بیشتر افرادی که سفر با هواپیما را تجربه کرده‌اند، حداقل یکبار صدا‌های عجیب و نامتعارف از بدنه هواپیما را شنیده‌ و دچار نگرانی شده‌اند… ولی در بیشتر این موارد لازم نیست نگران موضوع خاصی باشید، مگر اینکه به هواپیمای دچار حریق مهیبی شده باشد؛ حتی با توجه به تعدادی از اتفاقات اخیر در صنعت هوایی، چندتا زبانه‌ی کوچک آتش هم نشانه‌ پیچیده شدن نسخه‌ی هواپیما و سرنشینانش نیست.

در ادامه‌ این مقاله، به شرح تعدادی از این سر و صداها و توضیح علت معقول فنی آن‌ها توسط مایک لیری (Mike Leary) و مارک لِوی (Marc Levy)، دو تن از مهندسان سابق بوئینگ در حیطه‌ مهندسی مکانیک حمل و نقل هوایی و فضا می‌پردازیم تا دفعه بعد که  بلیط هواپیما به مقصد مورد نظر خود را خریداری کردید و در هواپیما نشستید، موارد مشابه باعث ایجاد نگرانی و اضطراب نشوید.

۱. صدای وزوزی که هنگام سوار شدن شنیده می‌شود

این صدای واحد نیروی کمکی (APU) است. مایک توضیح می‌دهد که:

موتورها برق کل هواپیما را تامین می‌کنند و وقتی هواپیما روی زمین است، نیاز به منبع نیروی جایگزینی برای برق‌رسانی است که واحد نیروی کمکی (APU) در این مرحله به کار گرفته می‌شود.

۲.    وقتی هواپیما به‌ آرامی روی زمین حرکت می‌کرد، صدای زیر پارس یک سگ از قسمت بار به گوشم خورد؟

مایک جواب می‌دهد:

خیر! در اکثر هواپیماهای ایرباس‌، قطعه‎ ذخیره‌ سوختی به نام واحد انتقال نیرو (PTU) وجود دارد که وظیفه‌ی آن متعادل کردن فشار هیدرولیکی در زمان استفاده از تنها یک موتور برای طی مسافت‌های کوتاه در درون فرودگاه (Taxiing) است. همه به دنبال صرفه‌جویی در مصرف سوخت هستند و این هم راهی است… . البته یک کم پر سر و صدا و اعصاب خردکن است، چون به دلیل نوسانات فشار، مدام قطع و وصل می‌شود و صدایش هم مثل سگی است که با صدای خیلی زیر، در قسمت حمل بار، واق واق می‌کند.

۳.    صدای غژغژی که هنگام اقدام به بلند شدن هواپیما شنیده می‌شود

این صدای باز شدن فلپ‌ها است؛ در بیشتر هواپیماها فلپ‌ها به میزان ۱۰ یا ۲۰ درجه به منظور کاهش طول باند خزش مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین، در مواقعی که باند پروازی کوتاه است و هواپیما باید هرچه سریع‌تر از زمین جدا شود یا به دلیل کوتاه بودن باند باید با سرعت کمتری فرود آید، فلپ‌‌ها نقش موثری دارند.

۴.    صدای گوروپ گوروپی که هنگام بلند شدن هواپیما به گوش می‌رسد

مایک لیری:

وقتی این صدا را می‌شنوید که چرخ هواپیما بالانس و تراز نباشد و این امر سبب می‌شود شیارهای روی لاستیک با افزایش سرعت گردش چرخ ضربه بزنند و لرزش و صدا ایجاد کنند.

۵.    صدای جیرجیر و زوزه و تکان‌هایی در حین پرواز می‌شنوید

به گفته‌ی مارک لوی، بدنه‌ی هواپیما بسیار شبیه به یک بالون است. به هنگام پرواز در ارتفاع ۱۲ هزار متری، فشار داخل اتاق هواپیما به طور پیوسته در حال کم و زیاد شدن و انبساط و انقباض است. وسایل داخل هواپیما مانند محفظه‌ بار بالای سرمان، سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها‌ی هواپیما هم آن‌طور که همه انتظار دارند “پیچ و بست” نشده است و به واسطه‌ تعدادی “میل مهار (Tie Rod)” که میله‌هایی بلبرینگ‌دار هستند، در جای‌شان نصب و مستقرند.

مارک می‌گوید:

وقتی به هواپیما تکان یا ضربه وارد شود، و یا بدنه برای مدت کوتاهی منبسط شود، تمام وسایلی که داخل هواپیما هست متعاقبا شروع به جابجا شدن و برخورد با چیزهای دیگر می‌کنند. پس، در هنگام نشستن و در صورتی که فرود کمی جست و خیزدار باشد، از شنیدن صداهای جیرجیر و ترق تروق و گروپ گروپ متحیر نشوید. دلیلش فقط حرکت همان وسایلی است که گفته شد.

۶.    صدای موتور در خلال پرواز عوض شد

احتمالا دیگر وقت فرود است. هواپیما در حال کم کردن سرعت است و در نتیجه، صدای موتور نیز کم می‌شود.

۷.    صدای بوم بزرگی شنیدم

دلیلش باز شدن چرخ‌ها و بیرون آمدن آنها از درون محفظه‌ قسمت تحتانی هواپیما است. در این مقطع از پرواز، یک عالمه صدای وزش باد هم به گوشتان خواهد خورد.

۸.    آن سگ در قسمت بار، دوباره برگشته!

اگر سوار یک ایرباس باشید، به محض نشستن، واحد انتقال نیرو (PTU) مجددا به حالت متعادل‌سازی می‌رود.

۹.    صدای تشویق

مسافران از یک فرود موفق خوشحالند!