نکته قابل توجه در این مورد این است که استر و مردخای، پسرعمو و دخترعمویی یهودی هستند که در نزد یهودیان مقام بالایی دارند، تا جایی که از آنان به عنوان ناجیان و پیامبران قوم یهود یاد می‌شود.

به همین جهت این بنا (مقبره استر و مردخای در همدان)  یکی از مراکز عبادی و به عبارتی دومین مرکز مهم عبادی یهودیان است.

نام اصلی استر، هدسه بوده، اما چون به طرز شگفت آوری زیبا و خوش سیما بوده است، نام استر یعنی ستاره را بر وی نهاده‌اند.

وی دختر فردی به نام ابی حایل بوده که در حدود 500 سال قبل از میلاد مسیح در سرزمین پارس به دنیا آمده و بعد از فوت پدر و مادرش، داییش (مرخای) سرپرستی او را بر عهده گرفته است.

مقبره استر و مردخای در مرکز شهر همدان قرار دارد. مصالح ساختمانی بنای این مقبره از سنگ و آجر است و به سبک بناهای اسلامی ساخته شده است.

قسمت‌های مختلف بنا شامل مدخل ورودی، دهلیز، مقبره، ایوان و شاه نشین است. یک جلد کتاب آسمانی تورات که قدمت بالایی دارد و بر پوست آهو نوشته شده است، در حفاظ استوانه‌ای شکلی، در سازمان میراث فرهنگی استان نگهداری می‌شود.

از شکل ظاهری و سبک معماری این اثر، چنین برمی آید، که ساختمان فعلی آن در قرن هفتم هجری روی ساختمان قدیمی‌تری که متعلق به قرن سوم هجری بوده است، بنا شده است.

در وسط فضای مربع شکل مقبره‌ها، دو صندوق منبت‌کاری شده زیبا بر روی این قبور قرار دارد. در بالای قبر جنوبی، که آن را به استر نسبت می‌دهند، صندوق منبت‌کاری عتیقه و نفیسی قرار دارد، که قدیمی‌تر است.

بر بالای دیوار مقبره نیز، کتیبه‌ای به زبان عبری و به صورت برجسته گچبری شده است.

خطوط عبری روی صندوق استر و گچبری‌های برجسته، متعلق به قرون هشتم و نهم هجری می‌باشند.

منبع:همشهری