرا بود؛ با علامت سئوال و اعتراض پرسیدم چرا فردی را داخل عمارت نگذاشته اند تا به تعداد مشخص، افراد از طبقه بالا دیدن کنند و مشکلی هم پیش نیاید.

فردی که داخل اتاق مدیریت حضور داشت با همان روی خوش، صحبت هایم را شنید، از توضیحاتم که خودم را خبرنگار ایرنا معرفی کردم تشکر و ضمن تاکید بر پیگیری موضوع اعلام کرد که وی متولی بخش خصوصی است که اداره این باغ که متعلق به اوقاف و امور خیریه است را برعهده دارد اما حتما موضوع را پیگیری خواهد کرد.

باغ عمارت فتح‌آباد (بیگلر بیگی) مربوط به دوره قاجار است که در شهر اختیارآباد واقع در شهرستان کرمان – ۲۵ کیلومتری شهر کرمان- قرار دارد؛ این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ به ثبت ملی رسیده است. در این مجموعه علاوه بر عمارت اصلی که با ۲ طبقه در مرکزیت مجموعه و در شمال حوض اصلی قرار گرفته‌ است در سمت غرب عمارت چهار فصل وجود دارد.

از اتاق مدیریت باغ فتح آباد که خارج شدم همچنان داشتم به ازدحام جمعیت در طبقه بالای عمارت نگاه می کردم که ذکر خاطره‌ای از استاد محمدعلی گلابزاده رییس مرکز کرمان شناسی، پژوهشگر و تاریخ نگار که قبلا در مصاحبه ای مطرح کرده بود مرا درگیر کرد؛ وی چنین نقل کرد: مرحوم کیارستمی می گفت در سفر فرانسه بودیم که مطلع شدیم غاری تاریخی و دیدنی در نزدیکی ما قرار دارد؛ قرار بود برویم و آنجا را ببینیم که سه نفر بودیم و اینترنتی بلیت گرفتیم. فردای آن روز یکی از دوستان دیگر آمد و قرار شد ما را همراهی کند که گفتیم اشکال ندارد شما هم بیا، جلو غار بلیت برای شما هم می گیریم. به غار رسیدیم و خواستیم برویم داخل و بلیت برای یک نفر دیگر بگیریم که گفتند: نه، نمی توانید ایشان را ببرید چون به تعداد مشخص بلیت برای بازدید فروخته می شود و یک استاندارد دارد؛ کارشناسان محاسبه کرده اند و گفته اند فقط این تعداد (مثلا چندنفر) بیشتر بازدیدکننده نمی تواند همزمان وارد غار شود و براساس یک استاندارد خاص بلیت فروشی صورت گرفته است زیرا تنفس انسان و آلودگی آن روی غار تاثیر نامناسب می گذارد و لذا تعداد فروش بلیت با حساب و کتاب است.

دوباره به فکر فرو رفتم؛ ما در بحث حفاظت از آثار تاریخی و طبیعی کجاییم؟ بواقع جای استانداردها برای حفاظت از آثار تاریخی در کشور ما کجاست و چرا نباید متولی آثار تاریخی چنین دغدغه هایی داشته باشند؟ همزمان به ازدحام بیش از حد جمعیت در دیگر نقاط و آثار تاریخی کرمان از جمله بازار یا برخی موزه های این شهر فکر کردم که به علت حضور پرشمار مسافران نوروز، حمام گنجعلیخان یا دیگر آثار تاریخی نیز در این ایام درگیر ازدحام بیش از اندازه جمعیت بود.

باتوجه به اهمیت موضوع به سراغ برخی مسئولان میراث فرهنگی استان کرمان رفتیم تا درباره دغدغه های مربوط به حفاظت از آثار تاریخی از این منظر و جزییات مربوط به استانداردهای بازدید از این آثار بیشتر صحبت کنیم.

هنوز در ایران چنین چیزی تعریف نشده

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان در این زمینه توضیح داد: اخیرا مباحثی در ارتباط با استانداردهای میزان پذیرش گردشگر در بناهای تاریخی و اماکن گردشگری در جهان مطرح شده اما هنوز در کشور ما چنین چیزی تعریف نشده است و آیین نامه و دستورالعملی وجود ندارد.

مجتبی شفیعی در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: باید مشخص شود در یک بنای تاریخی همزمان چند نفر می توانند حضور پیدا کنند و نیاز است تا بر مبنای علمی یک دستور العمل طراحی و مشخص شود.

وی تاکید کرد: حضور بی‌ضابطه و بیش از اندازه گردشگران قطعا می تواند آسیب هایی به بنا و مکان گردشگری وارد کند و کیفیت بهره گیری گردشگر نیز در بازدید از این اماکن پایین می آید؛ البته در ایام نوروز و شلوغی برنامه ریزی شد تا بازدیدها در استان مدیریت شود.

شفیعی با اشاره به محدودیت گردشگران در ایام کرونا طی ۲ سال اخیر بیان کرد: شاید بتوان با تجربه ای که از برنامه زمان بندی و حضور محدود گردشگران در بناهای تاریخی که در شرایط کرونایی وضع شده بود، به عنوان یک راهکار برای ایامی که شلوغی گردشگران بیشتر می شود، در نظر گرفت.

وی گفت: بلیت فروشی به صورت غیرحضوری و انتخاب زمان بازدید نیز از جمله راهکارهایی است که می توان بازدیدها را در ایام پربازدید و شلوغ از این طریق مدیریت کرد.

معاون میراث فرهنگی استان کرمان ادامه داد: البته در ایام تعطیلات مانند نوروز ممکن است برنامه زمان بندی بر بازدید گردشگران تاثیر منفی بگذارد که باید کار کارشناسی حتما انجام شود.

به گزارش ایرنا صرفنظر از موضوع استانداردها برای بازدید از اماکن تاریخی مشکل دیگری است که قبلا هم رسانه ای شده، آن هم زمان بازدید از موزه ها و اماکن تاریخی و فرهنگی است که بسته به شرایط هر مکان و متناسب با هر فصل سال می تواند شناور باشد؛ به طور مثال در ایام تابستان بهترین زمان بازدید از بعضی مکان ها ساعت های شبانگاه است که متاسفانه بیشتر مکان های تاریخی یا موزه ها تابع یک ساعت مشخص بازدید هستند و شب ها تعطیل.

منبع:ایرنا

به‌ گزارش گروه فرهنگی ایرنا از میراث‌آریا، سیدعزت‌الله ضرغامی در نشست هم اندیشی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، گفت: میراث‌فرهنگی شناسنامه کشور است و شما بزرگان و اساتید، سرمایه بزرگ ما هستید.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بیان کرد: آنچه مهم است و باید به آن توجه شود این است که میراث‌فرهنگی ما در حال نابودی است. در سه ماه گذشته که جلسات مختلفی تشکیل دادم و در این مدت به مکان‌های مختلفی رفتم، دیدم کسی به فکر میراث‌فرهنگی نیست. زمانی که به سمنان رفتم، دیدم آثار ۲ هزار ساله به حال خود رها شده و محل تجمع معتادان شده است.

وی ادامه داد: در بازدیدی که از محله پامنار تهران داشتم، دیدم که بسیاری از آثار تاریخی این محله رها شده است. باید این موضوعات را حل کنیم؛ به همین منظور برای آن بودجه در نظر گرفتیم و این موضوع را پیگیری خواهیم کرد.

ضرغامی گفت: در سفری که به استان زنجان داشتم، دست مرمتگر گنبد سلطانیه را بوسیدم؛ از من پرسیدند چرا این کار را انجام دادی؟ گفتم او ۵۰ سال عمر خود را صرف مرمت آیات و روایت این گنبد کرده و فداکاری کرده است. این دست برکت است و من افتخار می‌کنم.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بیان کرد: برای رفع مشکل بودجه وزارتخانه طرحی را شروع کردیم تا از تمام ظرفیت‌های بخش خصوصی و دستگاه‌های دولتی استفاده کنیم. ان‌شاءالله با کمک تمام اساتید و پیشکسوتان میراث‌فرهنگی مشکلات را حل خواهیم کرد.

وی افزود: در تمام نقاط کشور آثار زیادی داریم، اما برای حفاظت آن‌ها نیرو نداریم. اعلام کردم در فضای مجازی همه افرادی که درباره تخریب یک اثر به ما اطلاع می‌دهند جزو سربازان افتخاری میراث‌فرهنگی هستند. تمام کسانی را که در فضای مجازی در این حوزه می‌نویسند، جزو نیروهای خودمان می‌دانیم. زیرا با این اطلاع‌رسانی از تخریب آثار جلوگیری می‌کنند. باید یک جشنواره‌ای در آینده برگزار کرد و از خدمات آن‌ها تقدیر کرد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: در این نشست دیدم که شما اساتید و پیشکسوتان نسبت به میراث‌فرهنگی و حفاظت از آن متعهد هستید. همان‌طور که مطرح کردید در کنار حفظ میراث‌مادی باید میراث‌ معنوی و ناملموس را نیز حفظ کنیم و آن را درست تفسیر کنیم. میراث‌ معنوی و مجموعه میراث‌فرهنگی ما به اعتقادات، باورها، ریشه‌ها و دیانت ما بازمی‌گردد، بنابراین نباید این دو موضوع را دو قطبی کنیم.

ضرغامی خاطرنشان کرد: قرار است آقای دارابی کمیته‌های مختلفی را در حوزه میراث‌فرهنگی تشکیل دهد و اساتید سوالات خود را در این بخش به صورت دقیق مطرح کنند تا در نشست‌های بعدی با حضور اساتید و پیشکسوتان مورد بررسی قرار گیرد و با ارائه پیشنهادها و راهکارها بتوانیم میراث‌فرهنگی را به سمت جلو پیش ببریم.

منبع:ایرنا

به‌گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی وزارت میراث فرهنگی، سید هادی احمدی روئینی مدیرکل حفظ و احیای بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی کشور، در نخستین اجلاس «گفتگوی آسیایی برای حفاظت از میراث فرهنگی» در چین، با اشاره به سابقه تمدنی آسیا، لزوم وجود یک ساختار فراملی در آسیا برای میراث‌فرهنگی را ضروری و حتی کمی دیرهنگام توصیف کرد.

وی، مشکل امروز حفاظت از میراث فرهنگی را پدیده‌های انسان ساخت مانند جنگ و ناآرامی، فشار توسعه، خشک‌سالی و کمبود منابع مالی و سوداگری در تجارت آثار تاریخی دانست و افزود: ایجاد صندوق حمایت از میراث‌فرهنگی در خطر آسیا، انجمن‌ها و تشکل‌های بدون مرز متخصصان در آسیا و اشتراک تجربیات بین جامعه متخصص قاره در بهبود وضعیت حفاظت مؤثر خواهد بود.

احمدی روئینی به سابقه حفاظت و مرمت در ایران و سابقه قانون‌گذاری در این حوزه اشاره کرد و از ظرفیت عظیم نیروی انسانی متخصص دانشگاهی و تجربی نام برد و به نهضت مرمت و احیای بناهای تاریخی در ایران که به واسطه رونق توریسم شکل گرفته اشاره و تقویت توریسم بین کشورهای آسیا و رفع موانع موجود را پیشنهاد کرد.

برگزاری تورهای فرامرزی، صدور ویزاهای مشترک، ایجاد مسیرهای گردشگری فرامرزی و ایجاد تم‌های مشترک گردشگری از دیگر پیشنهادهای نماینده وزارت میراث فرهنگی بود.

احمدی روئینی همچنین آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای حضور فعال در این ابتکار آسیایی را نوید داد و ایران را به‌عنوان عضو مؤسس این سازمان نوپا معرفی کرد.

او از همه کشورها و خصوصاً چین درخواست کرد تا در کنار یکدیگر در سطوح سیاسی، کارشناسی و تخصصی، به مواریث در خطر در کشورهای دارای مشکل جنگ و ناآرامی و اشغال کمک کند.

سایر نمایندگان کشورهای آسیایی هم کم و بیش مشکلات مشترکی را عنوان کردند و اقدامات و پیشنهادهای خود را برای حفظ میراث‌فرهنگی در مقابل فشار توسعه و شهر نشینی عنوان کردند.

بزرگ‌ترین رویداد آسیایی در حوزه میراث‌فرهنگی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، پنجم و ششم آبان ۱۴۰۰ برابر با ۲۷ و ۲۸ اکتبر ۲۰۲۱ با عنوان «گفتگوی آسیایی برای حفاظت از میراث فرهنگی» و شعار «ارتقای گفتگوی بین تمدن‌ها و شکل دادن آینده قاره آسیا» به میزبانی چین برگزار شد.

منبع:خبرگزاری مهر