نوشته‌ها

آتشکده‌ای که زندان شد

یکی از جاذبه‌های گردشگری ری این شهر باستانی همسایه پایتخت زندان هارون‌الرشید در ۱۳ کیلومتری شرق تهران، ۱۰ کیلومتری جاده تهران به خراسان است.

همشهری آنلاین _ بهاره خسروی: پیشینه زندان در حوالی مسگرآباد به سده ۴ هجری می‌رسد و عده‌ای معتقدند بنای اولیه این زندان آتشکده زرتشتیان بوده که بعدها به‌مرورزمان تبدیل به زندان شده است. زندانی که به تعبیر بسیاری از تاریخ‌نگاران از آن به‌عنوان شکنجه‌گاه عباسیان یاد می‌کردند که در آن افراد و چهره نامدار تاریخی به زنجیر کشیده شدند. در این گزارش «مهدی یساولی» پژوهشگر تاریخ برای ما از پیشینه و سیر تحول بنای زندان هارون‌الرشید در شهرری مهم‌ترین شهر استراتژیکی ایران روایت می‌کند.

شهرری یکی از شهرهای تاریخی و استراتژیک ایران است. شهری در مرکز و نزدیک به غرب فلات ایران که در مسیر کاروان‌های تجاری بازرگانی و نزدیکی به پایتخت‌های ایران واقع شده بود. «مهدی یساولی» پژوهشگر تاریخ با اشاره به این موضوع سر صحبت را باز می‌کند و می‌گوید: «شهرری تا نزدیک ۴ و ۵ سده گذشته به‌عنوان یکی از شهرهای مهم ایران و همیشه در کانون توجه قرار داشت. اما بروز چند عامل به مرور باعث کاهش اهمیت شهر تا عصر حاضر شد. یکی از اتفاقات، وقوع چند زلزله بزرگ بود که آسیب‌های جدی به این شهر وارد کرد و باعث از میان‌رفتن بخش‌هایی از این شهر شد. همچنین آسیب‌دیدن در رخدادهای سیاسی و جنگ‌ها و لشکرکشی‌ها از دیگر عوامل بود.»  به گفته یساولی همه این وقایع باعث می‌شود تا از اهمیت ری به‌مرورزمان کاسته شود. اما در مقابل، روستای تهران در جبهه شمالی این شهر رشد و اهمیت پیدا کرد.

  •  معماری شکنجه‌گاه عباسیان

اما آنچه از شواهد نوع معماری زندان هارون‌الرشید برجای ‌مانده نشانگر مذهبی بودن بنا قبل از تبدیل آن به زندان است. یساولی درباره معماری این بنای ثبت شده در آثار ملی کشور توضیح می‌دهد: «این سازه شبیه یک مکعب مستطیل با ارتفاع ۹ متری است. این بنا ۲ طبقه ساخته شده است. طول و عرض آن یکسان و ۳۰‌مترمربع است. این نوع معماری بیشتر نشانگر یک بنای مذهبی است. البته اتفاقات و وقایع مختلفی مانند زلزله‌ها جنگ‌ها و لشکرکشی‌هایی که در شهر رخ ‌داده باعث آسیب‌های فراوانی به این بنای تاریخی شده است. حتی باعث بیرون آمدن از مسیر توجه‌ها به‌عنوان یک بنای تاریخی شده است.» زندان هارون‌الرشید با همه فرازوفرودهای تاریخی و اتفاقات و ماجراهای جالبی که برایش اتفاق افتاد سرانجام در سال ۱۳۳۴ خورشیدی به ‌عنوان آثار تاریخی و ملی ایران ثبت شد.

  • بنای اسرارآمیز ری

زندان هارون‌الرشید یکی از اسرارآمیزترین بناهای تاریخی ری در فاصله ده‌کیلومتری شرق حرم حضرت عبدالعظیمی سمت چپ جاده قدیم خراسان در دامنه کوه‌های مسگرآباد،‌آبادی کوچکی و خالی سکنه واقع شده است. بنایی که مانند بسیاری از آتشگاه‌ها در بلندای کوه و دامنه واقع شده است. یساولی درباره این بنای تاریخی توضیح می‌دهد: «مجموعه زندان هارون‌الرشید، یکی از آثار تاریخی مهم شهری ری است که پیشینه آن به دوره آل‌بویه می‌رسد. در مناطق گوناگون سازه‌هایی را به نام زندان داریم برای مثال بنایی در یزد به‌عنوان زندان اسکندر وجود دارد. اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که این بناها از ابتدا کارکرد منطقی به‌عنوان زندان را نداشتند. در گذر زمان به دلایل گوناگون که در فرهنگ عامه می‌توان ریشه‌های آن را جست‌وجو کرد به نام زندان نامیده شدند. اما هیچ سند تاریخی برای اینکه این بنا از ابتدا به‌عنوان زندان ساخته شده نیست.»  به گفته این پژوهشگر تاریخی پیشینه دقیقی از زمان ساخت بنای اصلی هارون‌الرشید در دست نیست. عده‌ای سال ساخت آن را به دوران آل بویه و عده‌ای از پژوهشگران هم پیشینه آن را به گذشته دور نسبت می‌دهند. حتی بعضی‌ها بر این باورند که این مکان می‌تواند آتشکده‌ای در دوران ساسانیان باشد. در بعضی از پژوهش‌ها اشاره شده که این زندان بنای استحکامات و انبار مهمات دوره سلجوقیان بوده است. اما با همه این روایت‌ها دوره آل بویه به نسبت برای ساخت این بنا نزدیک‌تر است.

منبع:همشهری

زندان قدیمی سمنان به منطقه گردشگری تبدیل می شود

رئیس سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور از واگذاری و تبدیل زندان قدیمی سمنان به مکان تفریحی و گردشگری خبر داد.

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، محمدمهدی حاج محمدی با اعلام این خبر افزود: در راستای تامین آرامش بصری شهروندان سمنانی، زندان قدیم سمنان به مکان تفریحی و گردشگری تبدیل می شود.

وی اظهار داشت: پس از انتقال زندان سمنان به خارج از شهر این مکان که از قدمت تاریخی نیز برخوردار است به مکانی تفریحی و گردشگری تبدیل خواهد شد.

رئیس سازمان زندان ها در خصوص  ماموریت زندانبانی اظهار داشت: نگهداری و نگهبانی از زندانیان جهت اصلاح و درمان است به امید آنکه این تنبیه به تنبه بیانجامد و البته برای تامین آسایش و آرامش خاطر شهروندان برخی باید در زندان بمانند‌.

رئیس سازمان زندان ها همچنین در مراسم آزادی زندانیان زندان مرکزی سمنان گفت: سازمان زندان ها به دنبال آزادی زندانیان به هر قیمت نیست و اعتقاد داریم آزادی پیش از موعد بدون اطمینان از تاثیر برنامه های اصلاحی و تربیتی نوعی خیانت به فرد و جامعه است. و البته ماندن زندانی پس از اطمینان از اصلاح نیز خیانت است.

عضو شورای عالی قوه قضائیه خطاب به مددجویان گفت: اتفاقات خوب و تغییر مسیر زندگی مستلزم اراده و گام اول ماست و شما می توانید تجربه داروی تلخ زندان را به خوبی به دوستانتان منتقل کنید و دستگیر آنها باشید.

وی تاکید کرد: پس از آزادی پای قولی که در زمان زندانی بودن به خود و خدا  دادید پایبند باشید.

حاج محمدی در پایان با بیان اینکه شهدا مانند ستاره راه نمای ما در تاریکی ها هستند از مددجویان خواست زندگی شهید یداله ندرلو را مطالعه کنند.

23 نفر از این تعداد در زندان مرکزی سمنان حضور داشتند که امروز نامه آزادی خود را دریافت کردند.

منبع:تسنیم

زندان های تاریخی و معروف جهان

زندان مکانی است که اشخاص از نظر فیزیکی ، محدود و توقیف و معمولاً از آزادی‌های شخصی محروم می‌شوند. در طول زمان زندان ها برای زندانی کردن مردم مختلف از جنایتکاران تا اشخاصی که با رژیم سیاسی مخالفت می کردند استفاده می شد. تعداد کمی از این زندان ها به دلیل زندانیان برجسته شان ،رفتار وحشیانه با زندانیان و یا گاهی اوقات تلاش شجاعانه برای فرار بدنام شدند. در اینجا بررسی کلی ای بر معروف ترین زندان ها وجود دارد.

 

هیلتون هانوی (Hanoi Hilton)

زندان هوآ لوآ ، با کنایه به هیلتون هانوی توسط اسرای جنگی آمریکا ابداع شد ، و در ابتدا توسط فرانسه ساخته شد که محل نگه داری زندانیان سیاسی ویتنامی بود. بعد از آن ارتش ویتنام شمالی از این زندان برای زندانیان جنگ ویتنام استفاده می کرد. زندانیان در اینجا در معرض شکنجه ، گرسنگی و حتی قتل بودند. چهره های شناخته شده مانند سناتور جان مک کین ، جیمز استُک دال و باد دِی تنها تعداد کمی از زندانیان جنگ آن زمان در این زندان بودند.

 

موزه نسل کشی تول سلنگ (Toul Sleng Genocide Museum)

در سال 1975 ، تول سلنگ یا تیول اسلنگ توسط رژیم خمرها از آنچه زمانی دبیرستان بود تبدیل به زندان شد ، که احتمالا یکی از وحشتناک ترین زندان های جهان است. زندانیان به منظور اجبار به اعتراف به جرمی که به آن متهم شدند مرتب مورد شکنجه قرار می گرفتند. هنگامی که آنها به نام توطئه گران اعتراف می کردند اعدام می شدند. از بیش از 17000 زندانی تول سلنگ ، تنها چند بازمانده شناخته شده وجود دارند. پس از اینکه در سال 1979 ارتش ویتنام این زندان را کشف کرد ، تول سلنگ تبدیل به موزه تاریخی یادآوری اقدامات رژیم خمر در کامبوج شد.

 

بندر آرتور (port Arthur)

بندر آرتور مستعمره سابق در تاسمانی ، استرالیا است. از سال 1833 تا دهه 1850 ، اینجا مقصدی برای سرسخت ترین جنایتکاران بریتانیایی و ایرلندی و زندانیان شورشی زندان های دیگر بود. امروزه ویرانه ها از جمله زندان،بیمارستان و کلیسای ساخته شده توسط محکومین بسیار قابل تشخیص باقی ماندند.در سال 1996 زمانی که تک تیر انداز به گردشگران تیراندازی کرد 35 نفر کشته شدند و بندر آرتور به مرگبارترین محل قتل عام در استرالیا تبدیل شد.

 

قلعه ایلمینا (Elmina Castle)

قلعه ایلمینا در سال 1492 در غنا ساخته شد که قدیمی ترین ساختمان اروپا در صاحارای جنوبی (جنوب صحرای آفریقا) می باشد. برای بیش از سیصد سال ، برای نگهداری از مردمی استفاده می شد که برای بردگی فروخته می شدند. این غیر معمول نبود که بردگان در سلول خود با 200 نفر دیگر همراه باشند که حتی فضای کافی برای دراز کشیدن هم نداشتند.

 

جزیره روبن (Robben Island)

جزیره روبن در کنار سواحل کیپ تاون ، آفریقای جنوبی واقع شده که در طول سال ها عملکردهای فراوانی از جمله مستعمره مبتلا به جذام در یک نقطه را داشته است. با این حال به عنوان یک زندان تحت نظر رژیم آپارتاید شناخته شده می باشد. چهره های شناخته شده مانند نلسون ماندلا و کالما مُتلانس تنها تعداد کمی از زندانیان سیاسی آن زمان در این زندان بودند. امروزه جزیره روبن یک مقصد توریستی محبوب است که می توانید توسط کشتی های کیپ تاون به آنجا برسید. این جزیره منطقه مهمی برای پرورش پنگوئن آفریقایی می باشد.

جزیره گورِ (Goree Island)

هزاران نفر از بردگان قبل از اینکه فرانسه تجارت برده را در سال 1848 لغو کند از جزیره گورِ در سنگال عبور کردند. خانه بردگان تنها یکی از مکان ها در این جزیره است که قبل از اینکه برده ها با کشتی به آمریکای شمالی و جنوبی منتقل شوند در آنجا نگه داری می شدند. این محل در حال حاظر موزه ای می باشد که آمریکایی های آفریقایی تبار که ریشه های خودشان را در آنجا جستجو می کنند.

 

قلعه دِ ایف  (chateau d`if)

قلعه دِ ایف در فرانسه به خاطر استفاده آن در کتاب “کنت مونت کریستو” نوشته شده توسط الکساندر دوما شناخته شده می باشد. از سال 1634 تا قرن 19 این قلعه به عنوان محلی برای زندانیان سیاسی و مذهبی در نظر گرفته می شد. زندانیان با رفاه و کلاس بیشتر از آن هایی که شانس کمتری داشتند درمان های بهتری را دریافت می کردند. با این حال ، آن ها برای این امتیازات باید مبلغی را پرداخت می کردند. این مکان در سال 1890 غیرنظامی و به روی عموم باز شد و در حال حاظر یکی از معروف ترین زندان ها در جهان است.

جزیره شیطان (Devil Island)

جزیره تبعیدگاه شیطان برای بار اول در سال 1852 افتتاح شد ، و یکی از بدنام ترین زندان ها در تاریخ است. در طول 94 سال فعالیت خود ، این زندان سیاسی محل نگهداری زندانیان سیاسی و مجرمان سرسخت بود. زندانیانی که اقدام به فرار می کردند با رودخانه های آلوده پیرانا و جنگل های انبوه گویان ، فرانسه مواجه می شدند. زندگی نامه زندانی سابق هنری چاریئر تلاش های متعددی را از فرار از زندان توصیف می کند. در سال 1973 این کتاب تبدیل به فیلم پاپیلون با بازی استیو مک کوئین و داستین هافمن شد.

برج لندن (Tower of London)

برج لندن * در حال حاضر محل نگه داری تاج و تخت و جواهرات بریتانیا می باشد و یکی از جاذبه های توریستی برتر در انگلستان است، این برج از سال 1100 تا اواسط قرن بیست زندان بود. زندانیان مشهور در اینجا عبارتند از سر توماس مور ، شاه هنری هشتم ، آنه بولین و کاترین هاوارد ( همسران پادشاه هنری هشتم) و رودلف هس. برج لندن مشهورترین ساختمان خالی از سکنه در لندن است. داستان هایی از ارواح از جمله آنه بولین در برج وجود دارد.

زندان آلکاتراز (Alcatraz)

زندان آلکاتراز * شاید معروف ترین زندان در ایالت متحده ، اولین زندان با حداکثر امنیت و حداقل امتیاز از کشور بود. این زندان محل نگه داری بدنام ترین جنایتکاران از جمله آلکاپن و کِلی بود. آلکاترز در جزیره ای سنگی احاطه شده توسط آب های منجمد خلیج سان فرانسیسکو قرار داشت که معتقد بودند این مکان گریز ناپذیر است. از 36 مردی که اقدام به فرار کردند ، 23 نفر گرفتار شدند ، 6 نفر تیرباران و کشته شدند و 2 نفر غرق شدند. 5 نفر باقی مانده بعد از تلاش برای فرار هرگز دیده نشدند ، اعتقاد بر این است که آن ها هم غرق شدند. امروزه این جزیره یکی از محبوب ترین جاذبه های توریستی در سان فرانسیسکو است.

منبع : iranmatlab.ir