نقش و اهمیت گیاهان دارویی در بهبود سطح سلامت و ارتقای کیفیت زندگی مردم و همچنین ایجاد فرصت شغلی از طریق تولید اقتصادی گیاهان دارویی و فرآورده‌های آن ایجاب می‌کند، مسائل جذب افراد مریض و نیازمند به مداوا برای درمان و گذراندن اوقات نقاهت به عنوان گردشگر در قالب توریسم درمانی مورد توجه قرار گیرد.

با در نظرگرفتن این واقعیت که مزارع و محل پرورش و رویشی اکثر گیاهان دارویی در سطح جهان در روستاها قرار دارد و با توجه به اثرات مفید گردشگر درمانی با استفاده از طب سنتی-گیاهان داوریی، برای جذب گردشگران خاص (افراد مریض) در نواحی روستایی می‌تواند زمینه توسعه روستایی را فراهم کند.

در این میان کهگیلویه و بویراحمد با دارا بودن بیش از ۴۰۰ گونه گیاه دارویی از مجموع ۲ هزار گونه گیاهی موجود یکی از متنوع‌ترین استان‌های کشور است.

در این بین ۴۶ گونه گیاهی آندومیک و سه گیاه دارویی کمیاب دنیا شامل باریجه، آنغوزه و گزانگبین به وفور در ارتفاعات این استان یافت می‌شوند.

بومادران، بیلهر، جاشیر خوراکی، تره کوهی، کلوس، بن سرخ، کارده، آویشن، لاله واژگون، ترنجبین، خارو، خشت، چوش، درمه، برنجاس، کاسنی و سیاهدانه از جمله گیاهان دارویی و خوراکی در کهگیلویه وبویراحمد هستند که تا قبل از بیماری کرونا میزبان گردشگران زیاد داخلی و خارجی علاقه‌مند به طب سنتی بوده است.

از گیاهان دارویی با خواص بی‌شمار صنعتی و خوراکی در ارتفاعات مناطق روستایی استان وجود دارد که با برنامه ریزی اصولی و علمی مسئولان می‌تواند تجارت پرسودی در زمینه جذب گردشگری روستایی برای مردم استان رقم بزند.

از انجا که توسعه گردشگری در یک منطقه همواره متاثر از توان‌ها و قابلیت‌های محلی است بنا براین وجود گیاهان دارویی در مناطق روستایی این دیار می‌تواند یکی از راههای توسعه صنعت گردشگری همراه با ایجاد درامدزایی برای مردم کهگیلویه و بویراحمد باشد.

برنامه‌ریزی برای بهره برداری مناسب و علمی از گیاهان دارویی مانند آویشن، بومادران، پونه، موسیر کوهی و لاله های واژگون یکی از دیگر از قابلیت‌های گردشگری درشهرستان‌های استان است.

بنابراین با توجه اینکه گردشگری یکی از صنایعی است که به سرعت در حال رشد است. با رشد و رونق گردشگری نیازها و تقاضاهای جدید پیش می‌آید و میزان تقاضا نسبت به کالاها، خدمات وامکانات موجود افزایش می‌یابد. گیاهان دارویی در مناطق روستایی کهگیلویه و بویراحمد می‌تواند محیطی برای ایجاد کسب وکارهای جدید را فراهم کرده و موجب افزایش روحیه کارآفرینی در بین روستاییان شود بنابراین، رونق گردشگری محیط روستا را از نظر اقتصادی، به محیطی پویا تبدیل می‌کند و در واقع، محیط روستا به محیطی انگیزشی و محرک برای کارآفرینی تبدیل می‌شود.

ظرفیت‌های شناسایی‌شده پرورش گیاهان دارویی

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه براساس بررسی‌های کارشناسی انجام شده ۲۰۰ هزار هکتار از مراتع استان مستعد توسعه گیاهان دارویی هستند گفت: «این حوزه یکی از ظرفیت‌های جدی توسعه گردشگری روستایی و جهش تولید است.»

گودرز باقری فرد افزود: «حفظ مراتع به عنوان ثروت ملی، ایجاد اشتغال برای جوامع محلی و ارزآوری با توجه به صادراتی بودن گیاهان دارویی از مزایای کشت این محصولات است.»

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد عنوان کرد: «سند جامع توسعه گیاهان دارویی در استان تدوین شده است و تحقق رونق تولید در این حوزه مستلزم مشارکت دستگاه‌های اجرایی متولی است.»

او بیان کرد: «ایجاد زیرساخت‌های فراوری گیاهان دارویی از راهکارهای افزایش انگیزه بهره برداران برای رونق تولید است.»

باقری فرد با اشاره به اینکه محصولات تولیدی استان در زمینه کشت گیاهان دارویی هم اکنون به صورت خام فروخته می‌شود، گفت: «در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های صادرات گیاهان دارویی ظرفیت خوبی برای ارزآوری و درآمدزایی با محصولات غیرنفتی دارد.»

اقدام‌های انجام‌شده برای توسعه گیاهان دارویی

معاون فنی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد بیان کرد: «از ابتدای سال۱۳۹۲ تاکنون ۲۸ هزار هکتار توسعه گیاهان دارویی در مراتع استان انجام شده است.»

گودرز باقری‌فرد اظهار داشت: «۴۰هزار از مراتع کهگیلویه وبویراحمد از سال ۱۳۸۳ تاکنون با استفاده از کشت گیاهان دارویی احیا شده است.»

باقری‌فرد بیان کرد: «امسال نیز براساس برنامه ریزی انجام شده قرار است سه هزار هکتار از مراتع استان زیرکشت گیاهان دارویی برود.»

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: «۲۰ تن بذر گیاهان دارویی شامل آنغوزه، باریجه وکلوس خریداری و برای طرح توسعه گیاهان دارویی درسال ۱۴۰۰ ذخیره‌سازی شده است.»

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد گفت: پدر سال ۹۹نیز حدود ۱۹ تن شیرابه گیاه دارویی آنغوزه در این استان برداشت شد که درآمدی حدود ۴۶ میلیارد ریال را عاید کشاورزان در مناطق روستایی کرده است. »

پرداخت تسهیلات

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد هم گفت: «جهاد کشاورزی استان با پرداخت تسهیلات بانکی ارزان قیمت از ایجاد مزارع گردشگری کشاورزی با اولویت کشت گیاهان دارویی چون به لیمو، آلوئه ورا، نعناع فلفلی و گل محمدی حمایت می‌کند.»

شهرام عسکری با اشاره به اشتغال‌زایی بالای تولید گیاهان دارویی، امکان صادرات، جذب گردشگر روستایی علاقه‌مند به طب سنتی و ظرفیت‌های خوب کهگیلویه و بویراحمد برای کشت گیاهان دارویی اظهار داشت: «به متقاضیان کشت گیاهان دارویی برای کشت هر هکتار زمین کشاورزی براساس نوع محصول تسهیلات بانکی ارزان قیمت با کارمزد ۶ درصد پرداخت می‌شود.»

اوبیان کرد: «با توجه به در دست ساخت بودن کارخانه فراوری گیاهان دارویی شهرستان گچساران که قرار است تا پایان سال ۱۴۰۰بهره برداری شود ظرفیت کشت گیاهان دارویی در یک هزار و ۵۰۰ هکتار از زمین‌های کشاورزی استان وجود دارد.»

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد تاکید کرد: «در سال ۹۹.۳۰تن از محصولات گیاهان دارویی تولید شده در استان به کشورهای خارجی صادر شده است.»

او افزود: «در سال ۹۹ کشت گیاهان دارویی در ۲۰۵ هکتار از مزارع‌های کشاورزی مناطق روستایی استان انجام شد که باعث ایجاد ۵۰۰ فرصت شغلی جدید شده است.»

منبع:میراث آریا