کوه سفید یا کوه خضر نبی در ۶ کیلومتری شهر قم و در نزدیکی شهرک ایثار یکی از جاذبه‌های طبیعی گردشگری استان قم این روزها پذیرای مسافران و گردشگران زیادی است.

این چشم‌انداز طبیعی زیبا و حیرت‌انگیزی که توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌توان به اشراف کامل شهر هنگام حضور برفراز آن اشاره کرد.

قرارگیری کوه خضر در بلندترین نقطه جغرافیایی قم و مشاهده آن در تمامی کمربندی‌ها، نواحی مختلف شهرستان قم و گلوگاه‌های این منطقه از کشور از ویژگی‌های منحصر به فرد آن است.

از دیگر مکان‌های تاریخی و مهمی که در نزدیکی این مکان زیبا و روحانی وجود دارد، مسجد مقدس جمکران است.

منطقه کوه خضر در تابستان طاقت فرسای قم آب و هوایی متفاوت و معتدل را تجربه می‌کند.

برای تسهیل در رفت و آمد زائران و بازدیدکنندگان از این جاذبه طبیعی تاریخی، مسیری پله مانند برای آن تعبیه شده که تردد را برای تمامی سنین از جمله کودکان و کهنسالان ممکن ساخته است.

بخش‌های جنوبی قله کوه، پرتگاهی مهیب ودره‌هایی با شیب زیاد دارد که اگر هنگام عبور از آن با بی‌دقتی همراه شود، حوادث تلخی را رقم خواهد زد.

طبق اظهار نظر مورخان و باستان‌شناسان، در قله کوه خضر غاری وجود داشته که محل نیایش خضر نبی بوده است، در دورانی که قم مانند امروز گسترش نیافته و تا دامنه این کوه پیشروی نکرده بود، بسیاری از عارفان، زاهدان و سالکان از این مکان به عنوان خلوتگاهی روحانی و معنوی برای انجام نیایش‌های خود بهره می‌بردند.

در لغت‌نامه دهخدا آمده‌است: در ایران سه نقطه به نام قدمگاه خضر شهرت دارد، یکی کوه خضر نبی در قم و دوتای دیگر در مازندران وجود دارند. اولی برجی است در آمل نزدیک سبزه‌میدان که در قبرستانی معروف به مصلا واقع شده است؛ و دومی بنای کوچکی است بین شهر استرآباد و قلعه‌خندان.

وجه تسمیه کوه خضر

در روایات تاریخی نام اصلی حضرت خضر (ع) «تالیا بن ملکان بن عامر بن ارفخشید بن سام بن نوح (ع)» بیان شده است.

علت نام‌گذاری کوه به خضر را به دلیل رنگ سبز خاک و سنگ آن و برگزفته نام خضر که محل عبادت و حضور حضرت خضری نبی عنوان کرده اند.

امام صادق (ع) خضر را از پیامبران الهی برشمرده و از معجزات او به سبزی و خرمی زمین‌های خشک و بی‌آب و علف، پس از حضور و نشستن ایشان در آن مکان‌ها اشاره کرده‌اند. به همین دلیل است که نام آن بزرگوار به خضر یعنی سبز و خرم، شهرت یافته است و وجه تسمیه کوه از این جهت بوده‌است.

حکایت خضر و نوشیدن آب حیات

بر طبق روایات دینی _تاریخی خضر از شاهزادگان بود و پدرش مال و نعمت بسیار داشت. اما دوستدار حکمت بود به راهنمایی گمشدگان و دستگیری بینوایان می‌پرداخت و چون به پیغمبری رسید به راهنمایی قوم ذوالقرنین فرستاده شد.

ذوالقرنین خداپرستی خضر را ستایش می‌کرد و کار دین و شریعت مردم را به او محول می‌ساخت.

ذوالقرنین عمر جاویدان می‌خواست در کتاب‌ها خوانده بود که در جهان چشمه‌ای است به نام آب حیات که هر که از آن بنوشد عمراش جاودانه خواهد شد.

خضر می‌دانست آب حیات در ظلمات است، ذوالقرنین خضر و الیاس از برگزیدگان را با خود همراه کرد، مدت‌ها در سرزمین تاریک جهان گشتند، اما ذوالقرنین از آب حیات بی‌نصیب شد، خضر و الیاس از آن آب خوردند، چون به ذوالقرنین خبر رسید دیگر آن چشمه را نیافتند و تنها خضر و الیاس جاودانه شدند با نوشیدن آب حیات.

کوه خضر، مامن شهدای گمنام

کوه خضر نبی از سال ۱۳۸۱ و به‌دنبال خاکسپاری ۱۴ شهید گمنام از آن به عنوان حرم شهدای گمنام یاد می‌شود. پیکرهای پاک و مطهر شهدا در دامنه کوه فضایی سرشار معنویت را برای زائران به ارمغان آورده است.

ارادت و اعتقاد قلبی به مزار شهدای گمنام و کسب آرامش معنوی در این مکان مثال زدنی است. مزار شهدای گمنام کوه خضر نبی (ع) از لحاظ تعداد شهدای گمنام در کشور منحصربه‌فرد است.

مزار این شهدا بر فراز شهر کویری قم تداعی کننده رفعت و بلندای فرهنگ ایثار و شهادت است.

منبع:میراث آریا