موزه از دو بخش سالن و فضای باز با متراژ ۱۵۰ متر تشکیل شده؛ سالن موزه داری سه بخش با موضوعات مجزاست و هر بخش دارای چیدمان ویژه‌ای است.

بخش نخست سالن موزه به فسیل‌‎های گیاهی و جانوری البرز اختصاص داده شده است. در بخش سنگ‌واره‌ها بیش از هزار قطعه فسیل در موزه سنگ و فسیل سنگسر به‌نمایش در آمده است. ۷۰ درصد از این سنگ‌واره‌ها از استان البرز، ۲۵ درصد دیگر از سایر نقاط ایران و حدود ۵درصد میز از کشورهای دیگر گردآوری شده است.

سنگ‌واره‌ها در این موزه، تاریخ حیات چند سلولی از حدود ۶۲۰میلیون سال پیش تا زمان حال را به ما نشان می‌دهد. بیشتر فسیل‌های این مجموعه از موجودات دریازی بوده و بخش کوچکی از آن‌ها متعلق به موجودات خشکی‌زی است.

از جمله فسیل‌های موجود در این موزه شامل استروماتولیت‌ها، تریلوبیت‌ها، بریوزوآها، کرینوئیدها، براکیوگودها، بیوالوها، انواع سفالوپودها، نوتیلوئید، آمونوئید، آمونیت‌ها، بلمنیت‌ها، اکینوئیدها، اسفنج‌ها، مرجان‌ها، کهربا و حشره‌های به دام‌افتاده در آن، نومولیت‌ها، دندان‌هایی از کوسه و بسیاری از گونه‌های دیگر  گیاهی و جانوری است.

 بخش دوم به کانی‎ها و سنگ‌های زینتی حاشیه کویر مرکزی ایران اختصاص دارد. در بخش سنگ‌ها نیز بیش از ۴۰۰ قطعه از انواع سنگ‌های معدنی، کانی‌ها، کریستال‌های طبیعی و سنگ‌های زینتی به نمایش درآمده است. بخش قابل توجهی از این سنگ‌ها از البرز، زاگرس و حاشیه کویر مرکزی ایران گردآوری شده و حدود  ۴۰ درصد آن از کشورهای مختلف خریداری شده است.

سنگ ها شامل سیلیکات‌ها مانند انواع عقیق (کارنلین، بلادستون، موس آگات، اونیکس، سارد، آکواپراز و…)، انواع کوارتزها (سیترین، دُر، آمتیست، رُزکوارتز و…)، آمازونیت، زرگون، کیانیت، لابرادوریت، زمرد، زبرجد، تورمالین، آلماندن، آکوامارین، اوپال، چشم ببر، رودونیت، پرهنیت، اوناکیت، کیانیت، گارنت، یشم، جاسپر، توپاز و … غیر سیلیکات‌ها مانند؛ فلوئوریت، یاقوت سرخ، یاقوت کبود، لاجورد، فیروزه، مالاکیت، آپاتیت، کهربا، شبق، عاج، مرجان و… است.

در بخش سوم، بخشی از آثار موزه ایل عشایر سنگسر مربوط به انسان‌های غارنشین شامل ابزار سنگی، سرپیکان، سرنیزه و تاریخچه لباس و پوشاک ایل عشایر سنگسر به نمایش درآمده است.

موزه سنگ و فسیل سنگسر در استان سمنان، شهرستان مهدی‌شهر، انتهای خیابان غار دربند واقع شده است

منبع:میراث آریا