کارنامه فرهنگی اولین موزه خصوصی کتب و نسخ خطی «پبده»

بی‌شک با سفری به وسعت تاریخ به دنبال آگاهی از چگونگی شکل‌گیری اولین موزه خصوصی کشور در حوزه کتب و نسخ خطی هستیم، لذا در این نوشتار تاریخ پرفراز و فرود شکل‌گیری این موزه را پیگیری می‌کنیم.

خردادماه سال ۱۴۰۰ خورشیدی، نشان از گذر ۲۰ سال از حیات اولین موزه خصوصی کتب و نسخ خطی کشور دارد، موزه‌ای که با تلاش‌ها و پیگیری‌های فراوان و با گذر از سختی‌های گوناگون همچنان در زیرزمینی به وسعت تاریخی به حیات خود ادامه می‌دهد.

بی‌تردید انگیزه شکل‌گیری این موزه از کودکی در من شکل گرفته بود، زیرا در خانواده‌ای سنتی، که به فرهنگ و مذهب اعتقاد وافری داشت، رشد یافتم، با این حال دست روزگار ادامه حیات اینجانب را به‌سوی صنعت سوق داد و من در شهر فولادشهر به واسطه فعالیت‌های صنعتی خود پس از طی دوران کودکی پایبند شدم، لکن عشق به مقوله فرهنگ علی رغم فعالیت‌های اقتصادی همچنان در من روشن بود، روی همین اصل از حدود سه دهه قبل در کنار کار صنعت، عصرها کتابخانه کوچکی در شهر جدیدالتاسیس فولادشهر که به واسطه استقرار کارکنان کارخانه عظیم ذوب آهن در دهه ۵۰ خورشیدی ایجاد شده بود، پایه‌گذاری کرده و اولین کتابفروش این شهر جدید شدم.

علاقه به کتب و نسخ خطی مرا به سمت این حوزه از فرهنگ سوق داد و در کنار کتاب‌فروشی خود با سرمایه‌ای که از کار صنعت اندوخته بودم به جمع‌آوری این کتب و نسخ خطی پرداختم، تا اینکه تعداد آن‌ها بسیار زیاد شد و از خانه خود امکان نگهداری از آن‌ها را نداشتم، آنجا بود که از طریق بعضی از دوستان در دهه ۸۰ خورشیدی با فعالیت‌های سازمان میراث‌فرهنگی آشنا شده و پس از معرفی خود و آثاری که داشتم، به من پیشنهاد شد تا موزه‌ای در قالب کتب و نسخ خطی ایجاد کنم.

کاری بسیار سخت و دشوار بود، کما این‌که امکانات و حمایت‌ها در اوایل دهه هشتاد خورشیدی محدود بود و امکانات فرهنگی در شهری همچون فولادشهر که تمامی مظاهر مدرنیسم را یک‌جا در خود جمع کرده بود کاری بود سخت‌تر، لذا تصمیم گرفتم علی‌رغم تمامی مشکلات به این امر مبادرت ورزم و زیرزمینی را در یکی از مراکز اقتصادی شهر با زحمت خریداری کرده و تمامی نسخ خطی و اسناد و مدارک خود را به این زیرزمین انتقال داده و پس از اخذ مشورت از دوستان در اداره کل میراث‌فرهنگی و گردشگری استان، این موزه در یک زیرزمین در ابتدای دهه ۸۰ خورشیدی گشوده شد.

اوایل، کار بسیار سخت بود، زیرا کمتر کسی از گنجینه‌ای که به تدریج در این زیرزمین گردآوری شده بود آگاهی داشت، لذا در این بیست سال با خون دل خوردن بسیار، تلاش کردم تا از بخشی از آثار ارزشمند فرهنگی این کشور نگاهبانی کنم، به این ترتیب در طی این مدت علی‌رغم تمامی مشکلات و بی‌مهری‌ها، بیش از ۳ هزار نسخه خطی و اسناد و مدارک تاریخی که قدمت برخی از آن‌ها همچون قرآن‌های خطی به بیش از هفتصد سال قبل می‌رسد و در عین حال نسخ خطی ارزشمندی همچون: نسخه‌های خطی شاهنامه فردوسی و کتاب اشعار اربعه ملاصدرا فیلسوف سده یازدهم هجری قمری در این گنجینه نگهداری می‌شود.

با گذشت نزدیک به ده سال از افتتاح این موزه و فعالیت‌های فراوانی که در عرصه معرفی آثار موزه با مشقات فراوان انجام شد به تدریج نظر دوستداران میراث‌فرهنگی به این موزه جلب شد، لذا با حمایت سازمان میراث‌فرهنگی و برخی دوستداران، موفق شدیم به تدریج زیرزمین تاریخی را گسترش داده و کارگاه‌هایی همچون کارگاه مرمت اسناد تاریخی را ایجاد و جالب بود که از سراسر کشور نسخ خطی و اسناد تاریخی برای مرمت به این موزه کوچک زیرزمینی حواله می‌شد.

با رونق گردشگری به تدریج پای گردشگران خارجی نیز به فولادشهر باز شد و جالب بود که همگی آن‌ها در این شهر مدرن به دنبال بازدید از این موزه کوچک بودند.

به تدریج در دهه ۹۰ خورشیدی اوضاع بهتر شد و با مشارکت دوستداران میراث‌فرهنگی این موزه کوچک موفق به دریافت ۳ لوح تقدیر فعالیت موزه‌دار برتر از کمیته ملی موزه‌های ایران، کسب دکتری افتخاری مدیریت موزه از سازمان یونسکو، کسب مقام خادم نمونه کتاب و کتابخوانی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کسب بیش از ۵۰ تندیس و لوح تقدیر کشوری و بین‌المللی در خصوص موزه‌داری شدم.

با ایجاد ارتباط با دانشگاه‌های معتبر کشور در نیمه دوم فعالیت خود موفق شدم پای بسیاری از دانشجویان را در مقاطع ارشد و دکتری به‌منظور استفاده از منابع این موزه در راستای تدوین پایان نامه‌های خود به این موزه باز کنیم. با این‌حال با رشد تدریجی فعالیت‌های این موزه که در زیرزمین یک مرکز تجاری واقع شده، لزوم ایجاد یک فضای بزرگ‌تر برای آن بیش از هر زمان دیگر احساس می‌شود.

به‌مدت بیش از ۱۰ سال است که با وجود خدماتی که این موزه به توسعه فرهنگ و گردشگری شهر فولادشهر و شهرستان لنجان در محور مرکزی استان داشته، پیگیر تخصیص یک زمین به‌منظور ساخت ساختمان جدیدی برای این موزه بوده‌ایم و این در حالی است که دولت‌ها یکی پس از دیگری آمدند و رفتند و ما همچنان پیگیر این ماجرا بوده‌ایم و هستیم.

با این‌حال در ابتدای سال ۱۴۰۰ خورشیدی پس از ۱۰ سال پیگیری خود با سرمایه شخصی موفق به خرید زمینی با کاربری فرهنگی در فولادشهر شدم و تصمیم بر این شده است که با همکاری معماران برجسته همچون «سیدایوب هاشمی» و پروفسور «گلابچی» این موزه را پس از ۲۰ سال از زیرزمین به سطح زمین انتقال دهیم، لذا امیدواریم تا این موزه که در زمینی به مساحت ۱۶۰۰ متر و در ساختمانی با زیربنای ۶۵۰۰ متر ساخته می‌شود به مکانی مناسب برای آینده این نسخ ارزشمند خطی تبدیل شود.

برآوردهای اولیه حاکی است که ساخت این موزه حداقل به ۲۵۰ میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد، لذا با توجه به تلاش‌های فراوانی که در این ۲۰ سال صورت گرفته و این موزه هم اینک در سطح ملی با زحمات فراوان به یک فضای فرهنگی شایسته تبدیل شده از تمام دوستداران میراث‌فرهنگی به‌ویژه سازمان‌های همچون استانداری اصفهان، اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان، راه و شهرسازی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرمانداری، بخشداری، شهرداری، شورای اسلامی شهر فولادشهر و همچنین نماینده محترم مردم لنجان درخواست دارم تا برای ساخت این موزه از هیچ همتی دریغ نکنند، زیرا معتقدیم این موزه متعلق به همه مردم ایران است و همان‌گونه که در این ۲۰ سال شاهد بودیم، می‌تواند در آینده نیز نقش مهمی در توسعه فرهنگی و اقتصادی شهرستان لنجان به‌ویژه از منظر توسعه گردشگری فرهنگی ایفا کند.

منبع:میراث آریا

آیا گردشگری واکسن حرکتی اخلاقی است؟

با این‌حال شواهدی مبتنی بر روایات مردم و داده‌ها وجود دارد که نشان می‌دهد این افزایش به‌خاطر چرخشی جدید در گردشگری سلامت به دلیل سفر ساکنین مکزیک و دیگر کشورهای آمریکای لاتین برای دریافت واکسن بوده‌است.

گفت‌وگو میان مهاجران آمریکایی در مریدا و افراد مقیم مکزیک غالبا به سمت واکسن کشیده می‌شود. و سوالاتی مانند «آیا بهتر است پروازی مستقیم به هیوستون داشته باشیم یا با اتوبوس ۳ ساعت به سمت کانکون برویم و سپس با پروازی ارزان‌تر به دالاس برویم؟» یا «فرایند گرفتن وقت دکتر در تگزاس چه تفاوتی با کالیفرنیا دارد؟» حتی برخی شهروند آمریکایی به وضوح اعلام می‌کنند که به‌عنوان یک تبعه آمریکایی ساکن مریدا، به سفر به ایالات‌متحده برای واکسینه شدن فکر کرده است و درنهایت که متوجه شده در مکزیک هم می‌تواند واکسن بزند، نظرش در مورد سفر عوض شده و دو دوز از واکسن فایزر را همانجا دریافت خواهد کرد.

به علاوه، ایالت آلاسکا در ماه آوریل اعلام کرد که در ژوئن آینده واکسن کرونا را به طور رایگان در فرودگاه‌های این ایالت به گردشگران ارائه خواهدکرد. پس از آنکه ایالت نیویورک اعلام کرد در ابتدای ماه مه از الزام ارئه مدارک اقامتی برای اخذ واکسن صرف‌نظر می‌کند، شهردار نیویورک طرحی را برای تبلیغ سایت‌های واکسیناسیون در نقاط توریستی این شهر مانند سنترال‌پارک، های‌لاین و پل بروکلین معرفی کرد.

در همین حال، گسترش واکسن در مکزیک کند بوده‌است؛ گرچه اخیرا روندی سریعتر را طی کرده‌است. طبق برنامه رسمی مکزیک قرار بود تمامی ساکنان ۵۰ تا ۶۰ساله علاقه‌مند به دریافت واکسن تا ۳۰ آوریل اولین دوز خود را دریافت کنند. در مریدا، اولین سری آن‌ها از ۲۵ مه واکسینه شدند. طبق شمارنده واکسن جانز هاپکینز، تاکنون ۱۵ درصد ساکنان مکزیک دست‌کم ۱دوز و بیش از ۹ درصد آن‌ها کاملا واکسینه شده‌اند. مکزیکی‌ها در میان کسانی بودند که بیش‌ترین پروازها را به مقصد آمریکا داشته‌اند. روزنامه لا جورنادا در مکزیکوسیتی تخمین زده‌است که ۴۰۰ هزار شهروند مکزیکی در آمریکا واکسینه شده‌اند؛ طبق برنامه‌ها این عدد تا پایان سال به ۲/۱ میلیون نفر خواهد رسید.

بسیاری از ایالاتی که شرط ارائه مدارک اقامتی برای دریافت واکسن کرونا را دارند برای کسانی که به کار یا تحصیل مشغولند و یا صاحب ملکی هستند راه‌گریزی برای دریافت واکسن در نظر گرفته‌اند. و در بیش‌تر مراجع قضایی‌شان کم‌تر درباره اقامت و مدارک مردم پرسش می‌کنند.

خورخه، کارآفرینی ۳۲ساله است که در مریدا زندگی می‌کند؛ برای دریافت واکسن جانسون‌اند جانسون به اورلاندو سفر کرد. پاسخ او برای انتخاب آمریکا جهت واکسینه شدن این بود: «آنجا جایی است که واکسن وجود دارد!» او تجربه‌ی مثبتی از این سفر داشت و همچنین بیان کرد: «آن‌ها از گردشگری سلامت برای فعال‌سازی اقتصادشان به خوبی بهره برده‌اند.»

دکتر کالوس کابرا که در مریدا مستقر است و با کنسولگری آمریکا همکاری دارد می‌گوید که بیش‌تر بیماران آمریکایی وی انتخاب کرده‌اند تا برای واکسینه شدن در مکزیک منتظر بمانند. او بیان داشت بیش از ۷۰ درصد بیماران مهاجرش مایل‌اند واکسن را از مکزیک دریافت کنند.

سفر ریسک‌هایی با خود به‌همراه دارد؛ در راه آمریکا قبل از دریافت واکسن هیچ مصونیتی در برابر بیماری ندارید و پس از دریافت واکسن و در هنگام بازگشت هم اگر ۱۰ روز صبر کنید، تنها بخشی از مصونیتِ ناشی از واکسن را خواهید داشت.

با این‌حال، کابرا بسیاری از مکزیکی‌هایی که به این سفر رفته‌اند را می‌شناسد؛ از جمله پزشکانی که در مطب‌های خود فعال بوده‌اند و مشمول دریافت واکسن در مکزیک نمی‌شدند زیرا در خط‌مقدم بیمارستان‌ها حضور نداشته‌اند. او می‌گوید چه کارت‌شناسایی لازم باشد چه نه، واکسن برای همگان در دسترس است.

گردشگری واکسن در سایر نقاط جهان

البته آمریکا تنها کشوری نیست که مشوق گردشگری واکسن است. متصدی تورها سفر به مسکو برای دریافت واکسن اسپوتنیک وی و سفر به دبی برای دریافت واکسن چینی سینوفارم را نیز پیشنهاد می‌دهند. در حالیکه آمریکای لاتین بزرگترین بازار بین‌المللی برای گردشگران واکسن به مقصد آمریکا به نظر می‌رسید، اوضاع به گونه‌ای دیگر رقم خورد. اروپایی‌ها نیز سفری را که کاملا قانونی و مطابق با شرایط رفت و آمد باشد را در نظر گرفته‌اند.

شاندانا، نویسنده آمریکایی مقیم برلین، که احتمالا برای دریافت واکسن به ایالت میشیگان سفر خواهد کرد، می‌گوید: «باور کردنش سخت است که آمریکا در زمینه تولید و ارائه واتکسن از اروپا بهتر عمل کرده است. من متحیرم که چطور در آلمان و با وجود بیماری آسم، هنوز در لیست انتظار واکسن هستم.»

همچنین تقاضاهایی هم برای سفر به کانادا به منظور دریافت واکسن وجود دارد، هرچند با اینکه این کشور در زمانی فشرده توانست ۵ درصد از جمعیتش را کاملا واکسینه کند، این آمار در آمریکا ۴۰ درصد بود.

آژانس مسافرتی یونیت‌های تریپ در کشور تایلندنیز سفرهایی با قیمت ۶۴۰۰ دلار پیشنهاد می‌دهد که شامل گزینه دریافت واکسن جانسون‌اند جانسون و یا فایزر است.

نگرانی‌های اخلاقی و بهداشت عمومی پیرامون گردشگری واکسن

این شیوه استفاده از واکسن برای تطمیع گردشگران پیامدهای مشکل‌سازی به دنبال خواهد داشت. اول آنکه برای اجرای گردشگری واکسن نیاز به توزیع ناعادلانه واکسن خواهیم داشت. خرید انبوه واکسن توسط برخی کشورهای ثروتمند ذهنیتی را ایجاد کرده است که تقاضا برای واکسن را تقویت می‌کند. مثلا طبق آمارها کانادا ۵ برابر جمعیت خود واکسن دارد.

دکتر مایکل سینها می‌گوید: «گردشگری واکسن به نفع کسانی‌که توانایی سفر بین‌المللی دارند و برای واکسیناسیون در سطح جهانی به هیچ وجه مقرون‌به‌صرفه و کارآمد نیست. به علاوه، این روش بسیاری از افرادی که برای دریافت واکسن سفر می‌کنند را در معرض خطر قرار بدهد. این موضوع جدی است زیرا ممکن است اشخاص پیش از ایمن‌سازی کامل در برابر کرونا به آن مبتلا بشوند و یا ناقلینی باشند که بیماری را پیش از ورود به آمریکا و در فرودگاه‌ها به مردم منتقل می‌کنند.»

منطقی‌ترین راه‌حل، ارسال واکسن از کشورهایی که تعداد زیادی واکسن مازاد دارند به دیگر کشورها است. مثلا این یکی از مواردی است که دولت بایدن روی آن کار می‌کند. بایدن اخیرا اعلام کرد ۲۰ میلیون دوز اضافی واکسن را علاوه بر ۶۰ میلیون دوز قبلی به کشورهای دیگر ارسال خواهدکرد.

سینها می‌گوید: «ما هم‌اکنون باید تمامی دوزهای اضافی واکسن خود را به کواکس اهدا کنیم تا همه کارکنان بخش پزشکی و افراد پرخطر در سراسر جهان واکسینه شوند.»

با وجود معضلات اخلاقی گردشگری واکسن و اینکه می‌تواند دیوار بین فقیر و غنی را بیش از پیش مرتفع کند. شانس رد کردن این روش برای ادامه واکسیناسیون افراد بسیار کم است، چراکه بسیاری از مردم بعد از چندین ماه قرنطینه و ترس، دچار اضطراب شده‌اند و می‌ترسند فرصت واکسینه شدن را از دست بدهند.

در این خصوص لورا، هنرمند آمریکایی مقیم مریدا، می‌گوید: «مشاهده پست‌های اینستاگرام دوستانم که واکسن‌هایشان را دریافت کرده‌اند واقعا دشوار بود زیرا می‌دانستم من به خاطر کمبود واکسن در این منطقه به این زودی‌ها این واکسن را دریافت نمی‌کنم و باید هم‌چنان منتظر بمانم.»

در نهایت او تصمیم گرفت به تگزاس سفر کند تا در برابر کرونا واکسینه شود.

منبع:میراث آریا

آموزش ۷۶۵ نفر در رشته‌های مختلف صنایع‌دستی در هرمزگان

ماهیت صنایع‌دستی استان بیشتر خانگی است و ۹۸ درصد تولیدکنندگان صنایع‌دستی در هرمزگان را بانوان تشکیل می‌دهند که بیشترین صنعتگران استان در شهرستان‌های میناب و بندرعباس فعال هستند.

با شیوع ویروس کرونا و غیبت گردشگران در استان، کاهش تولید و درآمد صنعتگران صنایع‌دستی را به همراه داشته اما اکثر هنرمندان و صنعتگران از طریق شبکه‌های مجازی و فروش اینترنتی تا حدودی از این بحران عبور کرده و به فعالیت خود ادامه داده‌اند.

به بهانه فرارسیدن ۲۰ خرداد روز جهانی صنایع‌دستی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان به تشریح عملکرد این حوزه طی سال گذشته پرداخت.

سهراب بناوند مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان با اشاره به اینکه طی سال گذشته، ۵۳۷۶ مجوز صنایع‌دستی در استان صادر و تمدیدشده است، افزود: «از این تعداد ۲۸۸۴ کارت شناسایی صنایع‌دستی، ۲۴۸۶ پروانه تولید انفرادی و شش پروانه تولید کارگاهی در سطح استان صادرشده است.»

راه‌اندازی و تجهیز ۸ مرکز تولید و اشتغال صنایع‌دستی 

او بابیان اینکه یکی از برنامه‌های مهم ما در حوزه صنایع‌دستی ایجاد مراکز تولید، اشتغال و آموزش صنایع‌دستی در شهرها و روستاهای هرمزگان است، ادامه داد: «طی سال گذشته سه مرکز تولید، اشتغال و آموزش صنایع‌دستی ایجاد شد که در حال حاضر ۲۸ مرکز در سطح استان فعال هستند.»

بناوند ادامه داد: «برای تجهیز پنج مرکز و خانه صنایع‌دستی، مبلغ ۶۰۵ میلیون ریال از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی (کمک‌های بلاعوض) پرداخت شد.»

پرداخت ۱۰ میلیارد و ۷۸۰ میلیون ریال تسهیلات

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان در خصوص تسهیلات ارائه‌شده به صنعتگران گفت: «در بخش مشاغل خانگی مبلغ ۶ میلیارد و ۱۰۰ میلیون ریال به متقاضیان پرداخت‌شده که از این طریق برای ۷۰ نفر اشتغال ایجادشده است.»

او با اشاره به اینکه مبلغ ۴ میلیارد و ۶۸۰ میلیون ریال نیز برای توسعه کارگاه‌های آسیب‌دیده از کرونا پرداخت‌شده، افزود: «از این مبلغ برای ۶۳ نفر از صنعتگران صنایع‌دستی استان تسهیلات ۶۰ و ۱۲۰ میلیون ریالی پرداخت‌شده است.»

بناوند ادامه داد: «صنعتگرانی که از تسهیلات ارائه‌شده بهره‌مند شده‌اند در رشته‌های گلابتون دوزی، زری‌بافی، خوس دوزی، حصیربافی، رودوزی‌های سنتی و صنایع‌دستی دریایی فعالیت دارند.»

آموزش ۷۶۵ نفر در رشته‌های عمومی و پیشرفته

او در خصوص برگزاری دوره‌های آموزش صنایع‌دستی در استان گفت: «طی سال گذشته ۷۶۵ نفر در دوره‌های عمومی و پیشرفته صنایع‌دستی شرکت کرده‌اند.»

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان با اشاره به اینکه از این تعداد ۴۳۷ نفر در شهرهای بندرعباس، بندر خمیر، بستک و میناب در رشته‌های گلابتون دوزی، خوس دوزی، قلاب‌بافی، سراجی سنتی، حصیربافی، تراش صدف آموزش‌دیده‌اند، افزود: «همچنین در روستاهای حسن لنگی، دهتل، دهنو و هنگوئیه نیز ۲۴۲ نفر در رشته‌های گلابتون دوزی، حصیربافی، رودوزی‌های سنتی و… آموزش‌دیده‌اند.»

او ادامه داد: «همچنین برای ۸۶ نفر دوره‌های آموزش تخصصی گلابتون دوزی، تراش صدف و جهله‌سازی در شهرستان‌های جاسک، بندرعباس و میناب برگزار شد.»

صادرات ۹میلیون دلاری

بناوند بابیان اینکه صادرات صنایع‌دستی استان هرمزگان به‌صورت چمدانی است، افزود: «سال گذشته حدود ۹ میلیون دلار صادرات صنایع‌دستی به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، ترکیه، عمان، ایتالیا، چین و… بوده که نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد رشد داشته است.»

او در خصوص استانداردسازی رشته‌های صنایع‌دستی گفت: «پرونده رشته‌های گلابتون دوزی هرمزگان و حصیربافی میناب تکمیل و در مرحله اظهارنظر اعضای کمیته تدوین است.»

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان در خصوص جبران خسارت صنعتگران آسیب‌دیده از آتش‌سوزی بازارچه صنایع‌دستی معبد هندوها گفت «هم از طریق استانداری و هم معاونت صنایع‌دستی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی پیگیر تخصیص اعتبار بلاعوض برای صنعتگران بازارچه صنایع‌دستی معبد هندوها بودیم که طبق برآورد کارشناس بیش از یک میلیارد تومان خسارت واردشده که این مبلغ تحت عنوان کمک‌های بلاعوض در اولین فرصت به آسیب دیدگان پرداخت خواهد شد.»

او با اشاره به اینکه همچنین سال گذشته نیز به هرکدام از این صنعتگران تسهیلات ۱۰۰ میلیون ریالی پرداخت‌شده است، افزود: «طی دو ماه آینده بازارچه صنایع‌دستی (بازار ماهی‌فروشان سابق) توسط شهرداری بندرعباس راه‌اندازی می‌شود که ۲۱ غرفه از این بازارچه به صنعتگران حادثه‌دیده از آتش‌سوزی بازارچه صنایع‌دستی معبد هندوها واگذار می‌شود.»

منبع:میراث آریا

فعالیت ۹۲۵ کارگاه صنایع‌دستی در فارس

برخی از تولیدات صنایع‌دستی به سبب ریشه داشتن در سنت و تأثیراتی که برگرفته از اوضاع جغرافیایی، مذهبی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی منطقه تولید هستند آن‌ها را هنرهای سنتی و صنایع‌دستی می‌نامند و به‌گونه‌ای بیانگر تاریخ و تمدن قوم، منطقه یا کشوری هستند.

ارزش و اهمیت هنرهای سنتی و صنایع‌دستی را ازآنجا می‌توان دریافت که باستان شناسان از طریق کشف و بررسی همین هنرهای سنتی بوده که توانسته‌اند به تاریخ بشر و مراحل شکل‌گیری تمدن آن‌ها پی ببرند.

هنرهای سنتی سفیران فرهنگی ایران

 کشور ایران ازنظر تنوع تولیدات با داشتن بیش از ۳۰۰ رشته هنرهای سنتی و صنایع‌دستی یکی از پرتنوع‌ترین کشورها در جهان است و در این همین راستا، استان فارس به لحاظ داشتن تنوع نژادی، پهنای جغرافیایی، سابقه تاریخی و جوامع مختلف شهری، روستایی و عشایری با دارا بودن بیش از ۱۲۰ رشته هنرهای سنتی و محصولات صنایع‌دستی یکی از مهم‌ترین استان‌های کشور محسوب می‌شود.

هرچند برخی از این رشته‌های هنری کاربردی به دلایلی چون ورود فنّاوری صنعتی، تغییر سلایق مردم و مدگرائی جوانان یا منسوخ‌شده‌اند و یا در حال منسوخ شدن است اما کماکان این هنرها به‌عنوان یک سفیر فرهنگی، تمدن و خلاقیت بالای هنرمندان ما را به دنیا معرفی می‌کند.

هنرهای ناب فارس که شهرت جهانی دارند

هنرهای چون منبت جهانی آباده، خاتم شیراز، گبه‌های دل‌نشین ایلات عشایر، گلیم‌های زیبای عشایر فارس، ظروف و اشیاء قلم‌زنی و منبت‌کاری شده، بناهایی که تجلی‌گاه هنرهای رسمی بندی، مقرنس‌کاری، کاشی هفت‌رنگ و گچ‌بری هستند.

استان فارس باسابقه‌ای ۲۵۰۰ ساله و با داشتن بیش از ۱۲۰ رشته و محصول صنایع‌دستی یکی از استان‌های مهم ایران در این زمینه محسوب می‌شود.

تنوع بی‌بدیل صنایع‌دستی در فارس

تعداد رشته‌های صنایع‌دستی ۱۲۰ رشته که ۸۰ رشته آن فعال است و هنرها و محصولاتی چون قالی‌بافی، گلیم‌بافی، گبه‌بافی، خاتم‌سازی، ساخت سازهای سنتی، سفالگری، سرامیک‌سازی، عروسک‌سازی بالباس‌های محلی، لباس‌های محلی، معرق چوب، منبت سنتی، کاشی هفت‌رنگ، قلم‌زنی، قلاب‌بافی، پیکرتراشی، جاجیم‌بافی، چاقوسازی، خورجین دوزی، سجاده بافی، سنگ‌تراشی، معرق کاشی، نقاشی و خطاطی روی چوب، دوات گری، مسگری، دولچه دوزی، بافت‌های داری (شیشه درمه، گردبافی، رندبافی، برجسته بافی، نمکدان بافی، هشت لایه بافی، زربفت بافی، استقامت برجسته، گچمه بافی، سوف بافی، اُیی بافی، وارونه چین بافی)، شمشیر سازی، قفل‌سازی، جوال‌دوزی که البته از این تعداد برخی منسوخ‌شده است که تلاش‌ها برای احیای این صنایع‌دستی ادامه دارد و تعدادی هم رایج هستند.

۹۲۵ کارگاه صنایع‌دستی در فارس فعال است

در همین زمینه حیدر علی زاهدیان نژاد، معاون صنایع‌دستی اداره کل فارس اظهار کرد: «تعداد رشته‌های احیاء شده صنایع‌دستی در استان فارس ۷ رشته جاجیم‌بافی، شیشه درمه بافی، اویی بافی، معکوس بافی، سیاه‌چادر بافی، دواتگری، مسگری است.»

او گفت: «تعداد فروشگاه‌های صنایع‌دستی در استان فارس بیش از ۵۰۰ فروشگاه است و تعداد بازارچه‌های صنایع‌دستی برابر ۸ بازارچه است.»

زاهدیان نژاد ابراز کرد: «تعداد کارگاه‌های صنایع‌دستی ۹۲۵ کارگاه است که ۲۰۰ کارگاه بزرگ است.»

۲۰۰هزار نفر صنعتگر صنایع‌دستی در فارس مشغول به کار هستند

 معاون صنایع‌دستی اداره کل فارس با اشاره به تعداد معرفی‌شدگان بیمه روستایی در استان که ۸۹۸ نفر است، گفت: «تعداد جمعیت صنایع‌دستی در استان ۲۰۰ هزار صنعتگر است.»

آباده و شیراز ۲ شهر جهانی صنایع‌دستی در فارس

او به ثبت ۲ شهر جهانی آباده و شیراز در آبان ماه ۱۳۹۷ و دی‌ماه ۱۳۹۸ اشاره کرد و افزود: «شهر فیروزآباد تحت عنوان شهر دست‌بافت‌های عشایری در دی‌ماه ۱۳۹۹ نیز به ثبت ملی رسیده است.»

زاهدیان نژاد گفت: «تعداد رشته‌های ثبت میراث ناملموس ۱۳ رشته جاجیم‌بافی، چرخ بافی، سیاه‌چادر بافی، دواتگری، خاتم، سفال و سرامیک، ساخت‌وساز نقاره، نمدمالی، کاشی هفت‌رنگ، خوس دوزی، شیشه درمه، رنگ رزی سنتی و جوک کاری هستند.»

او ادامه داد: «تعداد رشته‌های استانداردشده و در حال استاندارد در سال ۱۳۹۹، ۳ رشته روش رنگرزی سنتی، چرخ بافی و جوک کاری هستند که ۳ رشته ویژگی‌های رنگرزی سنتی، ویژگی‌های گبه درشت بافی، خاتم نیز در سال‌های گذشته استانداردشده‌اند.»

معاون صنایع‌دستی فارس بیان کرد: «میزان صادرات در سال ۱۳۹۹ برابر ۹۷۰۱۰۷/۱ میلیون دلار بوده است.»

۲۴۹۲ نفر هنرجوی صنایع‌دستی در استان فارس در حال آموزش هستند

او افزود: «۲۴ نفر در سال ۱۳۹۹ به مبلغ ۴۹۵۰۰ میلیون ریال معادل ۴۹۵۰ میلیارد تومان برای دریافت تسهیلات فنی و اعتباری معرفی‌شده‌اند.»

زاهدیان نژاد گفت: «از سال ۱۳۹۲ تا سال ۱۳۹۹ جمعاً به تعداد ۱۹۵ مهر اصالت و نشان ملی اعطاشده است.»

معاون صنایع‌ دستی فارس اظهار کرد: «در سال ۹۹ برای ۲ هزار و ۴۹۲ نفر دوره‌های آموزشی در ۸۰ رشته صنایع‌دستی به‌صورت حضوری و مجازی در سطح استان برگزارشده است، در این راستا تعداد ۱۲ تفاهم‌نامه آموزشی با آموزشگاه‌های بخش‌ خصوصی تنظیم‌ و علاوه بر تفاهم‌نامه‌های قبلی سه تفاهم‌نامه دیگر نیز با سایر دستگاه‌های اجرایی در سال ۹۹ منعقدشده است.»

او ادامه داد: «در سال گذشته ۶۱۹ پروانه تولیدی صنایع‌دستی به شکل انفرادی و کارگاهی در استان صادرشده است.»

زاهدیان نژاد گفت: «صدور ۶۰۲ مجوز پروانه تولید انفرادی، تمدید ۷۵۵ کارت پروانه تولید انفرادی و ۹۴۲ کارگاه فعال دارای پروانه تولید در سال ۱۳۹۹ به انجام رسیده است.»

او بیان کرد: «۲۴۹۲ نفر هنرجویان در حال آموزش صنایع‌دستی در استان فارس هستند و تعداد ۱۳۵۹ گواهینامه برای کلاس‌های آموزشی در سال ۱۳۹۹ صادرشده است.»

منبع:میراث آریا

آسباد؛ مهندسی باد در خراسان جنوبی

آسباد یا آسیاب بادی را باید نماد استفاده از انرژی پاک در روزگاران قدیم خراسان جنوبی دانست

استفاده از انرژی‌های طبیعی در معماری ایرانی همواره مورد توجه ویژه‌ معماران بوده است. به دلیل کمبود آب در مناطق شرقی ایران و وجود بادهای ۱۲۰ روزه مردم برای ساخت آسیاب‌ها به ‌جای استفاده از آب با استفاده از باد، آسبادها را راه‌اندازی و غلات را در آن آسیاب می‌کردند.در کتاب ماتیکان سیستان آمده ‌است که یکی از صنایع خطه سیستان، آسیاب‌های بادی‌ هستند که جغرافی‌نگاران عرب به اتفاق از آن سخن به میان آورده‌اند. هنگام ورود اعراب به سیستان یگانه چیزی که مایه تعجب‌شان شد، همین آسیاب‌های بادی بود. آسبادها علاوه بر سیستان در مناطق همسایه شمالی یعنی خراسان‌جنوبی هم زیاد ساخته می‌شدند.

معماری ساده

مدیر پایگاه آسبادهای میراث فرهنگی خراسان ‌جنوبی با بیان اینکه آسبادها معماری ساده و مردم‌ساختی دارند که آن‌ها را از بناهای دیگر متمایز می‌کند به همشهری می‌گوید: در ساخت آسبادها بیشتر به عملکرد فنی آنها توجه شده است و معمولا طرح‌شان از سبک و شیوه معماری دوره‌ خاصی پیروی نمی‌کند.

محمدعلی بزرگمهر با بیان اینکه آسبادها در ۲ بخش اصلی ساخته می‌شدند، می‌افزاید: اتاق آسخانه محل قرار گرفتن سنگ‌های آسیاب و قسمت بالایی یا پَرخانه جایگاه نصب چرخ‌پرها بود. وی با بیان اینکه بیشترین آسبادهای کشور در مناطق مختلف خراسان جنوبی با ساختارهای ویژه هر منطقه ساخته‌ شده است، اظهار می‌کند: آسبادهای محدوده دشت نهبندان در روستاهای چهارفرسخ، خوانشرف، خونیک اولیا و سفلی قرار دارند.

تکنیک هزارساله

مدیر پایگاه آسبادهای میراث فرهنگی خراسان‌جنوبی با اشاره به وزش بادهای ۱۲۰ روزه و دسترسی به انرژی باد برای تهیه آرد گندم می‌گوید: تکنیک ساخت آسبادها در حوزه نهبندان حداقل از هزار سال پیش رواج داشته و وزش بادهای ۱۲۰ روزه موجب فرسایش شدید و ویرانی تدریجی این سازه‌ها شده است. از این رو آسبادهای پابرجا در منطقه نهبندان بیشتر متعلق به سده‌های اخیر به ویژه از اواخر صفویه تا قاجار هستند.

این مقام مسئول با بیان اینکه از دیدگاه فنی ۲ دیوار موازی به ارتفاع ۱۰‌متر که به فاصله ۴‌متری هم قرار دارند، ساختمان عمومی آسبادها را تشکیل می‌دهند، می‌افزاید: در قسمت شمالی این محفظه پره‌های بزرگی وجود دارد که با کمک نیروی باد می‌چرخند. چرخش پره‌ها اهرم بزرگ و سنگ زیرین را به حرکت درآورده و عملیات آسیاب کردن شروع می‌شود.

تفاوت آسبادها در شهرهای مختلف 

مدیر پایگاه آسبادهای میراث فرهنگی خراسان‌جنوبی با بیان اینکه آسبادهای خوانشرف تفاوت‌هایی با باقی آسبادهای این منطقه دارند، می‌افزاید: این آسبادها  در ۲ طبقه ساخته شده‌اند، فضای بالایی آن مکانی است که بزرگ‌ترین قطعه‌های آسیاب در آن کار گذاشته شده و از ۳ طرف محصور و جهت باز آن در معرض وزش باد است.

بزرگمهر با اشاره به اینکه آسبادهای شهرستان درمیان، سربیشه و بیرجند نیز با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند، اظهار می‌کند: در آسبادهای دشت نهبندان پره‌ها از نی‌های آب شور که حالت چوب‌پنبه‌ای و سبک دارند، ساخته می‌شدند. این نی‌ها به دلیل استحکام پایین در فصول سرد و با شروع بارندگی‌ها دچار آسیب می‌شدند.

در طبس مسینا و درمیان پره‌ها از نی‌های آب شیرین (نی قلم خوشنویسی) که استحکام بیشتری دارند، ساخته و در منطقه بیرجند پره‌های آسبادها از تخته که دوام بسیار زیادی دارد، ساخته می‌شدند.

وی یکی از دلایل تعدد بالای آسبادها در نهبندان را نزدیک بودن به «کوه سنگ‌آس» در شرق روستای خونیک سفلی می‌داند و می‌گوید: نام این کوه برگرفته از معادن سنگی است که از آن برای ساخت سنگ آسیاب استفاده می‌شد. سنگ آسیاب ساخته شده از این معدن استحکام بسیار بالایی داشت و تا ۴۰ سال در آسبادها قابل استفاده بود.

اعتبار کم مرمت

مدیر پایگاه آسبادهای میراث فرهنگی خراسان جنوبی با بیان اینکه پرونده ثبت جهانی آسبادهای ایران به عنوان اثر پیشنهادی در سال ۲۰۱۷ به سازمان یونسکو ارائه شد، می‌گوید: آسبادها هنوز به ثبت جهانی نرسیده‌اند، اما اکثر آسبادهای مناطق مهم از جمله آسبادهای منطقه خوانشرف به ثبت ملی رسیده‌اند.

بزرگمهر با بیان اینکه اعتباری که برای مرمت و نگهداری آسبادهای خراسان جنوبی تعیین شده از استان‌های سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی بسیار کم‌تر است، می‌افزاید: این در حالی است که ۷۵ درصد آسبادهای کشور در خراسان جنوبی قرار دارد و با این مقدار اعتبار نمی‌توان تمامی آسبادهای استان را حفظ و نگهداری کرد.

وی با بیان اینکه مهم‌ترین بخش در نگهداری آسبادها مرمت معماری این بناهاست، اظهار می‌کند: تا امروز ۵۰ درصد از مرمت معماری آسبادهای نهبندان انجام و در بخش راه‌اندازی و بازسازی تاسیسات مکانیکی نیز فقط ۲ آسباد در این منطقه راه‌اندازی شده است.

بزرگمهر با بیان اینکه آسبادهای شهرستان نهبندان به دلیل قرار داشتن در مسیر گردشگری شهر بیرجند، سیستان و بیابان لوت بیشتر از آسبادهای مناطق دیگر مورد بازدید گردشگران قرار می‌گیرند، می‌گوید: اگر آسبادهای خراسانی جنوبی به ثبت جهانی برسند به عنوان مقاصد گردشگری در جهان معرفی خواهند شد و بعداز آن می‌توان برای جذب گردشگر برنامه‌ریزی کرد.

با در نظر گرفتن قدمت آسبادها و تامین اعتبار کافی می‌توان این نشانه تاریخی فن‌آوری ایران را حفظ و نگهداری کرد. همچنین با ایجاد شرایط لازم برای تسریع در ثبت جهانی این میراث کهن ملی می‌شود وضعیت گردشگری را در استان خراسان جنوبی بهبود بخشید. خراسان جنوبی جاذبه‌های بسیاری برای جذب گردشگر دارد، توجه ویژه مسئولان در این زمینه موجب ایجاد اشتغال و رونق کسب و کار خواهد بود.

منبع:همشهری

تجربه قدم زدن روی ماه در موزه فضایی هنگ‌کنگ

موزه‌ها و اماکن تاریخی از ناب‌ترین پدیده‌های فرهنگی هر کشور و حافظ هنر و تاریخ نسل گذشته هستند که از یادگارهای به جای مانده سخن می‌گویند و هنر، فرهنگ و تاریخ را برای نسل بعد بازگو می‌کنند.

هنگ‌کنگ جزیره‌ای در جنوب چین است و یکی از برجسته‌ترین جاذبه‌های کشور چین به شمار می‌رود. در این شهر جاذبه‌های گردشگری جذاب و متنوعی وجود دارد که «موزه فضایی» یکی از پربیننده‌ترین این جاذبه‌ها محسوب می‌شود.

موزه فضایی هنگ‌کنگ موزه‌ای با موضوع نجوم و علوم فضایی است که افتتاح آن در سال ۱۹۸۰ توسط اداره اوقات فراغت و خدمات فرهنگی دولت هنگ کنگ بود. ساختمان این موزه به دلیل شکل نیم‌کره‌ای خود که حاوی یک سیاره است در کشور هنگ‌کنگ بسیار مورد توجه قرار گرفته است. امکانات اصلی موزه در ساختمانی در کنار افلاک‌نما واقع شده است، همچنین اطلاعات مربوط به منظومه شمسی، کیهان‌شناسی و اطلاعات فضایی در این موزه ارائه می‌شود.

موزه فضایی به طور منظم انواع مختلفی از نمایشگاه‌ها و سخنرانی‌های نجومی را برگزار می‌کند و حضور در این نمایشگاه‌ها و سخنرانی‌ها برای دانش‌آموزان مدارس، گروه‌ها و عموم آزاد است.

ایده سیاره در ابتدا در سال ۱۹۶۱ توسط شورای شهر مطرح شد، سپس ۱۰سال بعد، بخش خدمات شهری یک گروه کاری برای مطالعه تجربه ایجاد سیارات افراطی خارج از کشور تشکیل داد. این مطالعه با هدف ایجاد زمینه برای ایجاد موزه فضایی آینده هنگ‌کنگ صورت گرفت. به این ترتیب دولت هنگ‌کنگ تصمیم به ساخت موزه گرفت و «جوزف لیو» را نیز به عنوان مشاور سیاره زمین دعوت کرد.

ساخت و ساز ساختمان این موزه در سال ۱۹۷۷ آغاز شد و بنای آن در ۸ اکتبر ۱۹۸۰ افتتاح شده و به بهره‌برداری رسید. این موزه شامل اولین سیارات سیاره رایانه‌ای جهان بود و در سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹، حدود ۵۹۰۰۰۰ بازدید از این موزه انجام شده است. در سال ۲۰۱۵ نیز به منظور انجام کارهای نوسازی، سالن نمایشگاه در تالار اسکای در ۵ اکتبر بسته شد و در ۲۵ آوریل ۲۰۱۸ بازگشایی شد.

این موزه به دو بخش تقسیم می‌شود؛ در بخش غربی موزه یک سقف گنبدی به چشم می‌خورد که افلاک‌نمای موزه است. بخش شرقی موزه نیز از هسته سیارات موزه تشکیل شده که گنبد آن دارای ساختار تخم‌مرغی است و در قسمت زیرین ان فضاهایی از جمله تالار علوم فضایی، کارگاه‌ها و دفاتر قرار گرفته استکه بازدیدکنندگان بسیاری برای تماشای آسمان شب به آن مراجعه می‌کنند.

گنبد تخم‌مرغی شکل سیاره زمین بیش از ۸۰۰۰ متر مربع مساحت دارد و آن را به یک مکان مشهور در هنگ کنگ تبدیل کرده است؛ چراکه این سازه گنبد شکل جزء اولین سیارات محلی برای محبوبیت نجوم و علوم فضایی بود.

از نکات قابل توجه این موزه می‌توان به تصویر رایانه‌ای موجود در این موزه اشاره کرد، این تصویرگر رایانه‌ای ستاره در گالری آسمان موزه قادر به شبیه‌سازی آسمان از طریق اصول نوری است و ۸۰۰۰ ستاره را بر روی صفحه نیم‌کره سیاره افلاک‌نما، نمایان می‌کند؛ همچنین بخشی از بینی و کابین خلبان شاتل فضایی نیز در این موزه برای علاقه‌مندان به نمایش درآمده است.

موزه فضایی هنگ کنگ دارای دو سالن نمایشگاه موضوعی است. یکی از این سالن‌ها با موضوع علوم فضایی و سالن دیگر با موضوع نجوم و اکتشافات فضایی طراحی و شاخته شده‌اند که هر یک به ترتیب در طبقه همکف و طبقه اول قرار دارند.

گفتنی است که این نمایشگاه‌ها عمدتا تعاملی میان بازدیدکنندگان ایجاد می‌کنند و آن‌ها را قادر می‌سازند تا از طریق برخی تجربیات سرگرم‌کننده و آموزشی، مسائل و اطلاعاتی را فرا گیرند. بازدیدکنندگان همچنین می‌توانند ابزارها و وسایل را لمس کرده و روش کار با آن‌ها را آزمایش کنند.

از جاذبه‌های دیگر موزه فضایی هنگ‌کنگ می‌توان به تجربه‌ عجیبی که مخاطبان و بازدیدکنندگان این موزه در آن تجربه خواهند داشت، اشاره کرد؛ این تجربه حس راه‌ رفتن بر روی ماه را در محیطی که شبیه به سطح کره ماه است برای بازدیدکنندگان فراهم خواهد کرد، افراد می‌توانند با  پوشیدن لباس‌های فضایی حس فضانوردان در این لباس‌ها را درک کنند.

منبع:ایسنا

بهترین بوتیک هتل های ایران از نگاه سی‌ان‌ان

به‌گزارش میراث‌آریا، در میان فهرست پیشنهادی سی‌ان‌ان از زیباترین بوتیک‌هتل‌های ایران، اسامی هتل‌های کوچکی آورده شده است که توسط خانواده‌ها (و نه شرکت‌های بزرگ) اداره می‌شوند و چندان بزرگ نیستند، اما با تلفیق طراحی معاصر با میراث معماری مخصوصِ ایرانی، توانسته‌اند به زیبایی خیره‌کننده‌ای دست پیدا کنند. در میان این فهرست، اسامی هتل‌هایی از تهران گرفته تا شیراز به چشم می‌خورد. فهرست کاملی از این هتل‌های زیبا در کتابی با عنوان «شب‌های ایرانی» آمده است که به قلم تامس وگمن، گردشگر سوئیسی و به زبان انگلیسی نوشته شده است.

بوتیک هتل جویبار، اصفهان

یک هتل هفت اتاقه جذاب و دیدنی که صاحبش یک معمار جوان به نام طاهره مختارپور است. این هتل که از بازسازی و مرمت یک ساختمان متعلق به اواخر دوران قاجار (قرن نوزدهمی) خلق شده است، ظاهری مدرن و شیک به خود گرفته است و جزئیات آن طوری طراحی شده است که روح معماری سننتی آن را می‌توان در قلب طراحی داخلی مدرنش مشاهده کرد. نکته جالب اینجاست که این اقامتگاه استفاده از پلاستیک را کنار گذاشته است، از مواد شوینده ارگانیک استفاده می‌کند، برای گیاهخواران هم منوی غذایی دارد و از صنایع‌دستی ایرانی بهره می‌گیرد.

بوتیک هتل حنا، تهران

معماری این هتل بی‌شباهت به معماری‌های سبک باوهاوس در آلمان نیست که در دهه ۱۹۳۰ میلادی رواج داشتند. مدیران این بوتیک هتل این ساختمان را طوری مرمت و بازسازی کرده‌اند که اقامتگاهی مدرن و راحت برای مسافران فراهم آمده است که توجه بسیاری از معماران و طراحان داخلی را نیز به خود جلب می‌کند.

هتل درب شازده، شیراز

این هتل هفت اتاقه به وسیله فرانک عسکری اداره می‌شود و در اصل منزل یک بازرگان بوده است که در قرن نوزدهم زندگی می‌کرده است. این ساختمان زیبا با مرمت حرفه‌ای و تخصصی دوباره احیا شده است و دیوارهای خوشرنگ و پنجره‌های رنگارنگش حیاتی تازه به آن بخشیده‌اند.

مهمانخانه حوضک، اصفهان

مهمانخانه حوضک اولین اقامتگاه بومگردی اصفهان به شمار می‌رود و در جوار مسجد جامع اصفهان، اثر ثبت‌شده جهانیِ این شهر، ساخته شده است. مدیریت این مهمانخانه بر عهده یک زوج جوان است و صمیمیتش به گونه‌ای است که انگار گردشگرها، میهمان خانه این زوج هستند. این زوج کارگاه چاپ باتیک برگزار می‌کنند و دوچرخه در اختیار میهمانان خود قرار می‌دهند تا بتوانند به راحتی در شهر بچرخند.

به توصیه سی‌ان‌ان، سفر به ایران با اقامت در هتل‌های کمتر شناخته شده می‌تواند جذابیت‌های خاص خود را داشته باشد و برای سفر به این کشور نباید صرفا به دنبال اقامت در هتل‌های مشهور و شناخته شده بود.

منبع:میراث آریا

هندسه به روایت بازار اراک

بازار اراک عمری به اندازه تاریخ شهر دارد؛ مجموعه‌ای که در زمان فتحعلی‌شاه به دست یوسف‌خان گرجی بنا گذاشته شد و به نوعی هسته اولیه شهر محسوب می‌شد. این مجموعه ۱۴هکتار مساحت دارد و به صورت ۲راسته بازار عمود برهم ساخته شده و یکی از نمونه‌های ارزشمند معماری ایرانی و اسلامی است که همه جزئیات را با ظرافت و بهترین کیفیت در خود دارد.

سیده زهرا عباسی-همشهری آنلاین:

مجموعه بازار اراک بر اساس طرحی از پیش اندیشیده ساخته شده‌ است و بر خلاف بازارهای دیگر مسیر آن به صورت آزاد و منحنی نیست، بلکه مسیرها منظم و دارای تقارن هندسی هستند. به علت معماری خاص به کار رفته در ساخت بنای بازار، هوای داخل آن در زمستان گرم و متبوع و در تابستان علی‌رغم سر پوشیده بودن بسیار خنک است. همین ویژگی‌ها و زیبایی خیره‌کننده سراها موجب شد اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی به فکر ثبت جهانی این اثر بیافتد؛ اتفاقی که در حال انجام است و مسئولان امیدوارند امسال به سرانجام برسد.

مراحل پایانی تهیه پرونده ثبت جهانی
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مرکزی در این باره به همشهری می‌گوید: «هر کشوری برای ثبت مجموعه آثار در فهرست جهانی محدودیت دارد و ایران هم سالانه یک یا دو مورد را می‌تواند به ثبت برساند. با توجه به همین محدودیت هم ما ثبت بازار اراک را در اولویت قرار دادیم و بر همین اساس، کل مجموعه بنای بازار با کاروانسراها، سراها، راسته‌های اصلی و فرعی، تیمچه‌ها و الحاقات را برای ثبت پیشنهاد دادیم.»«مصطفی مرزبان» با بیان اینکه طی یکی دو سال گذشته قرارداد تهیه پرونده ثبت جهانی امضا شده است، می‌افزاید: «این پرونده مرحله تاییدیه و پایانی را سپری می‌کند تا برای وزارتخانه ارسال شود.»

به گفته او، ثبت جهانی یک بنا به عوامل مختلفی از جمله معماری منحصر به فرد، حذف دخل و تصرف‌هایی که اصالت بنا را تحت تاثیر قرار داده و مواردی از این دست منطوط است که به همین دلیل هم حذف پل خیبر در محدوده بازار که منظر این بنای تاریخی را تحت‌الشعاع قرار داده در دستور کار است.

مرمت 3 سرا با مشارکت بازاریان
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مرکزی با بیان اینکه جمع‌آوری پل خیبر به ثبت جهانی کمک می‌کند،‌ می‌گوید: «میراث فرهنگی و شهرداری موافق جمع‌آوری این پل هستند. قرار بود این پل جمع‌آوری شود و شورای شهر هم موافقت کرده بود، اما فکر می‌کنم با توجه به مسائل ترافیکی شهر این موضوع تاخیر داشته و هنوز تکلیف آن روشن نشده است.»

مرزبان همچنین به مرمت بازار اراک در سال‌های گذشته اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: «مهم‌ترین بازوی میراث فرهنگی برای مرمت، اعتبار و بودجه است. در سال‌های گذشته به دلیل کمبود اعتبار فقط توانستیم مرمت اضطراری بنا را برای رفع خطر انجام دهیم. همچنین بخشی از کف‌سازی راسته‌های اصلی هم انجام شده است.»

وی با بیان اینکه با توجه به افزایش قیمت‌ها و حجم کار موجود حدود 50 میلیارد تومان اعتبار برای مرمت بازار اراک مورد نیاز است، اظهار می‌کند: «البته در یکی دو سال گذشته توانستیم مشارکت شهرداری را هم برای مرمت بنا جلب کنیم و تا امروز شهرداری از محل اعتبار بازآفرینی شهری، سرای نبی‌زاده را مرمت کرده است.»

مرزبان با اشاره به مشارکت بازاریان در مرمت بازار توضیح می‌دهد: «سرای کاشانی با 150 میلیون تومان اعتبار و مشارکت 25-30 میلیون تومانی بازاری‌ها بر اساس الگوی سنتی مرمت شد. کف‌سازی سرای نبی‌زاده هم با 30 میلیون تومان اعتبار و 8 میلیون تومان کمک بازاری‌ها مرمت شد. برای مرمت سرای صندوق‌سازها هم مصالح مورد نیاز خریداری شده است و به زودی کار شروع می‌شود.»

این مقام مسئول تاکید می‌کند که نیرو، توان و تخصص برای مرمت بازار اراک وجود دارد و اگر بخش اندکی از اعتبار سایر دستگاه‌ها و نهادها به میراث فرهنگی اختصاص یابد می‌توان بازار را در زمان کوتاهی مرمت کرد.
او معتقد است هیچ بازاری در کشور با این نظم در سراها و طول راسته نیست و مرمت و حفاظت از آن به تعامل بین دستگاه‌ها و خود بازاریان نیاز دارد.

نقشه‌برداری از کاروانسرای باغ‌شیخ 
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مرکزی در بخش دیگری از سخنان خود به سایر آثار ثبت جهانی استان اشاره می‌کند و می‌گوید: «پیش از این قنات ابراهیم‌آباد و مسجد جامع ساوه ثبت شده است. همچنین پرونده کاروانسرای باغ شیخ در ساوه هم امسال در صورت نقشه‌برداری و تکمیل مدارک به وزارتخانه و سپس برای یونسکو ارسال می‌شود تا در مجموعه کاروانسراها ثبت جهانی شود.»

به گفته مرزبان،‌ ثبت جهانی آثار تاریخی اهمیت بسیاری دارد، زیرا موجب می‌شود یک ردیف اعتبار جداگانه دریافت کنند و دست میراث فرهنگی برای مرمت و حفاظت از آن‌ها باز باشد.
بنای مجموعه بزرگ بازار اراک شامل حمام، مسجد، مدرسه، آب انبارها، گذرها و کاراوانسراها در زمان فتحعلی شاه قاجار و توسط یوسف خان گرجی در سال ۱۲۲۸ هجری قمری در بافت مرکزی سلطان آباد (نام قدیم اراک) بنیان گذاشته شد. این بازار به مرکزیت چهارسوق، دارای دو مسیر شمالی، جنوبی و شرقی، غربی است که از ۴ جهت به دروازه‌های قدیم شهر متصل می‌شده‌ است و به نوعی استراتژیک‌ترین نقطه شهر در زمان‌های گذشته بوده.

در اسناد و کتاب‌های تاریخی بیان شده است که ساخت شهر احتمالا حدود 20 سال طول کشیده و در این میان بنای بازار و ارکان آن مانند راسته‌ها و سراها و دالان‌ها در خلال همین سال‌ها ساخته شده‌است. یکی از دلایل ساخت بازار وجود اقتصاد قوی در اطراف شهر سلطان‌آباد بود. مرغوبیت محصولات کشاورزی در منطقه عراق (اراک) و نیز شهرت جهانی فرش ساروق و نیاز به ایجاد مرکزی برای فروش محصولات، انگیزه اصلی ایجاد شهر و بازار آن از نظر اقتصادی بود.

منبع:همشهری

موزه‌های عجیب روسیه کدامند؟

به‌دنبال لغو روادید سفرهای گروهی بین ایران و روسیه، فصل تازه‌ای از روابط این دو کشور در حوزه گردشگری آغاز شده است؛ توافقنامه‌ای هم بین بین موزه پوشکین روسیه و نیاوران ایران به امضا رسید؛ حال بد نیست نگاهی به موزه‌های روسیه داشته باشیم.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم؛ از چند سال قبل تلاش زیادی برای ارتباط موثرتر و مستمرتر بین ایران روسیه در راستای توسعه گردشگری صورت گرفت. در نهایت 17 خرداد ماه موافقتنامه لغو روادید گروهی گردشگری بین ایران و روسیه، به امضای علی اصغر مونسان وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور و زارینا دراگوزووا، رئیس آژانس فدرال گردشگری روسیه رسید.

از جمله اهداف امضای این موافقتنامه توسعه همکاری‌های بلندمدت سودآور متقابل میان شرکت‌های گردشگری جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه، توسعه همکاری‌های درون منطقه‌ای در حوزه گردشگری، تبادل اطلاعات مربوط به ارزیابی میزان پیشرفت در اجرای موافقتنامه و نیز تبادل منظم اطلاعات مربوط به امنیت گردشگران در قلمرو دو کشور است.

همچنین در حاشیه این سفر وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، سند تفاهم‌نامه همکاری بین موزه‌ دولتی الکساندر پوشکین روسیه با موزه نیاوران ایران نیز به امضا رسید. به همین بهانه نگاهی داشتیم به موزه‌های روسیه که هر ساله تعداد زیادی از گردشگران را به خود جذب می‌کند.

موزه‌ای که حاوی مجلل‌ترین البسه، جنگ افزارها و جواهرات روسیه است

موزه اسلحه کرملین به دستور واسیلی سوم برای ساخت و نگهداری تسلیحات، جنگ‌افزار شاهنشاهی، نشان‌ها و لباس‌های سلطنتی و جواهرات تاسیس شد. موزه اسلحه‌خانه کرملین بخشی از بزرگترین کاخ سلطنتی روسیه است. این مستند جزو کهن‌ترین موزه‌های مسکو به حساب می‌آید.

در سال 1711 پتر کبیر، گروهی از اساتید و پیشه وران چیره دست را در مکانی در پایتخت جدید خود، سن پترزبورگ گردهم آورد تا باکیفیت ترین، مجلل ترین و مرغوب ترین البسه، جنگ افزارها و جواهرات را در آن که آن زمان تالار تسلیحات روسیه نامیده می شد برای پادشاه بسازند. برای انجام این کار از افراد برجسته ای چون برادران ویاتکین (اسلحه سازان چیره دست)، گاوریلا اودوکیموف (طلا و جواهر ساز مشهور) و سیمون اوشاکوف (نقاش) دعوت شد که در این مکان به فعالیت مشغول شوند و وظیفه تولید، نگهداری و خرید و فروش دارایی های پادشاه را برعهده گیرند. سال ها بعد و در سال 1805 ، مکانی که نخست برای تولید دست افزارهایی گرانبها برای پادشاه تاسیس شده بود، به دستور الکساندر یکم روسیه به نخستین موزه عمومی مسکو مبدل گشت. با این حال، درب های این موزه بنا بدلایلی تا 7 سال به روی عموم مردم گشوده نشد و سپس به صورتی رسمی تاسیس شد.

بحث اعجاب‌آور درباره این موزه تنوع آثار ویترینی شده در آن است. این موزه حاوی بیش از 4 هزار شی گرانبها و زینتی، از انواع و اقسام لباس‌های مجلل و زرکوب تاج‌گذاری گرفته تا صندلی‌های پادشاهی جواهرنشان و دست افزارهای مرصع است. فقط برخی از این اشیاء گرانبهای این موزه در کارگاه اسلحه‌خانه کرملین ساخته شده‌اند، بسیاری از آثار گرانبهای این مجموعه از اماکن مختلفی به موزه اسلحه خانه کرملین آورده شده اند تا بزرگترین و نفیس ترین کلکسیون جواهرات مسکو در این مکان در معرض نمایش بازدیدکنندگان قرار گیرد.

شاهکارهایی از تمدن‌های باستان، عصر رنسانس ایتالیا و دوره طلایی هلند

موزه هنرهای زیبای پوشکین که به تازگی با موزه نیاوران ایران تفاهمنامه امضا کرده‌ است دارای مجموعه ای از آثار ارزشمند هنری جهان از مصر باستان و یونان گرفته تا آثار معاصر است. آثار ارزنده‌ی هنری عصر رنسانس، شاهکارهایی از عصر طلایی هنر در هلند، آثار بی‌نظیری از رامبرانت ازجمله پرتره‌ی پیرزن، در این موزه به چشم می‌خورد؛ همچنین مجموعه‌ هنری از نقاشان معروفی چون ساندرو بوتیچلی، لوکاس کراناخ پدر، رافائل، ادگار دگا، پل سزان، پل گوگن ، پابلو پیکاسو و… در این موزه به چشم می‌خورد و نکته اعجاب آور در این موزه همین غنای اثر از معروفترین نقاشان جهان است.

آثاری از تمدن باستانی مانند دو مومیایی و گنجینه‌ی شکوهمند تراوا در این موزه وجود دارد. در واقع موزه هنرهای زیبای پوشکین جزو غنی‌ترین موزه‌های هنری محسوب می‌شود.

این موزه در سال 1912 توسط پدر شاعر مارینا ایوانوونا، پروفسور ایوان تسوتایوا تاسیس شده است و قبل از آنکه پایتخت کشور روسیه به مسکو انتقال داده شود، آثار موجود در موزه هنرهای زیبای پوشکین در موزه ارمیتاژ سنت پترزبورگ بود که در نهایت در سال 1918 به این موزه در پایتخت جدید انتقال داده شد.

در ابتدا، نام این موزه الکساندر سوم، یکی از تزارهای روس بود که پس از انقلاب 1917 روسیه به موزه هنر غربی تغییر نام داد و در سال 1937 ، دولت روسیه به خاطر صدمین سال درگذشت الکساندر پوشکین، شاعر معروف، نام این موزه را به موزه هنرهای زیبایی پوشکین تغییر داد. پس از جنگ جهانی دوم و بمباران های انجام گرفته در روسیه موزه پوشکین مجددا مورد بازسازی قرار گرفت و با مجموعه ای از نقاشی های بی نظیر باری دیگر برپا شد.

موزه‌ای در روسیه که در جمع 5 موزه برتر جهان است

موزه آرمیتاژ یا هرمیتاژ یکی از 5 موزه برتر جهان است. در این موزه آثار با ارزشی از دوره‌های مختلف تاریخی و امپراتوری سزارهای روس وجود دارد و به عنوان بزرگ ترین گالری هنری جهان  شناخته می‌شود. نکته اعجاب آور این موزه وجود بیش از 3 میلیون اثر هنری در آن است. موزه ارمتیاژ در شهر سن پترزبورگ قرار دارد، اما این موزه شعبه‌های رسمی در شهر‌های کازان روسیه، آمستردام هلند، ونیز ایتالیا و ویبورگ روسیه دارد.

سنگ بنای اولیه موزه هرمیتاژ یا ارمیتاژ به الیزابت اول بر می گردد اما شاید بتوان گفت روس ها بیشتر آثار هنری خریداری شده موزه هرمیتاژ را مدیون همت کاترین کبیر هستند. او در سال 1764 میلادی اقدام به خرید بیش از 200 نقاشی مشهور اروپا کرد. بعد از این سال مجموعه ی محوطه کنونی موزه که متشکل از چند کاخ است به محلی برای نگهداری آثار برترین هنرمندان دنیا مانند میکل‌آنژ، لئوناردو داوینچی، پیتر پل روبنس، آنتونی فان دیک، رامبرانت، آگوست رودن، کلود مونه، پل سزان، ونسان ون گوگ، پل گوگن و پابلو پیکاسو تبدیل شد.

موزه ارمیتاژ از سبک های مختلف معماری کمک گرفته است اما بارزترین سبک معماری در بناها و ساختمان های موزه هرمیتاژ از سبک باروک الهام گرفته شده‌اند. سبک باروک یک روش معمار اروپایی است که هدف اصلی آن تعبیه فضایی کلی در مرکز و منظم کردن فضاهای فرعی و نمای ورودی یک بنا است. در این سبک از پیکر تراشی و کلیه اثاثیه استفاده می شود تا نظمی بصری ایجاد شود. مهد پیدایش سبک باروک کشور ایتالیا بود.

منبع:تسنیم

همه ظرفیت‌های گردشگری ،صنعت سفید

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر عنوان کرد: امروزه گردشگری به یکی از پردرآمدترین فعالیت‌ها در دنیا تبدیل شده و از آن به عنوان «صنعت سفید» یاد می‌شود چرا که در قیاس با صنایع دیگر از آلودگی کمتر و بازده بیشتری برخوردار است و در آینده نزدیک نیز به‌ عنوان صنعت نخست جهان شناخته خواهد شد.
 محمدحسین ارسطوزاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر با بیان این‌که یکی از رایج‌ترین انواع گردشگری، نوع دریایی-ساحلی است، گفت: در سواحل علاوه بر میراث فرهنگی، تنوع فرهنگی، آداب و رسوم منطقه و ارائه غذاهای سالم، وجود آیتم‌های دیگری اعم از آب، منظر زیبا، تنوع زیستی دریایی و خشکی سبب جذب گردشگر می‌شود.

وی ادامه داد: خواص درمانی آب دریا و نور خورشید نیز یکی از مهم ترین و پرطرفدارترین جاذبه‌های این نوع گردشگری است.

به گفته مدیرکل میراث فرهنگی استان بوشهر، این «صنعت سفید» شامل فعالیت‌های متنوعی در دریا، ساحل و فرا ساحل است و همین فعالیت‌ها معمولاً با رشد ظرفیت‌های گردشگری اعم از هتل‌ها، خانه‌های اجاره‌ای، رستوران‌ها، موزه‌ها، فروشگاه‌های صنایع‌دستی، تفریحات و ورزش‌های آبی، و همچنین تقویت زیرساخت‌ها اعم از بنادر، جزایر مصنوعی و امکانات دیگر همراه بوده و نیز می‌تواند توسط بومیان منطقه ساحلی و حتی جزایر به‌ عنوان یک شغل پنداشته و سبب افزایش اشتغال بشود.

ارسطوزاده خاطرنشان کرد: گردشگری دریایی علاوه بر طبیعت (اقلیم، چشم‌انداز و اکوتوریسم) به فرهنگ (میراث‌فرهنگی، هنر، صنایع‌دستی، سنت‌ها و…) وابسته است و توسعه آن علاوه بر امکانات و شرایط فیزیکی، تا حد زیادی به شرایط اجتماعی و اقتصادی منطقه بستگی دارد، چرا که ویژگی‌های محلی، وضعیت امنیت و سلامت، بهداشت، فرهنگ عمومی ساحل نشینان قطعاً در ساختن خاطره‌ای خوش در ذهن گردشگران و ترغیب آنان به سفر مجدد و یا پیشنهاد آن به دیگران تاثیر شگرفی دارد؛ از این رو شناخت مزیت‌های سواحل برای برنامه‌ریزی و رونق گردشگری بسیار ضرورت دارد و عوامل اقتصادی و اجتماعی نیز در توسعه گردشگری ساحلی بسیار موثر است.

وی تصریح کرد: از آن جمله می‌توان به پذیرش گردشگران توسط مردم محلی، امنیت و سطح بهداشت و فاکتورهای سیاسی همچون‌ عدم وجود بحران‌های سیاسی، نوسانات نرخ ارز و فهم اهمیت و جایگاه اقتصادی گردشگری برای برنامه‌ریزان محلی اشاره کرد.

این مسئول بیان کرد: هرچند گردشگری در بهبود اقتصادی مردم نقش به سزایی دارد اما از نظر مفهومی دارای تناقض است و تجربه نشان داده با وجود اینکه گردشگری دریایی از نظر اقتصادی کل جامعه را مغتنم می‌سازد و یک فرصت است مضرات آن از جمله بارگذاری بیش از حد در سواحل، اعم از شهرسازی در خط ساحلی و فشار و تنش بر مناطق زیست محیطی، دفع آلودگی و زباله‌های شهری، از بین رفتن زیستگاه‌های جانوران و گیاهان دریایی، تحول در نوع اقتصاد مردم محلی که بعضاً موجب نادیده گرفتن و فراموشی پیشه‌های سنتی و ریشه‌دار مناطق تحت تاثیر می‌شود و نیز از بین رفتن ارزش‌های بومی و سنتی در صورت‌ نبود برنامه‌ریزی صحیح و لازم، می‌تواند از تهدیدات قابل پیش بینی آن باشد.

محمدحسین ارسطوزاده تاکید کرد: فقدان توجه و برنامه‌ریزی کافی و خردمندانه در بهره‌گیری از ظرفیت‌های سواحل برای گردشگری که اغلب با تضییع فرصت‌ها، سرمایه‌ها و علل جذابیت سواحل رخ نمایی می‌کند، اگر چه در کوتاه مدت احتمال سودآوری گذرا را در پی دارد اما در بلند مدت باعث از بین رفتن مزایای اقتصادی گردشگری نیز خواهد شد.

ایسنا نوشت، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بوشهر اضافه کرد: چرا که نابودی چشم‌اندازها و تنوع گیاهان و جانوران در دریا و خشکی و نیز بازخورد اجتماعی و رفتاری جوامع محلی (و در نتیجه ناامنی و نداشتن خاطره‌ای دل‌انگیز برای تکرار سفر گردشگران) موجب از میان رفتن و یا کم رنگ شدن مزایای سفر به مناطق مورد نظر خواهد شد که مصداق توسعه‌ ناپایدار گردشگری است.