امامزاده ابراهیم خلیل صوفیان

امامزاده ابراهیم خلیل صوفیان آرامگاه باله خلیل عارف نامی قرن پنجم هجری یکی از چهار عارف ناظر بازسازي شهر تبریز و بنیان گذار مسجد جامع تبریز پس از زلزله سال ۴۳۵ هجری است او از متقدمان مشایخ آذربایجان میباشد آرامگاه این عارف نامی بعنوان « امامزاده ابراهیم خلیل» در ورودیه قبرستان تاریخی شهر صوفیان واقع شده است.

اما در مورد کلمه” باله” که به منظور بزرگداشت و احترام همراه نام این عارف بکار رفته است، به نظر میرسد که در آن دوره و به زبان آذری این لفظ مترادف با” اخی” بوده است چنان که کربلایی می نویسد:” باله به زبان رازی( آذری) بزرگ و جوانمرد و صاحب ایثار را گویند”، بدین ترتیب باله خلیل به زبان آذری یعنی اخی خلیل، همانند استادش اخی فرج، که هر دو واژه حاکی از مشرب فتوت و اخوت آن ها است.

مردم صوفیان اعتقاد راسخی به این امام زاده داشته و پیوسته در عمران و آبادی و احیا آن تلاش کرده اند. در ایام محرم و سوگواری ها مراسم سوگواری و عزاداری در حسینیه این بقعه برگزار می شود و مردم نذورات خویش را به ضریح می اندازند و روزهای پنج شنبه و جمعه حرم این بزرگوار از جمعیت زوار موج میزند که برای راز و نیاز به این مکان مقدس می آیند.

در روبروى زیارتگاه پارک بزرگ شهر صوفیان به نام پارک ملت قرار گرفته است وجود فضاى سبز در کنار فضاى روحانى و معنوى امامزاده ابراهیم خلیل باعث شده است هر روز کاروانهاى زیارتى مزار حضرت زینب و حضرت رقیه علیهما السلام که به سوریه سفر می کنند ساعاتى را در کنار این امامزاده و پارک ملت و همچنين جامع صوفیان در نزدیکى هاى امامزاده سپرى نمایند.

نوشته امامزاده ابراهیم خلیل شهر صوفیان در تبریز اولین بار در گشت تور. پدیدار شد.

به گزارش همشهری‌آنلاین، ونوس عامری در گفتگو با باشگاه خبرنگاران جوان افزود: ستی فاطمه همسر امیر چقماق شامی، حاکم دوره تیموری یزد است و از آنجا که  زنی بسیار مقتدر بوده و آبادانی‌های زیادی در شهر یزد انجام داده او را “ستی” به معنای بانوی بلندمرتبه نامیدند.

وی اظهار کرد: ستی فاطمه بر خلاف دیگر همسران حکام در حرم‌سرا سکونت نداشت بلکه عمر خود را صرف آباد ساختن شهر یزد کرد و با استفاده از ثروت خود و خزانه دارالحکومه به ساخت بناهای زیادی مانند تکیه و مسجد امیرچقماق و آب انبار پنج بادگیری همت گماشت.

عامری ادامه داد: این بانو، کاروان‌سرایی را نیز برای اطراق کاروان‌ها در خارج از شهر یزد ساخت که متاسفانه بر اثر گذشت زمان از بین رفته است.

عضو کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر یزد بیان کرد: ستی فاطمه از قبیله سغد و پدرش حاکم شمال هرات بوده  و بر اساس مدارکی می‌توان استناد کرد که وی خواهر گوهر شاد خاتون است.

وی افزود: ستی فاطمه قبل از مرگش دستور ساخت آرامگاهی برای خود در بنای تاریخی امیرچقماق را می‌دهد که این بنا بسیار کوچک و در واقع زنانه‌ترین آرامگاه ایران است، زیرا با ظرافت و زیبایی خاصی تزیین شده است. گنبد این بنا همانند گنبدهای شمال افغانستان خیاری‌شکل و مانند نگین انگشتر است، اما با ساخت‌وسازهایی که در کنار این بنا صورت گرفت، به فراموشی سپرده شد.

به گفته عامری، امروزه کمتر کسی از اهالی یزد این زن خیّر را می‌شناسد، زیرا بسیاری از موقوفات او نیز به نام همسرش امیرچقماق ثبت شده است.

عضو شورای شهر اظهار کرد: شورای اسلامی شهر یزد با همکاری سازمان میراث فرهنگی پس از رایزنی‌های بسیار، بنای واقع در جلوی این آرامگاه را خریداری و آن را تخریب کرد تا  آرامگاه و گنبد ستی فاطمه دوباره در بنای تاریخی امیرچقماق نمایان شود.

وی اظهار امیدواری کرد که سازمان میراث فرهنگی در آینده‌ای نزدیک اقدامات مربوط به بازسازی این بنای تاریخی را انجام دهد و مردم یزد نیز با شخصیت این زن خیّر که با ساخت بنایی مانند بنای امیرچقماق هویت یزد را به جهانیان شناساند، آشنا شوند.

منبع:همشهری

نوشته رخ نمایی زنانه‌ترین آرامگاه ایران | گنبد زیبای ستی فاطمه در امیرچقماق اولین بار در گشت تور. پدیدار شد.