نوشته‌ها

جستجوی باستان‌شناسان برای یافتن شهر پررونق سلجوقی در بجنورد

فصل دوم مطالعات باستان‌شناختی محوطه «معصوم‌زاده» بجنورد در خراسان ‌شمالی آغاز شد. در فصل اول کاوش، پیش‌فرض‌هایی در ارتباط با استقرار شهری پررونق از دروه سلجوقی در این منطقه مطرح شده است.

گذری بر جاذبه‌های طبیعی و گردشگری بجنورد

شهرستان بجنورد، از شمال با کشور ترکمنستان، از شرق به شهرستان شیروان، از غرب به شهرستان مانه و سملقان و از جنوب به شهرستان‌های اسفراین و جاجرم محدود می‌شود. تعدادی از جاذبه‌های طبیعی این شهرستان را به‌اختصار در ادامه گزارش می‌خوانید.

منطقه نمونه گردشگری بش قارداش

بش قارداش واقع در ۴ کیلومتری جنوب غربی بجنورد، در گذشته پارکی معروف و امروزه منطقه نمونه ملی گردشگری نام دارد و تفرجگاهی کم‌نظیر در مجاورت جاده بجنورد به اسفراین است.

یادمان سردار مفخم حاکم بجنورد و استرآباد در اواخر دوره قاجاریه بنای آرامگاهی باشکوهی به شماره ثبت ملی ۴۷۵۷، مشرف به چشمه معروف بش قارداش در این پارک زیبا واقع شده که تا قبل از شیوع کرونا، در اکثر مواقع و به ویژه روزهای پایانی هفته تفرجگاه اهالی شهر و میهمانان و گردشگران است.

منطقه نمونه گردشگری بابا امان

پارک ملی بابا امان بجنورد که امروز منطقه نمونه ملی گردشگری نام گرفته، از گذشته‌های دور تفرجگاهی بسیار زیبا در مجاورت جاده سنتو (شاهراه آسیایی) در فاصله حدود ۱۰ کیلومتری شرق بجنورد بوده و در سال‌های اخیر تحت مدیریت شهرداری بجنورد رونق و توسعه‌ای قابل‌توجه پیدا کرده است.

چشمه پر آب بابا امان و بقعه مذهبی امامزاده سید اسماعیل (ع)، یک متل و چندین رستوران و واحد خدماتی در دل طبیعت سرسبز و درختانی سر به فلک کشیده، جذابیت کم‌نظیری به این منطقه خوش آب و هوا داده است.

منطقه نمونه و روستای هدف گردشگری اسفیدان

روستای توريستی اسفيدان در ۴۵ كيلومتری جنوب شرقی بجنورد واقع شده است. این روستا بافت مسکونی جالب توجهی دارد و خانه‌ها به‌صورت پلکانی در دامنه کوه ساخته شده‌اند، بر همین اساس اسفیدان به ماسوله خراسان شمالی نیز شهرت دارد. از جاذبه‌های روستا می‌توان به آبشار  هِنَه ور، آبشار بارگاه، غار خزانه هِنَه ور، مقبره شيخ محمدرضا ربانی معروف به حاج آخوند، بقعه امامزاده محمد بن باقر بن موسي بن جعفر (ع) به شماره ثبت ملی ۵۹۴۲،  اشاره كرد.

صنایع‌دستی اين روستا فرش‌های دستباف، صنايع چوبی، صنايع سفالی، قالی‌بافی و چادرشب بافی است. از ورزش‌های رایج محلی كشتی با چوخه، تسمه، درنا، ريسمان كشی و پشتك را می‌توان نام برد.

غذاهای سنتی اسفیدان از جمله فتير مسكه، آش پلو، قورمه، كاچی، آش قليه، طرفداران زیادی دارد. موسيقی محلی منطقه شامل قشمه و دوتار؛ مراسم محلی از جمله مراسم روز اول عيد نوروز كه نزديك امامزاده نذری می‌دهند و مراسم روز سیزده‌بدر كه به آبشار  هِنَه ور می‌روند از ویژگی‌های برجستۀ اسفیدان قلمداد می‌شوند. سوغات اسفیدان، كشمش، بادام و گردو است. در سال‌های اخیر یک کمپ گردشگری به همت اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در نزدیکی روستا احداث شده است.

منطقه نمونه گردشگری ایوب

روستای ايوب واقع در ۷۷ کيلومتری شمال غرب بجنورد از توابع  دهستان گيفان بخش گرمخان شهرستان بجنورد است. زبان اهالی این روستا تاتی است. در مجاورت غربی و جنوب غربی روستای ایوب بلندی‌هایی است که بر فراز آن  محوطه‌ای باز معروف به تخته ایوب واقع شده است.

از جاذبه‌های  این منطقه گردشگری می‌توان به بقعه امامزاده ایوب  و چشمه و استخرهای آبگرم آن، همچنین چند آبگرم دیگر (حاج رحیم رضوان، آبگرم محمد کریم (حاج ابراهیم توکلی ) و…)، اشاره کرد و در کنار آن چشم‌انداز باغ‌ها و طبیعت زیبای روستای ایوب، طبیعت زیبا و بقعه امامزاده عسگری روستای گیفان، دره آسیا زو و…  قرار دارد. در افق دوردست شمالی کوهستان معروف می سی نو دیده می‌شود. روستای ایوب در ۱۵ کیلومتری جنوب مرز کشور ترکمنستان واقع شده  است.

چشمه آب گرم ایوب به شماره ۴۵ در فهرست میراث طبیعی ایران به ثبت رسیده است.

همه این جاذبه‌ها به علاوه برخی امکانات و خدمات رفاهی گردشگران و زوار بقعه مذهبی در این نقطه، منجر به  تصویب و شکل‌گیری منطقه نمونه گردشگری ایوب در سال ۱۳۸۵ شد.

آبشار حمید (حمد)

روستای سرسبز و زیبای حمید در جنوب شرقی شهر بجنورد قرار دارد. در انتهای دره‌ای صخره‌ای و طولانی در جنوب روستا، آبشاری بلند در میان کوه‌های سر به فلک کشیده وجود دارد که زیبایی آن و نیز مسیر نسبتاً طولانی این دره در حدفاصل روستا و آبشار به جاذبه گردشگری  مهمی در نزدیکی شهر بجنورد تبدیل شده است.

منطقه گردشگری بدرانلو

گردنه بدرانلو عنوان بلندی‌های سرسبز شرق بجنورد را داراست که از قدیم نشانه‌ای آشنا در مسیر و مجاورت جاده سنتو (شاهراه آسیایی) برای مسافران جاده شمالی بوده است. به دلیل توجه گردشگران به این منطقه به عنوان مکانی توریستی با چشم‌انداز و مواهب طبیعی، این خطه نقش بسزایی در جذب علاقه‌مندان به مقوله گردشگری استان دارد.

روستای بدرانلو در میان باغ‌های سرسبز و به‌ویژه در دل تاکستان‌های معروفش واقع است و روستاهای زیبای دیگر چون نرگسلوی علیا و سفلی و دهگاه و چشمه خور خوری نیز در این محور قرار دارند.

منطقه نمونه گردشگری فیروزه

روستای فیروزه در جنوب شرق بجنورد واقع شده است. طبیعت زیبا و باغ‌های سرسبز آن گسترده در جنوب دشت بجنورد جذابیت و پتانسیل قابل‌توجهی فراهم کرده که در سالیان گذشته به‌عنوان منطقه نمونه گردشگری برگزیده شده است.

این منطقه همواره مورد توجه اهالی بجنورد و گردشگران به ویژه در فصول بهار و تابستان است. اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان در سال‌های اخیر اقدام به ساخت تأسیسات گردشگری در این روستا کرده و انتظار می‌رود با توسعه این خدمات در آینده نه‌چندان دور این منطقه به یکی از پرمخاطب‌ترین مناطق گردشگری استان تبدیل شود.

چناران شهر

در میان کوهستانی خوش‌منظر مشرف به دره‌ای زیبا و دیدنی در جنوب غربی بجنورد و درست در مسیر اسفیدان، در سال‌های اخیر، روستایی بزرگ تشکیل و چناران شهر نام گرفته است که در فاصله ۲۵ کیلومتری بجنورد قرار دارد.

روستاهای باباامان، چهار خروار، پیغو در مسیر این شهر کوچک اما بسیار زیبا و با صفا قرار دارند. شورای شهر و شهرداری چناران در یکی دو سال اخیر تلاش قابل‌تحسینی برای تغییر چهره شهر، آراستگی، زیبایی و ارتقای جاذبه‌های شهر داشته است. چشمه‌ای پرآب، بافت قدیمی، حمامی تاریخی و باغ‌های میوه آن به ویژه گردو، هلو و گیلاس از جاذبه‌های ارزشمند چناران است.

روستای گردشگری مهنان

در فاصله ۱۸ كيلومتری شهر بجنورد و در حاشیه جاده بجنورد – اسفراين، دره و روستای زیبای مهنان قرار دارد. این دره  به دليل سهولت دسترسی و بهره‌مندی از درختان انبوه، رودخانه و چشمه‌های آب قابل شرب همواره پذيرای مسافران و گردشگران بوده است.

چشمه معروف مهنان كه در قسمت انتهای دره داريان روستای مهنان قرار دارد يكی از پرآب‌ترین چشمه‌های منطقه است كه با وجود درختان كهنسال چنار و بقايای آسيابی قدیمی در اطراف آن برای گردشگران جذابیت قابل‌توجهی دارد.

کانال کلاته‌نقی بجنورد

کانال آب کلاته‌نقی در بجنورد بر اثر سیل‌های فراوان و ساماندهی نشدن آن تبدیل به جاذبه‌ای گردشگری شده که فکر هر رهگذری را به سوی بی‌مسئولیتی مدیران شهرستانی و استانی می‌کشد.

به گزارش همشهری آنلاین به نقل از فارس، کلاته نقی روستایی در چند کیلومتری بجنورد است که اگرچه در امتداد سرچشمه پرآب روستای مهنان بعد از روستای قره باشلو قرارگرفته، اما دارای محرومیت‌هایی است که ناشی از انجام ندادن برخی از سازمان‌ها به تکلیف‌های خود است. به طور مثال شاید خنده‌تان بگیرد وقتی بشنوید برخی از اهالی این روستای پرآب و حاصلخیز به خاطر کم بودن فشار آب باید تا ساعت ۱۱ شب صبر کنند تا بتوانند استحمام کنند.

اما در این نوشته به خطرها و تهدیدات بالقوه کانالی که از میان اراضی و باغات این روستا عبور می‌کند؛ می‌پردازیم. یکی از اهالی روستا وقتی متوجه شد نوشتن گزارش و تهیه خبر از دستم ساخته است از من تقاضا کرد به سمت کانال حرکت کنیم.

کانال آب کلاته‌نقی

وقتی آقای قربجانلویی می‌خواست از کنار یک باغ مرا به داخل کانال هدایت کند از او عکسی تهیه کردم که هر کس ببیند احساس می‌کند او از روی کوهی به ته دره می‌رود. از داخل کانال به بالا که نگاه می‌کردیم دیواره‌های کانال را ریشه‌های درختان شکل می‌دادند.

شاید این تصاویر از درخت‌هایی که ریشه‌هایشان در هوا رهاشده برای عکاسی مناسب باشد ولی این تصویر نشانگر زخم‌های سیل و بی‌مسئولیتی‌های مسئولان برای به هلاکت رساندن درختان را نشان می‌دهد. حضور هر عکاس و گردشگر و یا اهالی روستا در درون این کانال بسیار خطرناک است چون اگر سیلی بیاید مدت‌ها طول می‌کشد که فردی خود را بخواهد نجات دهد و بی‌شک او طعمه جریان تند سیل احتمالی می‌شود.

کانال آب کلاته‌نقی

در بالادست این روستا روستای قره‌باشلو و مهنان قرار دارد که عمق این کانال در آنجا هنوز به این خطرناکی نشده است. در سال‌های گذشته به خاطر بی‌توجهی به فرسایش خاک از کف رودخانه وضعیت فعلی ایجادشده است که به آن کانال گفته می‌شود. آب رفتن زمین‌های مجاور این کانال موجب شده در برخی از نقاط عرض این کانال حتی به بیست متر هم برسد و درختان باغات را یک به یک به کام مرگ و تباهی بکشاند.

مسلماً سازمان‌هایی چون مدیریت بحران استانداری باید احساس خطر کند و با ارسال گزارشی از خطرات بالقوه این کانال، اعتبارات مناسبی را از ستاد مدیریت بحران کشور برای ایجاد بندها و همچنین دیواره‌ها جذب کند. جهاد کشاورزی و منابع طبیعی که متولی حفظ خاک و اراضی این روستا هستند و همچنین سازمان آب منطقه‌ای که ساماندهی و مدیریت همه مسیل‌ها و رودخانه‌ها را دارند؛ می‌تواند با نگاه مسئولانه‌تر با طرح این تهدید بالقوه و تأمین اعتبار ساماندهی با ایجاد چند بند با ارتفاع ۱۰ متر عمق کانال را به ۳ متر کاهش دهند تا در بروز حادثه خطرناک سیل شاهد کمترین خسارات به اراضی و باغات این خطه سرسبز خراسان شمالی باشیم.

منبع:همشهری

شناسایی پادگان زیرزمینی قاجاری در شرق بجنورد

رییس اداره میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی بجنورد از شناسایی یک پادگان قدیمی زیرزمینی، احتمالا مربوط به دوران قاجار، در محدوده روستای «قزلقان» از توابع بخش گرمخان این شهرستان خبر داد.

احمدرضا رحیم زاده روز چهارشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا محوطه این پادگان تاریخی را حدود ۴ هزار متر دانست و اظهار داشت: این اثر تاریخی که به عنوان پادگانی زیرزمینی مورد استفاده قرار می گرفته، در ارتفاعات منتهی به روستاهای نجف‌آباد، قزلقان و قلعه جق بجنورد واقع شده، و هنوز مطالعه و بررسی در منطقه برای شناسایی تمام بخش ها و قسمت های آن در حال پیگیری است.

وی این اثر را مربوط به اواخر دوره قاجار و احتمالا ابتدای دوره پهلوی اول دانست و افزود: با نهایی شدن شناسایی این اثر تاریخی، پرونده آن برای ثبت در فهرست آثار ملی تدوین و ارسال می‌شود.

رحیم زاده گفت: این پادگان کهن نظامی دارای دهلیزها و راهروهای طولانی زیرزمینی است که بخش هایی از آن به عنوان استراحتگاه، نانوایی، محل استحمام سربازان و نیز نگهداری اسب و چهارپایان مورد استفاده بوده است.

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بجنورد افزود: این اثر با راهروهایی پیچ در پیچ به نوک تپه ای در بالای پادگان می رسیده که گمان می رود برای مقابله با حملات ترکمن های متجاوز از کشور همسایه و نیز روس ها ساخته شده است.

روستای قزلقان از توابع بخش گرمخان بجنورد، در حدود ۳۵ کیلومتری شرق مرکز استان خراسان شمالی قرار دارد.

از مجموع آثار تاریخی این استان، ۵۰۹ اثر تاریخی، ۴۲ اثر طبیعی و ۷۰ اثر ناملموس در فهرست آثار ملی ثبت شده و ۱۱ اثر نیز به ثبت جهانی رسیده است.

این استان با داشتن هزار و ۲۰۰ اثر تاریخی شناسایی شده، حلقه اتصال شمال و شرق کشور است که در مسیر عبور میلیون ها مسافر، گردشگر و زائر امام هشتم (ع) قرار دارد.

منبع:ایرنا

سفری تاریخی در دل طبیعت بجنورد ، شهر شکر پنیر

بجنورد با وجود اینکه شهر بسیار بزرگی نیست اما در عین حال جاذبه های خاص گردشگری و تاریخی بسیاری دارد، بجنورد مرکز استان خراسان شمالی است.

با جاذبه های گردشگری و تفریحی بجنورد آشنا شوید

بجنورد در مرکز استان خراسان شمالی واقع است با اینکه این شهر چندان وسعت ندارد ولی جاذبه های بسیار دیدنی و خاص از جمله جاذبه های تاریخی و طبیعی در خود جای داده است پس در ادامه این بخش از گردشگری نمناک با ما همراه باشید تا این جاذبه های خاص بجنورد و همچنین تولیدات آن را بشناسید.

 

آبنبات (شکرپنیر) بجنوردی

تقریبا هشتاد سال از تولید آبنبات بجنورد میگذرد که در این زمان توجه بسیاری از افراد را به خود جلب کرده است. بسیاری از ایرانی ها با یکبار چشیدن طعم این آبنبات ها دیگر ترجیح می دهند که چای خود را به جای قند با آبنبات بخورند چرا که این آب نبات ها با یک بار خوردن هر کسی را شیفته خود می کند مواد تشکیل دهنده این آبنبات ها جوهر لیمو ، آب ، شکر و سفیده تخم مرغ می باشد سالها پیش این آب نبات ها به شکل ساده ای عرضه می شد اما امروزه با تنوع بیشتری در شهر بجنورد یافته می شود که هر کدام طعم و مزه خاص و منحصر به فردی را دارد. که از جمله این آب نبات های طعم دار می توان به آبنبات زرشک ، نارگیل ، لیمو ،هل دارچین ، کنجد ، زعفران ، کاکائو و پسته و … اشاره کرد.

 

گردشگاه دلنشین بابا امان

برای گردشگرانی که از سمت شمالی وارد استان های خراسان می شود با توجه به بابا امان بیشتر شناخته شده است بنابراین حتما درگذر از این شهر سری به این تفرجگاه زیبا می زنند.

 

یکی از قدیمی ترین گردشگاه های دلنشین و زیبای کشور گردشگاه بابا امان می باشد که مکانی مناسب برای گردشگرانی که قصد عزیمت به مشهد مقدس دارند می باشد. در این تفرجگاه آرامگاهی منسوب به شاهزاده اسماعیل فرزند امام موسی کاظم و معروف امام زاده بابا امان وجود دارد.

 

برخورداری از 400 هزار اصله درخت همچون درختان اقاقیا ، زردآلو ، چنار ، زالزالک ، بوته های تمشک وحشی و زبان گنجشک زیبایی خواص و بی نظیری به مکان بخشیده است که دیدگان هر بیننده ای را مجذوب خود می کند. جالب است بدانید این پارک شامل درختان قطور چنار چهارصد ساله ، پوشش گیاهی و نیز چشمه هایی می باشد که در اطراف مرکز بابا امان می جوشد و بر زیبایی های خدادادی این مکان اضافه کرده اند.

 

از مناظر زیبا و دیدنی که در این پارک هر گردشگری را به خود جذب می کند حیات وحش پردیسان به مساحت 250 هکتار در غرب گردشگاه تفریحی بابا امان می باشد که از تنوع گیاهی و جانوری خراسان شمالی برخوردار است.

 

طبیعت باغ دره

یکی از قسمت های مربوط به شهرستان بجنورد و مناطق بکر این شهر راز و جرگلان می باشد که حدودا در فاصله 10 کیلومتری جاده بین المللی بجنورد-آشخانه در سمت چپ جاده راه فرعی واقع است و طبیعت بسیار زیبا و دست نخورده ای را دارا می باشد.

 

این دره چنان مناظره جذاب و چشم نوازی در خود جای داده است که دیدگان هر بیننده ای متحیر می شوند. از بوته های خاری که نیم کره ای از گل های صورتی بنفش را روی زمین ساخته تا قارچ های سمی و گاها خوراکی چنان خودنمایی می کنند که انگار شعاع این نیم دایره ها با پرگار اندازه گیری شده است.

 

در قسمتهای مختلف این دره گیاه های دارویی همچون قله چای آویشن ، کاکوتی ، بادرنجبویه و پونه به چشم می خورد که از خواص دارویی بالایی برخوردار است. ترکیب دره های وسیع و عمیق پر از درختچه های چتری سبز و صخره هایی که با برش های سنگ های بی نظیر هر دیده ای را مجذوب خود می کند ارتفاع چیزی است که در این طبیعت سبز مخملی یکدست و هماهنگ ای شکل گرفته و انسان را محسور می کند.

 

چینش فوق العاده از لایه های برش خورده و صخره های بسیار بلند و بوته های تمشک و ترشک بخشی از زیبایی های بی مثال این منطقه می باشد که بزرگی و عظمت خالق را منعکس می کند. بنابراین پیشنهاد می کنیم دیدن این طبیعت زیبا و بی نظیر را در این منطقه از دست ندهید.

 

عمارت مفخم

یکی دیگر از بناهای قدیمی و تاریخی دوره قاجار شهر بجنورد عمارت مفخم می باشد که زمان ساخت آن به اوایل دهه 1300 هجری قمری برمیگردد که به عنوان محل سکونت خانواده یارمحمدخان شادلو و به دستور خودش بنا شد این عمارت دارای دو تالار بزرگ و 34 اتاق می باشد و نمای اصلی آن که با انواع کاشی کاری معرق ، هفت رنگ ، معقلی و با نقش ها و طرح های حیوانی ،انسانی ، ختایی ، اسلیمی مهندسی مزین شده در سمت جنوب قرار دارد.

 

مصالحی که در ساخت این بنا به کار رفته است شامل ملات گچ با آجر می باشد هر طبقه از این ساختمان شامل دو ایوان شمالی و جنوبی است که سر تا سر آن به وسیله کاشی های هفت رنگ و خشتی زیبا در اشکال متفاوت در رنگ های صورتی ، بنفش ، زرد ، سبز ، سفید ، سیاه و سرخ کاشی کاری شده و هر ستون مجزا با نقش منحصر به فرد خود تزیین شده است. تصویری از دو فرشته بالدار را در نمای بیرونی ساختمان مشاهده می کنید که نقاشی از پرندگان و گل و گیاه ، چهره های انسانی ، طرح های هندسی سده سیزدهم را به نمایش گذاشته است.

 

بنای عمارت مفخم در لیست آثار تاریخی با شماره 952 ثبت شده این بعد از این که بازسازی و مرمت شد تبدیل به موزه بزرگ مردم شناسی و باستان شناسی گردید.

 

تفرجگاه دیدنی بش قارداش

در 7 کیلومتری بجنورد و در ابتدای جاده بجنورد به اسفراین تفرجگاه تاریخی و طبیعی به نام بش قارداش واقع است معنی بش قارداش در زبان ترکی پنج برادر می باشد ، در این محل قبل از اسلام و در زمان ساسانیان و اشکانیان عبادتگاه پیشوایان زرتشتی قرار داشت و به علت اقامت چهار فصل مغ «بزرگان دینی زرتشتی» به چهار مغان مشهور شده است.

 

نام این مکان برگرفته از داستانی تاریخی است که در میان مردم شهر جریان دارد ، بر اساس این افسانه گفته شده در زمان های قدیم در شهر بجنورد پنج برادر زندگی می کردند که به علت مخالفت با ستمگری حکمرانان مورد تعقیب ماموران قرار داشتند این پنج برادر به اتفاق هم از دست ماموران گریخته و ماموران تا این مکان آنها را تعقیب کردند. ناگهان این پنج برادر از خدا درخواست کمک میکنند در این هنگام در کوه پنج سوراخ ایجاد میشود و پنج برادر سوراخ های ایجاد شده آب گوارایی جاری شد. تا چند سال پیش و قبل از خشکسالی های مکرر تعداد چشمه ها 5 عدد بود که همه ی آن ها دارای آب فراوانی بودند. باید بدانید افراد نا آگاهی نیز هستند که این موضوع را جور دیگر نقل و روایت می کنند این گونه که چون 5 عدد چشمه غار مانند سنگی در این کوه وجود دارد پس به خاطر همین بش قارداش نام گرفته است. آب این چشمه به جهت درمان بیماری های تغذیه ای ،صفرایی و اشکالات کبدی و ناراحتی های دستگاه ادراری از اهمیت بالایی برخوردار است.

 

تاریخ ثبت این اثر به عنوان یکی از آثار ملی ایران با شماره ثبت 4575 به تاریخ 11 دی 1380 برمیگردد.

 

بهشت دیدنی خراسان در روستای اسفیدان

ممکن است همین که اسم روستای پلکانی به گوشتان خورد ناخودآگاه ذهنتان به سمت ماسوله گیلان هدایت شود اما جالب است بدانید روستای شگفت انگیز دیگری نیز در خراسان وجود دارد که اگر با آن آشنا شوید حیرت خواهید کرد. این روستا اسفیدان نام دارد و جزو بهترین و خوش آب و هوا ترین مناطق بجنورد محسوب می شود. محل قرارگیری این روستا در بین دره ای سبز می باشد که از هر طرف توسط کوه ها احاطه شده است.

 

در این روستا خانه ها بر دوش همدیگر و به صورت پلکانی بنا شده اند و همسایه های بالایی از پشت بام همسایه های پایینی به عنوان حیاط استفاده میکنند و محل رفت و آمد عابران می باشد.

 

در ضلع شمالی این روستا دره عمیقی به نام هینورد به چشم میخورد که چشمه ای زلال از میان صخره های آن جاری شده است. روییدن درخت کهن سالی به نام صندل یکی دیگر از ویژگی های بارز این روستا می باشد که حدود 1200 سال بر عمر بعضی از آنها تخمین زده شده است. جاذبه هایی همچون قلعه ها، بقعه متبرکه امام زاده محمدبن باقر،برج ها،دره و آبشار بهارگاه و غارهای اسفیدان از جمله مکان های بکر و دیدنی منطقه هستند که باعث شده این روستا از هر طرف به بهشت گردشگری خراسان مبدل شود.

 

آتشکده اسپاخو

از تاریخی ترین بناهای قدیمی استان خراسان شمالی آتشکده اسپاخو می باشد که محل قرار گیری آن در 100 کیلومتری غرب بجنورد و در مجاورت روستای اسپاخو می باشد این آتشکده به دوره ساسانیان تعلق دارد که دربین مردم محلی آن به اسم کلیسا معروف است ولی تا به این حال شواهدی که حضور مسیحیان را در این منطقه ثابت کند وجود ندارد از طرفی شکل مدور محراب ، سوراخ های درون سقف گنبد و آتشدان که روزنه ای برای خارج شدن دود است نشان از آن دارد که این جایگاه آتشکده ای بیش نیست که توسط زرتشتیان باستان بنا شده است.

 

واژه اسپاخو از واژه “اسپ” و یا “هسپ” برگرفته شده است که واژه ای پهلوی بوده اما در گذر زمان دگرگون شده و به صورت اسب درآمد و آن گونه که نتیجه گیری می شود در گذشته این منطقه محل پرورش اسب ها بوده است.

 

کوهستانی سبز در کوه بابا موسی

بجنورد از آن دسته شهر هایی است که با وجود اماکن گردشگری زیادی که دارد حتی گزینه هایی برای کوهنوردی شما دارد.کوهی به اسم بابا موسی در 7 کیلومتری شمال شرقی بجنورد واقع است که شامل دو قله با ارتفاعات تقریبا 1500 متری می باشد. با ارتفاع مناسبی که قله های باباموسی دارد در شرایط آب و هوایی مناسب سهل الوصول بوده و قابلیت صعود بهتری دارد. به خاطر همین است که این کوه سالیانه میزبان شمار زیادی از کوهنوردان و گردشگران پیر و جوان ، بزرگ و کوچک و همچنین آماتور و حرفه ای می باشد.

 

اگر در نظر بگیریم که شرایط جوی مناسب است مدت زمان صعود تا پناهگاه با گام های معمولی از دامنه تقریباً 50 دقیقه و تا قله حدودآ 1 ساعت و 10 دقیقه است. البته باید گفت مدیریت این منطقه بسیار مهم است و مسئولین ذیربط بایستی تمهیدات لازم را اتخاذ کنند چراکه بازدید از این کوه در سال های اخیر منجر شده است که زباله های زیادی در حوالی آن انباشته شده باشد.

آبشار زیبایی بیار در دل کوهستان

 

با وجود جاری شدن آبشاری شگفت انگیز در میان جنگل های انبوه طبیعت بکر خراسان شمالی کامل تر می شود آبشار خروشان بیار در 43 کیلومتری جاده بجنورد به گرگان شهر آشخانه واقع است و همچین روستای بیار در دو کیلومتری جنوب شرقی آن قرار دارد روستایی که تمامی محبوبیتش را مدیون آبشار زیبای بیار می باشد. این آبشار به قدری زیبا و دل انگیز است که اگر به خراسان سفر کرده باشید و از آن بازدید نکنید بزرگترین شانس زندگیتان را از دست داده اید بنابراین حتماً دیدن این آبشار را در برنامه سفر خود بگنجانید.

 

ارتفاع این آبشار تقریباً 15 متر بوده و سرچشمه آن از ارتفاعات جنوب روستای بیار می باشد دلپذیر و خنک بودن آب این آبشار به قدری جالب توجه است که هر سال گردشگران بسیار زیادی را به خود اختصاص می دهد مراتع سرسبز و جنگل های زیادی حوالی این آبشار را در بر گرفته و یک منظره ای بسیار شگفت انگیز در بین ارتفاعات کوهستانی خراسان شمالی پدید آورده است.

 

کوشک باغ علی آباد

در روستای علی آباد و در 3 کیلومتری شمال شرقی بجنورد باغ بسیار بزرگی با درختان قدیمی و کهنسال مشاهده می شود که قدمت طولانی آن را به رخ می کشد بنای تاریخی که در مرکز این باغ واقع است کوشک علی آباد نام دارد. که این بنا به حکمرانان شادلو تعلق داشت و یکی از مهمترین الگوهای باغ ایرانی در خراسان شمالی محسوب می شود معماری ساختمان به طوری طراحی شده است که دارای 4 ورودی می باشد و هر ورودی در یکی از جهت های اصلی قرار دارد طبقه همکف این بنا در نمای کلی دارای یک حوض خانه با سقف گنبدی در مرکز می باشد که شامل دو اتاق در ضلع شرقی و غربی می شود سقف با استفاده از تیرهای چوبی و پایه های آن از سنگ و آجر ساخته شده اند.

این بنا حوض خانه ها و اتاقهای مسکونی را دربر می گرفت که ساکنان از آن استفاده می کردند در بعضی از سپر های تاریخی و قدیمی از این بنا اسم برده شده است به طور مثال چارلزمک گریگور در سفرنامه خود به آن اشاره کرده است. در سفرنامه دوم ناصرالدین شاه نیز به این باغ اشاره شده است و ناصرالدین شاه آن را از کلاه فرنگی یا همان املاک سهام الدوله دانسته است زمانی که حاکم بجنورد سردار مفخم حکمرانی می کرد این کوشک تفرجگاه و مکانی برای شکار و گذراندن وقت حکمرانان بود.

این بنا به باغ تاریخی در سال 1370 و با شماره ثبت 4953 در فهرست آثار ملی قرار گرفت در سال های گذشته مرمت شد.

 

بند خاکی عبدل آباد

بند خاکی عبدل آباد باغ در شهر حصار گرمخان یکی از توابع شهر بجنورد میباشد در فصل زمستان این سد پر از آب های رودخانه های اطراف می شود و در فصول کم آبی برای استفاده در زمین های کشاورزی به کار می رود همچنین برای پرورش ماهیان گرم ابی نیز استفاده می شود.

 

امامزاده سلطان سید عباس

در دامنه تپه ماهورهای بجنورد امامزاده ای به نام سلطان سید عباس قرار دارد که محل دفن فرزند امام موسی کاظم می باشد که در دوران حکومت بنی عباس از مدینه به خراسان آمد و در اواخر سده دوم هجری فوت شده است. بنای چهار گوشه ای هسته مرکزی حرم را به وجود آورده است که یک ورودی در بین هر ضلع آن قرار دارد این بنا شامل دو شبستان و دو ایوان تازه ساز می باشد دو برج در گوشه های بنا و در دو طرف ایوان شرقی تشکیل شده است و طرح های طاق نما مانند ای بر روی گردن یا ساقه بنا به وجود آمده و همچنین گنبد با کاشی های زیبا و فیروزه ای در نقش «لا اله الا الله» و به رنگ لاجوردی جلوه داده شده است. کتیبه ای در نمای ایوان اصلی که با کاشی های معرق به شکل آیه های قرآنی در آمده است خودنمایی می کند نام معصوم زاده بین امامزاده معروف اختصاص یافته و محل دفن شهدا و اموات و زیارتگاه مردم شهر بجنورد می باشد.

 

در حمله مغول این مقبره نابود و ویران شده و در سال 1223 هجری قمری به وسیله فتحعلی شاه قاجار مرمت و به طور کامل در سال 1345 خورشیدی بازسازی شد.

 

عمارت آیینه خانه مفخم

یکی دیگر از آثار قدیمی و تاریخی دوره قاجار شهر بجنورد بنای تاریخی آیینه خانه می باشد که این بنا در دوره قاجار به همراه دیگر بنا ها از جمله کلاه فرنگی ، عمارت مفخم ، حوض خانه و سردر در باغ بزرگی واقع بوده که مجموعه دارالحکومه مفخم را به وجود آورده است. محل قرار گیری این بنا در انتهای خیابان شریعتی شمالی شهر بجنورد می باشد که با چهار مناره در طرفین ورودی اصلی خودنمایی می کند جالب است بدانید کلمه محمد به دفعات 12 بار به شکل کاشی کاری معقلی روی دومناره نوشته شده است و هم چنین اتاقی با آینه کاری بسیار زیبا در طبقه دوم وجود دارد که اسم این بنا برگرفته از آن اتاق آیینه ای می باشد.

 

همانطور که پیش از این اشاره شد در دهه 1300 هجری این بنا ساخته شده است باید بدانید این بنا به عنوان فضای دیوانی و اداری برای مراسم تشریفات نظامی و رایزنی من باب مسائل اجتماعی و سیاسی با رجال سیاسی و سران ایل شادلو دوره قاجار و به عمل رساندن دیدارهای رسمی سردار مفخم با رجال سیاسی عهد قاجار مورد استفاده واقع می شد. میرزا مهدی خانشقاقی (ممتحن الدوله) از جمله مهندسین معماری ایرانی می باشد که فارغ التحصیلی خود را از دانشکده معماری پاریس گرفته و طراحی نقشه ساختمانی آیینه خانه بر عهده او بوده است.

آیینه خانه مصادف با عصر نادری در درون باغ بزرگی به اسم دلگشا بنا شد این بنا در پلان مستطیلی شکل و در دو طبقه در ابعاد حدود 11* 18 متر و حدود 10 متر ارتفاع ساخته شده که در نهایت دارای 9 اتاق می باشد. یکی از اتاق هایی که ابعاد ان 8* 3 متر می باشد تالار بزرگی را تشکیل داده است که سقف و تمام دیوارهایش را در طرح های زیبا آینه کاری کرده اند این بنا در لیست آثار ملی کشور با شماره 1167 به ثبت رسیده و از تاریخ 1379 تا به این حال به عنوان موزه نسخ خطی و اسناد به کار گرفته شده است.

 

حسینیه جاجرمی ها

یکی دیگه بناهای اواخر دوره قاجار بجنورد حسینیه جاجرمی می باشد کتیبه سردر این بنا نشان می دهد که سال ساخت آن به سال 1325 هجری قمری توسط استاد غلامرضا بنا یزدی برمیگردد.

نمونه ای از معماری سنتی از نوع حیاط مرکزی در این بنا ملاحظه می شود که به نوعی معماری درونگرا محسوب می شود که تمامی نورگیری ها و در و پنجره ها به سوی حیاط گشوده می شوند مساحت این بنای مربعی شکل 600 متر مربع می باشد و در ضلع غربی و شرقی از دو طبقه تشکیل شده است. به وسیله یک هشتی ورودی حسینیه به حیاط مرکزی وصل شده که توسط دو سری پلکان در گوشه های شمال شرقی و جنوب غربی به مهتابیهای طبقه فوقانی راه پیدا کرده است. در قسمت ورودی و تمام حجره های طبقه پایین سقف هشتی با قوس کلیل پوشانده شده و طبقه بالا به شکل تیر پوش است.

قسمت هایی از بنا با تزیینات جالب توجه و بی نظیر از جمله گچبری ، کتیبه ها ، آجرکاری و مقرنس کاری ها مزین شده است در بخش فوقانی دیوار ایوان شرقی کتیبه با خط نستعلیق با یک آفریز تزیینی وجود دارد که گزیده ای از ترکیب بند مشهور محتشم کاشانی در مرثیه شهدای کربلا در آن گچبری شده است که متناسب کاربر اصلی بنا به عنوان محل سوگواری و عزاداری سید شهدا می باشد که با شماره 051 11 در 17 مرداد سال 1383 در لیست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانه بانک ملی

یکی از خانه های دوره پهلوی در بجنورد هانی بانک ملی می باشد که با تلفیقی از معماری اروپایی و سنتی بنا شده است بعضی از ورودی های این بنا و همچنین پنجره ها با قوس کمانی پوشیده شده که و سطح فوقانی آن ها قاب های کاشی کاری شده ای به وجود آورده اند. بسیاری از ویژگی های این بنا از جمله سقف شیروانی معروف به کلاه فرنگی ، پلان بنا ، سرستون ها کورنتی از معماری اروپایی سده های 18 و 19 میلادی اقتباس شده است.

 

دریاچه سد شیرین دره

در محدوده شهرستان سملقان و مانه و در 65 کیلومتری شمال غربی بجنورد دریاچه به نام سد شیرین دره واقع است که به عنوان یکی از بزرگترین سدهای خراسان شمالی شناخته شده است که برای کنترل و مهار سیلاب ها و تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز بر روی رودخانه شیرین دره ساخته شده است و همچنین آب مورد نیاز صنایع و آب لازم برای توسعه کشاورزی و بهبود زمین های پایین دست وظیفه این دریاچه می باشد پروژه ساخت این سد سال 1375 خورشیدی آغاز و در تاریخ فروردین سال 1384 به اتمام رسید. از نظر قایقرانی ، گردشگری ، شنا ، ماهیگیری دریاچه این سد برای گردشگران مکانی بسیار جذاب و دیدنی محسوب می شود.

غار سوله قواق

چشمه جوشانی از دهانه این غار خارج می شود که در اطراف روستای تاریخی اسپاخو از توابع شهرستان بجنورد قرار دارد و از آن دسته غار هایی می باشد که بسیار زیبا و بی بدیل است.

منبع:نمناک