اکسپو اولین بار در سال ۱۸۴۴ در پاریس برگزار شد و از آن پس به رسمی همیشگی و دائمی تبدیل و ادامه یافت. اهمیت این نمایشگاه برای کشورها به اندازه‌ای زیاد شده است که بعد از مسابقات جام‌جهانی فوتبال و بازی‌های المپیک، سومین رویداد مهم بین‌المللی دنیا محسوب می‌شود؛ از این‌رو، گاهی آن را المپیک فرهنگ ملل هم می‌نامند.

امسال نیز قرار است شاهد برگزاری اکسپو در دبی باشیم. دبی‌اکسپو (نمایشگاه اکسپو دبی) با یک سال تأخیر، در نهایت ۹ مهرماه ۱۴۰۰ برگزار و تا ۱۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۱ ادامه خواهد داشت. حضور بیش از ۱۹۲ کشور از جمله ایران در این اکسپو ثبت شده و پیش‌بینی می‌شود بیش از ۲۵ میلیون نفر از آن بازدید داشته باشند.

لیلا اژدری، مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بااشاره به آن‌که برنامه‌ریزی‌های لازم برای حضور ایران در اکسپو دبی انجام شده، گفت: اگر مانعی پیش نیاید و اتفاق خاصی در خصوص شیوع بیماری کرونا در دنیا نیفتد و مانع حضور ایران در اکسپو نشود، قطعاً در این نمایشگاه حضور خواهیم داشت.

اژدی اظهار کرد: یک غرفه در حدود ۶۰ متر به عنوان پاویون وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی در دومین سالن که مربوط به ایران است، برپا خواهد شد. برنامه‌ریزی شده است تا استان‌ها به صورت گردشی در این نمایشگاه حضور داشته باشند و هر دو استان ۱۰ روز در اکسپو حضور خواهند داشت. حضور استان‌ها به صورت زنده با حضور هنرمندان و گروه‌های فرهنگی هنری محقق خواهد شد.

به گفته او، میراث فرهنگی ایران که در فهرست یونسکو ثبت جهانی شده‌اند به صورت ماکت در اکسپو نمایش داده خواهد شد. حتی برخی از استان‌ها جاذبه‌های خود را به صورت داستان سرایی به نمایش خواهند گذاشت. امیدوار هستیم شرایط این اجازه را بدهد که حضور موثری در اکسپوی دبی داشته باشیم.

با توجه به آن‌که تخمین زده شده است بیش از ۲۵ میلیون نفر از اکسپوی دبی دیدار خواهند داشت و ایران یکی از نزدیکترین کشورها برای جذب درصدی از این گردشگران خواهد بود، مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات گردشگری در خصوص برنامه‌هایی که برای جذب تعدادی از این گردشگران در نظر دارند، گفت: این رویداد در طول ۶ ماه اتفاق خواهد افتاد. اینطور پیش‌بینی شده که ۲۵ میلیون نفر از این اکسپو دیدن می‌کنند. با توجه به نزدیکی کشور ما به امارات بهترین موقعیت خواهد بود تا بتوانیم ایران را بیشتر معرفی کنید و بتوانیم بخشی از این بازدیدکنندگان را جذب کنیم. این مهم می‌تواند در قالب برنامه‌های ضربتی، کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت در نظر گرفته شود.

او ادامه داد: برنامه‌های ضربتی و کوتاه‌مدت اینگونه خواهد بود که گردشگران به صورت سفر ۲۴ساعته به ایران بیایند و از مناطق آزاد مانند کیش و قشم دین کنند. کیش و قشم به لحاظ فاصله زمانی و مکانی به دبی نزدیک است و با توجه به اینکه از جمله مناطق آزاد ایران به شمار می‌رود برای سفر به آن ویزا نیاز نیست. این برنامه‌ریزی‌ها می‌تواند در قالب بلند مدت و چند هفته‌ای نیز اتفاق بیافتد. هماهنگی‌های لازم با مناطق آزاد برای جذب گردشگران انجام شده است.

اژدری افزود: در خصوص جذب گردشگر برای سرزمین اصلی نیز درحال رایزنی‌هایی با وزارت امور خارجه و وزارت بهداشت هستیم تا شاید بتوانیم برای مدت ۶ ماه برگزاری اکسپو دبی حداقل ویزای ورود از دبی به ایران صادر شود. مسافران ورودی باید بر اساس پروتکل‌های بهداشتی تست مثبت pcr داشته باشند یا تاییدیه واکسیناسیون با دوز کامل واکسن‌های معتبر سازمان جهانی گردشگری را داشته باشند.

با توجه به آن‌که بیش از دو سال از شیوع کرونا می‌گذرد و طی این مدت بیشتر کشورها در قرنطینه بودند و مرزهای خود را به روی گردشگران بسته بودند اینگونه به نظر می‌رسد که با به سرانجام رسیدن واکسیناسیون و برگزاری اکسپو دبی شرایط برای سفر فراهم شده باشد و قطعا تعداد زیادی از گردشگران به بهانه این اکسپو جهانی سفر خواهند کرد. در اکسپوی امسال با تخمین سهم بیش از ۷۰ درصدی بازدیدکنندگان و شرکت‌کنندگان از خارج از کشور امارات که بالاترین میزان مشارکت در طول تاریخ نمایشگاه‌های جهانی است، ایران نیز می‌تواند از موقعیت بدست آمده باتوجه به فاصله اندکی که با دبی دارد بهره لازم را در جذب گردشگران خارجی داشته باشد.

بنابراین گزارش، فضای اختصاصی گردشگری درپاویون جمهوری اسلامی ایران، ۶۴ مترمربع است که البته امکان حضور و مشارکت صنعت گردشگری در ۳۸۲ متراژ دیگر از فضاهای مشترک دیگر نیز وجود دارد. غرفه جمهوری اسلامی ایران و همسایگی غرفه‌های کشورهای فرانسه، مکزیک و پرو با ایران، امکان معرفی آثار باستانی، ظرفیت‌های گردشگری و محصولات صنایع‌دستی استان را فراهم می‌آورد و می‌توانیم بازاری برای محصولات تولیدی هنرمندان صنایع‌دستی و علاقمندانی برای بازدید از آثار تاریخی و مناطق گردشگری استان شناسایی کنیم.

هر چند ایران سعی دارد از موقعیت به وجود آمده توسط برگزاری اکسپو دبی برای جذب گردشگران استفاده کند اما طی ماه‌های گذشته و دو سالی که دنیا با کرونا کرد به واسطه بسته بودن مرزها امکان ورود گردشگران فراهم نبود طی چند ماه اخیر که برخی از کشورها مرزهای خود را به روی گردشگران باز کرده‌اند با این‌حال مسئولان ایران اجازه صدور ویزا به گردشگران خارجی را ندادند و بیم آن می‌رود که برخی از کشورهای همسایه همچون ترکیه و عربستان جای خالی ایران را در بسته‌های سفر به خاورمیانه بگیرند.

مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به آنکه واگذار کردن بازار به کشورهایی مانند عربستان صحیح نیست، گفت: اگر بخواهیم در خصوص از دست دادن بازار صحبت کنیم می‌توانیم دو مقصد شبیه یکدیگر را مثال بزنیم در چنین شرایطی است که می‌توانیم از واگذاری بازار صحبت کنیم. شخصی که خواستار سفر به ایران است با کسی که خواستار سفر به عربستان یا حتی ترکیه است، تفاوت دارد.

ایلنا نوشت، اژدری تصریح کرد: کسی که مشتری آثار منحصربه‌فرد ایران از جمله آثار ثبت جهانی، طبیعت و آداب و رسوم و مهمان نوازی ایران است قطعا با بازار عربستان و ترکیه که چیزهای دیگری برای عرضه دارند، متفاوت خواهد بود. قرار نیست هیچکداممان جایگزین دیگری شویم. درست است که بازار هم اکنون را از دست می‌دهیم و سایر کشورها که بازگشایی مرزها را انجام داده‌اند می‌توانند بسیاری از گردشگران را که بیش از دو سال است سفر نکرده‌اند را جذب کنند. اما با بازگشایی مرزهای ایران، مشتری‌های خودمان را داریم. عربستان بازاری کاملا متفاوت از ایران است و حتا ترکیه که به لحاظ فرهنگی و آثار تاریخی شباهت‌هایی به ایران دارد بازهم مشتری‌هایی متفاوت از ایران دارد. ضمن آنکه گردشگرانی که به ترکیه سفر می‌کنند الزاما این‌گونه نیست که به ایران سفر نکنند. اینطور نیست که بازار سفر را از دست بدهیم.