به گزارش ایرنا، داستان از این قرار است که طی دهه‌های اخیر، تورهای خارجی بالای ۱۲ روزه در مسیر عبور از تبریز تا تخت‌سلیمان تکاب، در مراغه اقامت چندساعته داشتند که در عمل این اقامت چندساعته سودی برای مراغه ندارد، زیرا سازمان جهانی جهانگردی، توریست را کسی می‌داند که بیش از ۲۴ ساعت به قصدی غیر از کار در خارج از موطن خود به سر برد.

نکته قابل تامل اینکه چندین دهه قبل مراغه جزو مقاصد سفرهای گردشگران خارجی بوده و آنان در این شهرستان نیز اقامت داشته‌اند اما به تدریج که برنامه تورهای خارجی دچار تغییر شده، مراغه از این مقاصد جا مانده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مراغه ضمن اشاره به اهمیت احداث باغ‌راه شمال در توسعه صنعت توریسم این شهرستان، معتقد است که باید مسیر دسترسی تورهای خارجی به مراغه کوتاه و جذاب شود و در صورتی که این مطالبه به حق به گوش مسئولان امر برسد، امکان تحقق آن وجود دارد.

به گفته «یعقوب طالبی» در صورتی که مراغه از طریق باغ‌راه شمال به روستای تاریخی و دیدنی کندوان وصل شود، می‌تواند اقامت حداقل یک‌ شبه گردشگران خارجی را به خودش اختصاص دهد.

وی تاکید می‌کند: «کندوان» نیز به عنوان یک زیرساخت کم‌نظیر گردشگری آذربایجان‌شرقی در بن‌بست قرار دارد و گردشگران خارجی پس از بازدید از آن مجبور می‌شوند برای اقامت به تبریز بازگردند؛ بر همین اساس احداث این باغ‌راه و میزبانی از گردشگران خارجی در مراغه برای توریست‌های استان نیز جذاب خواهد بود.

وی با اشاره به اینکه این باغ‌راه تاریخی تنها به ۲۷ کیلومتر احداث مسیر نیاز دارد، بیان می‌کند: احداث آن سالها قبل به عنوان پروژه و فعالیت اول در سند تدبیر و توسعه شهرستان گنجانده شد اما موضوع فراتر از اختیارات مسئولان شهرستانی است.

به گفته وی اهمیت این موضوع در پیشرفت صنعت توریسم شهرستان باید از سوی رسانه‌ها و نخبگان در افکار عمومی تبیین شود و مسئولان استانی و همچنین نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی تحقق آن را پیگیری کند تا تحولی در صنعت توریسم شهرستان اتفاق بیافتد.

وی اضافه کرد: مسیر باغ‌راه شمال مراغه به دلیل طبیعت زیبای روستای «یایشهری» می‌تواند گردشگران خارجی را از طریق یک مسیر بکر و زیبا به مراغه هدایت کند.

راه رسمی مراغه به تبریز نیز قابلیت احیا دارد

مدرس دانشگاه در حوزه‌های معماری و حفاظت و مرمت آثار باستانی نیز می‌گوید: علاوه بر باغ‌راه شمال مراغه، یک مسیر دیگر سنددار نیز مراغه را از طریق شیشوان به ایلخچی و سپس به تبریز وصل می‌کند که در اکثر سفرنامه‌ها نیز به آن اشاره شده و قابل احیاست.

«بابک نیلوفری» با بیان اینکه مسیر فعلی مراغه – تبریز که از شهرستان بناب می‌گذرد بعدها ایجاد شده، اظهار داشت: اسناد ثبتی مربوط به این مسیر که ابتدای آن در باغ موسوم به «چهل توت» مراغه قرار دارد نیز موجود است.

به گفته وی اگرچه تسهیل دسترسی گردشگران خارجی به مراغه در توسعه صنعت توریسم شهرستان موثر خواهد بود اما می‌توان از طریق مذاکره و معرفی ظرفیت‌های مراغه در عرصه بین‌المللی نیز مراغه را به مقصد تورهای ۱۲ روزه خارجی اضافه کرد.

وی طی سال ۱۳۹۹ نامه‌ای در خصوص احیای راه رسمی مراغه – تبریز به «محمد اسلامی»، وزیر وقت راه و شهرسازی نوشته و این موضوع را مورد تاکید قرار داده بود که قبل از احداث راه آسفالته کنونی مراغه به تبریز، کلیه سیاحان، بازرگانان و ساکنان منطقه از مسیری که از شیشوان به آذرشهر و از آنجا به اسکو و تبریز می‌رسد، به مرکز استان آمد و شد داشتند.

وی با بیان اینکه بسیاری از اتفاق‌های تاریخی همچون وقایع مشروطه، قشون‌کشی جنگ جهانی دوم و حتی نقل و انتقال سریع رزمندگان دوران دفاع مقدس از این محور مواصلاتی با مسافت بسیار کوتاه انجام شده بود، بیان کرد: این مسیر تاریخی به راه روسیه (روس پولی) شهرت داشت و به دلیل وجود پادگان و فرودگاه نظامی ارتش در جاده آسفالته فعلی، به تدریج از رونق افتاده است.

وی در نامه‌اش به وزیر وقت راه و شهرسازی نیز نوشته بود که این راه روزگاری با ۳۵ متر عرض قانونی و با دارا بودن پل‌های تاریخی زیبا و پر تعداد، ارتباطات فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی به هم پیوسته‌ای بین شهرهای اطراف فراهم می‌کرد و بر همین اساس حفظ حریم آن ضروری است.

مطالعه مسیر دیگری از بناب به کندوان 

نماینده مردم بناب در مجلس شورای اسلامی نیز می‌گوید: مسیری تاریخی وجود دارد که بناب را به کندوان وصل می‌کند و اکنون در دست مطالعه است تا در صورت تصویب و تامین اعتبار، اجرایی شود.

حجت‌الاسلام رضا باقری بنابی با بیان اینکه این مسیر مراغه را هم به کندوان وصل خواهد کرد، اظهار داشت: رسانه‌ها و نخبگان جنوب استان باید مطالبه‌گر باشند و با هم‌افزایی و یکپارچگی در مسیر پیشرفت منطقه گام بردارند.

باغ‌راه شمال مراغه جزو برنامه‌های در دست پیگیری است

نماینده مردم مراغه و عجب‌شیر در مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه باغ‌راه شمال مراغه جزو برنامه‌های در دست پیگیری وی است، اظهار داشت: بخشی از این باغ‌راه از مناطق حفاظت شده و بخش دیگری از منابع طبیعی می‌گذرد و احداث آن به اخذ موافقت مسئولان امر نیاز دارد.

علی علیزاده با بیان اینکه وزیر راه و شهرسازی باید نسبت به ضرورت اجرای این طرح توجیه شود، اضافه کرد: پیگیری‌ها و برگزاری حداقل ۱۱ جلسه در دولت قبلی به نتیجه نرسید و بار دیگر این موضوع در دولت سیزدهم باید مطرح و پیگیری شود.

وی با بیان اینکه یک گروه از کارشناسان احداث این باغ‌راه را مطاله کرده بودند، بیان کرد: به دنبال آن هستیم تا مسئولان امر، یک بار این مسیر را از مراغه تا کندوان طی کنند و با مزیت‌های اجرای آن از نزدیک آشنا شوند.

به گزارش ایرنا در شرایط غیرکرونا سالانه نزدیک به سه هزار گردشگر خارجی از تخت سیلمان تکاب بازدید می‌کنند و همین تعداد را می‌توان با پیگیری و فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم به اقامت یک شبه در مراغه هدایت کرد.

ضمن توجه به اینکه مراغه با حدود ۵۱۵ اثر تاریخی و تپه شناسایی شده جزو ۱۰ شهر دارای بافت غنی تاریخی و فرهنگی کشور محسوب می‌شود و ثبت ملی ۳۰۰ اثر تاریخی آن، این شهرستان را به بهشت گمشده گردشگران فرهنگی تبدیل کرده است.

منبع:ایرنا

در همین راستا جلسه هم‌اندیشی برای ایجاد موزه‌های جدید در شهر مراغه برگزار و مسئولان کشوری نیز به هم‌افزایی و اشتیاق مردم و دستگاه‌های متولی مراغه برای تحقق این وعده اعتراف کردند؛ تا جایی که مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی وزارت میراث فرهنگی نیز این همگرایی و اشتیاق را یادآور شد.

«محمدرضا کارگر» ضمن اشاره به اینکه مراغه در حال حاضر به اندازه یک کشور مشاهیر دارد، این موضوع را مورد تاکید قرار داد که وجه آموزشی موزه با باورپذیری همراه بوده و این موضوع نشان‌دهنده اهمیت و ارزش بالای موزه نسبت به همه سیستم‌های آموزشی دیگر است.
مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی وزارت میراث فرهنگی: به جای توجه بیش از حد به ابعاد و مشخصات فیزیکی موزه های جدید، به وقاع اتفاق یعنی راه اندازی آن توجه شود

نکته جالب توجه در سخنان وی، لزوم اهمیت دادن به وقوع اتفاق یعنی راه‌اندازی، به جای توجه بیش از حد به ابعاد فیزیکی موزه‌های جدید است؛ البته وی با این پیش‌زمینه که موفقیت موزه‌ها در گرو برقراری ارتباط با مردم است، تاکید کرد که برای ایجاد موزه‌های جدید باید از ظرفیت مردم و خیران استفاده شود.

مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی این را هم گفت که بنیان احداث موزه‌ها باید از درون شهرستان شکل بگیرد و پس از آن وزارت میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نسبت به حمایت‌های قانونی، کارشناسی و صدور مجوز اقدام کند.

داشتن نگاه موزه‌ای از خود موزه مهمتر است

رییس کمیته ملی موزه‌های ایران (ایکوم) داشتن نگاه موزه‌ای را از خود موزه مهمتر می‌داند؛ همان نگاهی که وجود آن را به سادگی می‌توان در مراغه مشاهده کرد زیرا همگرایی و هم‌افزایی مردم و متولیان از یک سو و مطرح شدن «مراغه شهر موزه‌ها» به عنوان یک مطالبه از سوی دیگر، بیانگر وجود همین نگاه موزه‌ای در این شهر باستانی است.

«سیداحمد محیط طباطبایی» موزه‌ها را حافظه تاریخی هر جامعه عنوان کرد و این را هم مورد تاکید قرار داد که دستگاه‌های متولی می‌توانند در زمینه ایجاد موزه‌های اختصاصی نقش اساسی داشته باشند.

رییس کمیته ملی موزه‌های ایران، مراغه را بالقوه یک موزه خواند و معرفی آن به عنوان شهرموزه را مناسب و به‌جا دانست؛ «محیط طباطبایی» این را هم بیان کرد که نباید مراغه را محدود به موزه‌های محلی کنیم.

پیشینه غنی، پشتوانه تبدیل مراغه به شهر موزه‌ها

«یوسف منصورزاده» از استادان موزه‌داری کشور نیز اشاره‌ای به پیشینه غنی مراغه دارد و آن را پشتوانه‌ای برای تبدیل مراغه به شهر موزه‌ها عنوان می‌کند؛ به گفته وی مراغه در گذشته دارای بزرگترین کتابخانه تاریخ جهان با بیش از ۴۰۰ هزار جلد کتاب بوده و با داشتن مرکز نجوم، از مراکز تولید علم به شمار می‌رفته است.

وی با اشاره بر اینکه نتایج فعالیت‌های علمی گذشته در مراغه را امروز می‌توان در کتاب‌ها مشاهده کرد، این را هم گفت که این شهر مرکز تمدن اسلامی بوده و مشاهیری همچون خواجه نصیرالدین طوسی و قطب الدین شیرازی از ظرفیت‌های این شهر در دوره‌های مختلف اسلامی بودند.

به گفته وی پیشنیه فرهنگی و غنی هر شهری می‌تواند به عنوان حافظه تاریخی و موتور محرکه آن شهر برای آیندگان عمل کند و باید برای احیا، معرفی، پژوهش و شناخت آن اقدامات و قدم‌هایی برداشته شود.

از پیشنهاد ایجاد موزه نان تا توصیف پیشینه غنی مراغه 

معاون استاندار آذربایجان‌شرقی و فرماندار مراغه اهمیت ایجاد موزه‌های تخصصی از جمله موزه نجوم، موزه فسیل، موزه مفاخر آموزش و پرورش، موزه در حال اجرای علوم در دانشگاه مراغه و موزه مصوب سلامت را یادآوری کرد اما قبل از آن با گذری به پیشینه غنی این شهرستان، توصیفی از روی شناخت را بر زبان جاری کرد.

به گفته «سیدعلی موسوی» مراغه از قدیمی‌ترین شهرهای ایران بوده و از گذشته‌های دور تاریخی تا دوران معاصر، آثار ارزشمندی را در خود و موزه‌های ایران و جهان جا داده است.

وی می‌گوید: موزه نجوم و ساختمان پلانتاریوم با توجه به خرید این دستگاه، نیاز به تخصیص اعتبار برای احداث ساختمان دارد و ما درخواست احیای پایگاه رصدخانه مراغه را داریم؛ پایگاهی که راه‌اندازی آن دارای مصوبه است.

«موسوی» همچنین بیان می‌کند که نیاز به ایجاد موزه نان در شهرستان احساس می‌شود زیرا ستاد موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور در مراغه قرار دارد، هنرستان قدیمی کشاورزی مراغه در سال ۱۳۴۸ با پیگیری سازمان ملل و با حضور پنج نفر از کارشناسان بلژیکی تاسیس شد و این شهرستان انبار غله جنوب استان به شمار می‌رود.

امام جمعه با وجود حضور در اجلاس خبرگان از مطالبه «مراغه شهر موزه‌ها» دفاع کرد 

آیت‌الله محمدتقی پورمحمدی، امام جمعه مراغه که جهت حضور در اجلاس مجلس خبرگان در تهران حضور دارد، با ضبط و ارسال یک پیام تصویری که در حضور مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی و رییس کمیته ملی موزه‌های ایران (ایکوم) پخش شد، از مطالبه «مراغه شهر موزه‌ها» دفاع کرد.

روز گذشته، سه‌شنبه از یک سو مطالبه محلی برای راه‌اندازی موزه‌های جدید در مراغه به صورت جدی‌تر مطرح شد و از سوی دیگر نیز مسوولان کشوری بار دیگر ظرفیت‌ها و پیشینه غنی این شهرستان را مرور کردند.

به امید آنکه در آینده نه چندان دور مراغه به شهر موزه‌ها تبدیل شود و گنجینه ای غنی برای آیندگان، پژوهشگران و گردشگران داخلی و خارجی باشد به ویژه انکه موزه ملی ایلخانی نیز در این جهان‌شهر قرار دارد و به گفته «محیط طباطبایی» دوره‌ای که این موزه، آن را به لحاظ تاریخ سیاسی معرفی می‌کند، دوره تجدید حیات ملی سرزمین ما به شمار می‌رود.

در آن دوره تاریخی، مغول‌ها به قصد تخریب به ایران آمدند اما به یکی از عناصر هویتی و فرهنگ ایرانی تبدیل شدند که مصادیق آن در آثار موزه ایلخانی مراغه مشهود است.

منبع:ایرنا

شهرستان تاریخی مراغه با تمدن هفت هزار ساله، دارای 515 اثر تاریخی و تپه‌های باستانی به یادگار مانده از دوران عصر پارینه سنگی و تمدن پیش و بعد از اسلام بوده و هر سال پذیرای گردشگران و میهمانان نوروزی از نقاط مختلف کشور و همچنین خارج از مرزها است.

برخورداری از آثار غنی تاریخی، طبیعی و مشاهیری مانند خواجه نصیر طوسی موجب شده این شهرستان به یکی از گنجینه های تاریخی و طبیعی منطقه تبدیل شود.

این شهر بعد از اسلام و در زمان تاراج مغول ها به عنوان پایتخت حکومت هلاکوخان، نوه چنگیزخان انتخاب شد.

رصدخانه از آثار مهم تاریخی و از یادگارهای علمی و فلکی خواجه نصیرالدین طوسی، در سال 657 هجری قمری و زمان پایتختی مراغه به فرمان هلاکوخان با همراهی عده ای از فضلا و دانشمندان آن دوران از جمله علامه قطب الدین، فخرالدین مراغی، محی الدین مغربی و نجم الدین اسطرلابی در این شهر بنا شده است.

این رصدخانه با آوازه بین المللی خود در دوران گذشته و زمان کنونی به عنوان افتخار علمی ایرانیان در دنیای علم و ستاره شناسی شناخته شده و از آثار مهم و ارزشمند این شهرستان محسوب می شود.

معبد مهری، کهن یادگاری ارزشمند از آیین مهرپرستی دوره اشکانی در این شهرستان بوده و اثری دیدنی و حجاری شده در دل زمین است.

این معبد در 15 کیلومتری جنوب شرقی مراغه و در روستای ورجوی این شهرستان واقع شده و با قدمتی حدود سه هزار ساله، میراثی ارزشمند و تاریخی برای بازدید میهمانان نوروزی و گردشگران علاقه مند به آثار باستانی و تاریخی است.

این معبد از معابد مهم ایران و جهان بوده که به گفته کارشناسان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری جزو چهار معبد مهم آیین مهرپرستی در ایران به شمار می رود که دارای پلانی زیرزمینی و صخره ای بوده و در دوره اشکانی و ساسانی بنا شده است.

گنبد سرخ، از قدیمی ترین بناهای سلجوقی موجود در مراغه بوده که در سال 542 هجری قمری بصورت مربع شکل متشکل از سردابه و اتاق اصلی احداث شده و بر روی سکویی سنگی قرار گرفته است.

ورودی این گنبد به سوی شمال مشرف بوده و از آجرکاری پرنقش و نگار همراه با کاشی های فیروزه ای که تازه در معماری سلجوقی متداول شده بود، زینت یافته است.

گوی گنبد (گنبد کبود)، برجی است دارای طاق نما، که دارای حاشیه ای قطارکاری و دندانه دار بوده و در کنار آن پایه های ستون مانندی ساخته شده که همچون سطح خارجی طاق نماها با تزیینات مرکب از آجر، سفال و کاشی فیروزه ای رنگ با اشکال هندسی به طرزی بدیع آرایش یافته است.

این گنبد یک ساختمان دو طبقه با سردابه ای سنگی بوده که ارتفاع سردابه آن از سطح زمین دو متر و 40 سانتی متر و طبقه دوم آن اتاق آجری در روی سردابه با بلندی 11 متر و 40 سانتی متر احداث شده است.

همچنین این بنا 10 ضلعی بوده و گنبدی نیمکره ای بر روی سقف این طبقه ایجاد شده و در نهایت به وسیله مخروط هرمی 10 طرفه پوشیده شده است.

این گنبد از آثار تاریخی مورد وثوق گردشگران و مسافران نوروزی بوده که همواره مورد توجه آنان قرار می گیرد.

گنبد غفاریه مراغه که ساخت آن به ابوسعید بهادرخان ایلخان نسبت داده می شود، از دیگر برج های معروف این شهر است که برخلاف سبک معماری سلجوقیان در ساخت آن از آجر لعابدار کمتر استفاده شده و کاشی کاری، جای آن را گرفته است.

وجه تمایز این برج با دیگر برج ها، بکارگیری پنجره های کاذب در این برج بوده که براساس اعلام کارشناسان میراث فرهنگی، سازنده آن قصد القا روشنایی و نور بصورت نمادین در محل را داشته است.

از دیگر آثار مورد علاقه گردشگران و میهمانان نوروزی این شهرستان، کلیسای هوانس، بوستان آقالار، مسجد طاق دروازه، چهل غار کهجوق ساخت دست انسان و قلعه باستانی گویجه قلعه است.

موزه تخصصی مراغه نیز از دیگر مکان های گردشگری و دیدنی این شهرستان است که به عنوان نخستین موزه تخصصی حکومت ایلخانان، دارای آثاری ارزشمند و تاریخی از این دوران است.

این موزه دارای سالن های نمایش مسکوکات، کتابت، مفرغینه، آبگینه، سفال و آثار مکشوفه از مراغه است.

در کنار آثار تاریخی مراغه، آثار طبیعی مانند دره گشایش، غار هامپوییل، صوفی چای و دامنه های سهند از جاذبه های گردشگری این شهرستان است.

کناره های سرسبز صافی رود از روزگاران گذشته تا کنون، محل تفریح خانواده های مراغه ای و مسافران بوده و دره گشایش نیز تفرجگاهی مناسب برای گردشگری است و آب چشمه های آن برای درمان امراض پوستی مورد استفاده قرار می گیرد.

این دره به طول شش کیلومتر در حد فاصل روستاهای گشایش و امیر واقع شده و کوه های سر به فلک کشیده صخره ای، آن را در آغوش گرفته و رودخانه خروشان، چشمه های معدنی و مناظر بکر طبیعی و دیدنی، آذین بخش این دره است.

شهردار مراغه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به طرح های مختلف این شهرداری برای استقبال از نوروز و سال نو، گفت: تنظیف و پاکسازی سطح شهر، گل کاری میادین، رنگ آمیزی دیوارها و المان های شهری و استقبال از مسافران نوروزی از جمله اقدامات این شهرداری در این زمینه است.

نادر ابراهیمی، افزود: امسال نیز طبق سال های گذشته تور رایگان گردشگری و مراغه گردی با همکاری اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و اتوبوسرانی در راستای توسعه صنعت گردشگری و آشناسازی میهمانان نوروزی با آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری برگزار می شود.

وی اظهار کرد: در تعطیلات نوروزی، ماموران این شهرداری در کیوسک های اطلاع رسانی واقع در میادین ورودی این شهر از جمله میدان راه آهن، بسیج و مجلس مستقر شده و خدمات لازم را به گردشگران و میهمانان نوروزی ارایه خواهند داد.

ابراهیمی ادامه داد: گردشگران و میهمانان نوروزی می توانند با استفاده از امکانات ایجاد شده از معبد مهری، گنبدهای سرخ، کبود، غفاریه، برج مدور، رصدخانه و موزه های ایلخانی و سنگ نگاره ها، تصفیه خانه آب و سد علویان این شهر بازدید کنند.

وی گفت: امسال نیز حدود 40 هزار نقشه و راهنمای شهر و بروشور آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری برای توزیع در بین گردشگران و میهمانان نوروزی آماده می شود.

سرپرست اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مراغه نیزگفت: هم اکنون در این شهرستان اماکن استقرار روزانه دو هزار گردشگر در ایام نوروز با همکاری اداره های آموزش و پرورش، اوقاف و امور خیریه و بخش های خصوصی شامل هتل، هتل آپارتمان ها و مسافرخانه برای پذیرایی از مسافران مهیا شده است.

علیرضا پاشایی افزود: این مکان ها شامل دو هتل، شش مهمان پذیر، خانه معلم، زایرسرای امامزاده سید ابراهیم و چند مدرسه برای اسکان میهمانان نوروزی است.

وی اظهار کرد: به منظور استقبال از میهمانان نوروزی با هماهنگی ستاد خدمات سفر این شهرستان، در چهار نقطه از شهر شامل ایستگاه راه آهن و ورودی های شهر از مسافران و میهمانان پذیرایی خواهد شد.

براساس آمار موجود ، تا کنون حدود 300 اثر تاریخی مراغه از میان بیش از یک هزار و 300 اثر تاریخی آذربایجان شرقی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

شهرستان مراغه با 250 هزار نفر جمعیت در 147 کیلومتری جنوب غربی تبریز مرکز آذربایجان شرقی واقع است.

منبع:همشهری