نوشته‌ها

حرم شاهچراغ (ع)

حضرت سید احمد بن موسی شاهچراغ علیه السلام، فرزند امام موسی کاظم و برادر امام رضا علیه السلام است. در زمان خلافت مامون عباسی ایشان و چندین تن از برادران و یارانش در کاروانی از مدینه عازم خراسان بودند تا به امام رضا علیه السلام در توس بپیوندند. اما با به شهادت رسیدن امام رضا (ع)، این کاروان حوالی شهر شیراز با سپاهیان حاکم شهر که از دستور مامون بنا بر حمله به این کاروان اطلاعت می کردند، برخود کرد. در پی این نبرد احمد ابن موسی و بسیاری از اصحاب ایشان مجروح شدند و بسیاری دیگر نیز به شهادت رسیدند. در نبرد های بعدی نیز آن حضرت شجاعانه به مبارزه پرداخته و درنهایت به شهادت رسیدند.

بنای اولین حرم و بارگاه برای حضرت احمد ابن موسی (ع) به دوران حکمفرمایی امیر عضدالدوله ی دیلمی در قرن چهارم هجری قمری در ولایت فارس باز می گردد. پس از آن و در زمان اتابکان فارس تغیرراتی در بنای قبلی ایجاد شد و ساختمان های جدیدی نیز به آن اضافه گردید. در دوران صفویان، افشاریان و قاجار نیز این حرم مورد توجه حاکمان قرار گرفته و هر از چندگاه مرمت می گردید.

امروزه حرم و بارگاه احمد ابن موسی شاهچراغ علیه السلام میعادگاه دوستداران آن حضرت و اهل بیت در شهر شیراز است. دیوار و سقف بخش های مختلف این حرم متبرک با آیینه کاری های بسیار زیبا و هنرمندانه زینت یافته اند. هنر آیینه کاری به کار رفته در تزیین این حرم مطهر از بهترین و شگفت انگیزترین نمونه های هنر آیینه کاری ایرانی به شمار می رود. همچنین در سالهای اخیر با اضافه شدن بخش هایی به این حرم و توسعه ی صحن های آن، این بارگاه متبرک میزبان تعداد بیشتری از عاشقان آن حضرت است که جهت زیارت و یا شرکت در مراسم مذهبی در ایام مختلف سال به ویژه در ماه مبارک رمضان رهسپار آن می شوند.

حرم مطهر سید محمد ابن موسی برادر دیگر حضرت رضا (ع) نیز در این مجموعه قرار دارد و از ارزش معنوی فراوانی در میان دوستداران اهل بیت برخوردار است. همچنین در فاصله ای اندک از مجموعه ی حرم حضرت شاهچراغ (ع)، آستانه ی مبارک سید علاالدین حسین قرار دارد و میزبان مشتاقان آن حضرت است.

10 تفریح رایگان در شیراز

شیراز

شیراز مرکز استان فارس، از کلانشهرهای ایران و از مهم ترین شهرهای توریستی ایران به شمار می آید. در افسانه ها آمده است که شیراز فرزند تهمورس (از پادشاهان سلسله پیشدادیان) شهر شیراز را تأسیس کرد و نام این شهر برآمده از نام اوست. به روایتی دیگر؛ نام این دیار “شهر راز” بوده که به اختصار شیراز خوانده شده است. در حالی که بر اساس تحقیقات “تدسکو” شیراز به معنای مرکز انگور خوب است و بالاخره بنا به نوشته کتاب “صورالاقالیم”، از جهت وجود دام های بسیار در دشت شیراز، آنجا را “شیرساز” نامیده اند. علاوه بر این؛ در گذشته، شیراز را شیدراز به معنای شیب بلند می خوانده‌اند. چون سطح این جلگه دارای شیب زیاد و طولانی است. حتی هم اکنون به محل‌های پایین شیراز؛ شی بازار یا شیب بازار می‌گویند. این شهر از لحاظ پتانسیل گردشگری و جذب توریست از مهمترین شهرهای کشور است و چه از لحاظ طبیعت گردی چه از لحاظ فرهنگی، آثار باستانی و اماکن زیارتی کم نظیر است.که از مهمترین آنها آنوبانینی میتواند موارد زیر را نام ببرد: باغ دلگشا، باغ ارم، نارنجستان قوام، باغ عفیف آباد، باغ زیبای جهان نما،حافظیه، آرامگاه سعدی (سعدیه)، ارگ کریم خان، آستانه مبارکه حضرت شاهچراغ، دروازه قرآن، بازار وکیل، آرامگاه سیبویه، آستانه سید علاالدین حسین، حمام وکیل، آرامگاه خواجوی کرمانی، بقعهٔ هفت تنان، بقعهٔ چهل تنان، موزهٔ پارس، مسجد جامع عتیق، عمارت کلاه فرنگی و…

1-گهواره دید

گهواره دید شیراز،چهار طاقی است که بر بالای نوک غربی کوه چهل مقام و مشرف به تنگ الله اکبر ساخته شده است.مردم شیراز به این بنا گهواره دیو هم می گویند و البته در برخی کتاب ها از آن به عنوان گنبد عضد هم یاد شده است.گهواره دید در دوره دیلمیان به عنوان محل دیدبانی محافظان تنگ الله اکبر ساخته شده و از سمت شمال نیز به پارک ملی بمو وصل می شود.پس از بازدید از گهواره دید اگر جاده را تا فاصله دو کیلومتر ادامه دهید به اثر تاریخی دیگری به نام چاه مرتضی علی می رسید.این اثر در حقیقت ساختمانی با نمای سنگی و دارای دو آب انبار و چندین اتاق تو در تو است.بنا از سنگ و ساروج ساخته شده و مربوط به دوره صفویان می باشد.افراد محلی بر این باورند که فردی به نام مرتاض علی در این مکان به عبادت و ریاضت می پرداخته و نام محل برگرفته از این شخص است.

برای دسترسی به این دو اثر ثبت ملی می بایست به پارکی که در جوار دروازه قرآن قرار گرفته به نام کوهپایه بروید و سپس از طریق جاده ای که به صورت پله پله تعبیه شده به سمت بالای کوه بروید.

آدرس:ورودی شیراز از سمت پلیس راه شیراز-اصفهان،دروازه قرآن،کوهپایه

ساعات بازدید:24 ساعته

شیراز

2-پیک نیک در پارک آزادی

پارک شهر یا پارک آزادی،یکی از قدیمی ترین بوستان های شیراز است.پارک آزادی با 200 هزار متر مربع وسعت به عنوان بزرگترین پارک شیراز شناخته می شود.شما می توانید همراه با خانواده خود در این پارک زیبا بگذرانید.پارک آزادی امکانات زیادی از جمله:

دریاچه مصنوعی و قایق پدالی

شهربازی با انواع بازی های برای کودکان و بزرگسالان

غرفه های خرید

تالار نمایش

رستوران و فست فود

حوض های بزرگ و آبنماهای زیبا

لانه پرندگان

نمازخانه

سرویس بهداشتی

آدرس:  شیراز ، بلوار آزادی ، فلکه گاز ، پارک آزادی

ساعات بازدید:24 ساعته

شیراز

3-پارک کوهستانی دراک

پارک کوهستانی دراک از بزرگترین پارک های ایران است که در دامنه های کوه دراک واقع در شمال غرب شیراز قرار گرفته است.پارک کوهستانی دراک در سال 1396 افتتاح شد.این پارک علاوه بر چشم انداز بی نظیر از شهر شیراز دارای زیپ لاین و پل معلق که از برترین ها در کشور است،می باشد.همچنین علاقه مندان به کوهنوردی می توانند در هوای پاک کوه لذت کوهنوردی را نیز تجربه نمایند.سایر امکانات این پارک شامل:پیست دوچرخه سواری،پیاده راه،زمین بازی کودکان،دریاچه مصنوعی،آلاچیق،نمازخانه،سرویس بهداشتی و غیره می باشد.

آدرس:بزرگراه حسینی الهاشمی،شهرک برف فروشان

ساعات بازدید:24 ساعته

4-قدم زدن در پارک حاشیه ای چمران

پارک حاشیه ای چمران با طولی برابر 3 کیلومتر و پهنایی معادل 30 متر در حاشیه اتوبان چمران واقع شده است.پارک حاشیه ای چمران توسط معمار برجسته شیرازی مهندس مهرداد ایروانیان طراحی شده است.طراحی پارک چمران از فصول سال الهام گرفته شده که هر کدام از این فصول نمایانگر دوران رشد انسان از کودکی تا کهنسالی می باشد.در هنگام قدم زدن در پارک حاشیه ای چمران می توانید از تماشای باغ های قدیمی شیراز و البته رودخانه خشک که در سمت دیگر اتوبان چمران قرار دارد لذت ببرید.وجود هتل بزرگ چمران،خیابان نیایش با رستوران ها و کافه های بی نظیر و در انتها بولوار معالی آباد پارک حاشیه ای چمران را جذاب تر کرده است.

آدرس:بولوار چمران

ساعات بازدید:24 ساعته

5-گذراندن یک روز کامل در مجتمع تجاری-تفریحی خلیج فارس

مجتمع تجاری خلیج فارس با زیر بنایی بالغ بر 450 هزار متر مربع به عنوان اولین،بزرگترین،مدرن ترین و مجهزترین مجتمع تجاری،تفریحی،فرهنگی و گردشگری ایران در محور شمالی شیراز به سپیدان و در ابتدای ورودی شهر جدید صدرا واقع شده است.این مجتمع در 6 طبقه و با گنجایش 5500 خودرو در بزرگترین پارکینگ طبقاتی ایران،با الگوبرداری از معماری زمان هخامنشیان ساخته شده است.امکانات این مجموعه شامل موارد زیر می باشد:

2500 واحد فروشگاهی

ایران لند،بزرگترین و مدرن ترین شهربازی سرپوشیده ایران

سالن بولینگ با 14 لاین بزرگسال و 2 لاین کودکان

سالن بیلیارد با 16 میز و سالن مجزا جهت بانوان

هایپرمارکت زنجیره ای ،هایپراستار

حسینیه با ظرفیت 2000 نمازگزار

مجموعه فرهنگی سینمایی هنر شهر آفتاب دارای سالن های متعدد سینما و تئاتر

آدرس:فارس-شیراز-بلوار دکتر حسابی-مجتمع تجاری تفریحی خلیج فارس

ساعات بازدید:9:00 الی 23:00

شیراز

6-بازدید از روستای قلات

روستای تاریخی قلات در 36 کیلومتری شمال غربی شیراز واقع شده و آب و هوایی خنک حتی در گرم ترین روزها و ماه های سال دارد.روستای قلات به دلیل طبیعت زیبا و قدمت چند هزار ساله از جمله روستاهای هدف گردشگری استان فارس به شمار می رود.قلات در ناحیه ای کوهستانی با بافت مسکونی متمرکز واقع شده است.کلیسای ارامنه واقع در این روستا توسط میسیونرهای مذهبی مابین جنگ جهانی اول و دوم ساخته شده است که هم اکنون بازمانده های آن باقی مانده است.بافت این روستا بسیار قابل توجه است.همچنین قلات دارای کافه ها و رستوران های متعدد با چشم اندازهای بی نظیری می باشد.گردشگران همچنین می توانند با استفاده از اتوبوس های شهری نیز از میدان نمازی تا میدان وسط روستای قلات بروند.

آدرس:36 کیلومتری جاده شیراز-سپیدان،روستای قلات

ساعات بازدید:24 ساعته

شیراز

7-زیارت شاهچراغ

شاهچراغ نامی است که بر آرامگاه حضرت سید امیر احمد (ع) ملقب به شاهچراغ ،فرزند بزرگوار امام موسی کاظم(ع)،گذاشته اند.بنا در دوره اتابکان فارس در قرن ششم هجری قمری ساخته شده است.آینه کاری و کاشی کاری های تزئینی این بنا حقیقتا خیره کننده است.برای بازدیدکنندگان خانم رعایت حجاب چادر برای ورود به محوطه حرم الزامی است.

آدرس:خیابان احمدی شمالی

ساعات بازدید:8:00 الی 22:00

8-دروازه قرآن

دروازه قرآن تنها دروازه به جا مانده از 6 دروازه قدیم شیراز است که امروزه به عنوان یکی از آثار تاریخی و دیدنی این شهر به شمار می آید.دروازه قرآن در شمال شهر شیراز و در ورودی شهر قرار گرفته است.دروازه قرآن به فرمان عضدالدوله دیلمی ساخته شده است.در قسمت بالای این دروازه قرآنی قرار دارد تا مسافران با تبرک از زیر آن عبور کنند و در طول سفر سلامت باشند.دروازه قرآن به کوهی که آرامگاه خواجوی کرمانی شاعر بزرگ ایران زمین در آن قرار دارد نزدیک است.

آدرس: ورودی شیراز از سمت پلیس راه شیراز-اصفهان،دروازه قرآن

ساعت بازدید:24 ساعته

9-دریاچه نمک

دریاچه نمک یا دریاچه مهارلو در 18 کیلومتری جنوب شرقی شیراز و در ارتفاع 1560 متری از سطح دریا قرار گرفته است.دریاچه نمک محل مناسبی برای زیست پرندگانی همچون تنجه،آنقوت،فلامینگو و آبچلیک می باشد.دریاچه نمک به دلیل شوری آب محل رشد کشندهای قرمز که نوعی از جلبک مقام به شوری است،می باشد.رشد این جلبک ها باعث صورتی شدن رنگ دریاچه و جذابیت دوچندان آن شده است.

آدرس:کیلومتر 18 جاده شیراز-بندرعباس

ساعات بازدید:24 ساعته

10-بازار وکیل

بازار وکیل در شهر شیراز به دستور کریم خان زند در مرکز این شهر ساخته شده است.بازار وکیل جزئی از مجموعه وکیل است.مجموعه وکیل شامل ارگ،مسجد،حمام و بازار می باشد.همچنین بازار وکیل شامل دو رشته شمالی – جنوبی و شرقی – غربی است که یکدیگر را قطع می کنند.رسته های فرش فروشان،مسگران،پارچه فروشان و …همچنان در این بازار فعالیت دارند و شما می توانید ضمن بازدید از بازار وکیل سوغاتی های نفیسی خریداری نمایید.

آدرس:میدان شهدا-بازار وکیل

ساعات بازدید:8:00 تا اذان مغرب

 

چرا به امامزاده احمدبن موسی شاهچراغ در شیراز، شاه چراغ می گویند؟

شاهچراغ یا شاه چراغ آرامگاهی معروف و متبرک است که امروزه به صورت یکی از مهمترین نقاط دیدنی شیراز تبدیل شده است. آرامگاه شاهچراغ محل خاکسپاری میر سید احمد، پسر امام موسی کاظم، امام هفتم شیعیان است و از اینرو شاهچراغ زیارتگاه بسیاری از شیعیان گشته است. احمدبن موسی شاهچراغ؛ پسر ارشد امام موسی کاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) در راه پیوستن به برادر خود به سوی خراسان سفر نمود ولی در راه توسط افراد مأمون، خلیفه عباسی، در شهر شیراز به شهادت رسید.

شناسنامه شاهچراغ:
نام: احمد
لقب: شاهچراغ، سید‌السادات
کنیه: ابوعبدالله
پدر: امام موسی کاظم علیه السلام
مادر: امّ احمد
تاریخ ولادت: نامشخص
تاریخ شهادت: بین سال‌های 203 تا 218 هجری قمری
قاتل: قتلغ خان(حاکم شیراز) به فرمان مأمون عباسی
محل دفن: شیراز

ولادت حضرت احمدبن موسی شاه چراغ:
تاریخ دقیق تولد حضرت احمدبن موسی شاه چراغ (شاهچراغ )سلام الله علیه مشخص نیست. اخیراً در شورای فرهنگ عمومی استان فارس نامگذاری یک روز به نام بزرگداشت آن حضرت مطرح شد و متولیان امر تصمیم گرفتند که روز تولد آن حضرت را به عنوان مراسم بزرگداشت انتخاب کنند. لذا برای مشخص شدن روز دقیق تولد، مورخان و محققان تحقیقات خود را آغاز کردند. اما پس از بررسی های به عمل آمده کارشناسان به این نتیجه رسیدند که روز تولد حضرت شاهچراغ بدرستی مشخص نیست و در این خصوص نقلهای متفاوتی وجود دارد. از این رو تصمیم بر این شد که در دهه کرامت یعنی حدفاصل تولد حضرت معصومه سلام الله علیها و امام رضا علیه السلام یک روز به عنوان روز بزرگداشت حضرت احمدبن موسی «شاهچراغ» تعیین شود.

پدر و مادر حضرت احمدبن موسی شاهچراغ
حضرت سید امیر احمد(ع) ملقب به شاهچراغ و سیدالسادات، فرزند بزرگوار امام موسی کاظم علیه السلام است. مادر وی، مشهور به «ام احمد»، مادر بعضی از فرزندان حضرت موسی بن جعفر(ع) بوده است. ایشان داناترین، پرهیزگارترین و گرامی ترین زنان در نزد آن حضرت بودند و حضرت اسرار خود را به وی می گفتند و امانتشان را نزد وی به ودیعه می گذاشتند.

بیعت حضرت احمدبن موسی شاهچراغ با علی بن موسی الرضا علیه السلام

چون خبر شهادت حضرت موسی کاظم علیه السلام امام هفتم شیعیان در مدینه شایع شد، مردم به در خانه ام احمد، مادر حضرت شاهچراغ «احمدبن موسی» گرد آمده و حضرت سید میر احمد را با خود به مسجد بردند، زیرا از جلالت قدر و شخصیت بارز و اطلاع بر عبادات و طاعات و نشر شرایع و احکام و ظهور کرامات و بروز خوارق عادات که در آن جناب سراغ داشتند، گمان کردند که پس از وفات پدرش امام موسی بن جعفر علیه السلام امام بحق و خلیفه آن حضرت فرزندش «احمد» است.

به همیت جهت در امر امامت با حضرتش بیعت کردند و او نیز از مردم مدینه بیعت بگرفت، سپس بر منبر بالا رفت، خطبه ای در کمال فصاحت و بلاغت انشاء و قرائت فرمود، آنگاه تمامی حاضرین را مخاطب ساخته و خواست که غائبین را نیز آگاه سازند و فرمود: همچنان که اکنون تمامی شما در بیعت من هستید، من خود در بیعت برادرم علی بن موسی علیه السلام می باشم، بدانید بعد از پدرم برادرم «علی» امام و خلیفه ی بحق و ولی خداست. و از جانب خدا و رسول صلی الله علیه و آله و سلم او، بر من و شما فرض و واجب است که امر آن بزرگوار را اطاعت کنیم و به هر چه امر فرماید گردن نهیم.

پس از آن شمه ای از فضایل و جلالت قدر برادرش علی علیه السلام را بیان فرمود، تا آنجا که همه حاضران گفته های آن بزرگوار را اطاعت کردند، ابتدا او بیعت را از مردم برداشت، سپس گروه حاضران در خدمت احمدبن موسی شاهچراغ به در خانه حضرت امام علی بن موسی علیه السلام آمده همگی با آن جناب بر امامت و وصایت و جانشینی امام موسی بن جعفر علیه السلام بیعت نمودند. و حضرت امام رضا علیه السلام درباره برادرش احمد دعا کرد و فرمود: همچنان که حق را پنهان و ضایع نگذاشتی، خداوند در دنیا و آخرت تو را ضایع نگذارد.

سفر حضرت شاهچراغ به ایران
شیعیان و محبان اهل بیت علیهم السلام، پس از حضور با برکت امام هشتم علیه السلام در خراسان برای زیارت چهره تابناک امامت و ولایت از نقاط مختلف، به سوی ایران حرکت می کنند. حضرت احمدبن موسی(ع) نیز در همین سال ها(198-203 ه. ق) با جناب سید امیر محمد عابد و سید علاءالدین حسین(برادران ایشان) و جمع زیادی از برادرزادگان و محبان اهل بیت علیهم السلام، به قصد زیارت حضرت رضا علیه السلام از مدینه حرکت می نمایند تا از طریق شیراز به طوس عزیمت کنند. در بین راه نیز عده کثیری از شیعیان به آنان ملحق می شوند. خبر حرکت چنین قافله بزرگی مأمون خلیفه عباسی را به وحشت انداخت.

سفر حضرت احمدبن موسی شاهچراغ به شیراز

در زمانی که حضرت امام علی بن موسی(ع) با ولایتعهدی تحمیلی در «طوس خراسان» بودند، حضرت احمدبن موسی(س) به اتفاق جناب سید محمد عابد و جناب سید علاءالدین حسین برادران خود و جمعی دیگر از برادرزادگان و اقارب و دوستان، به قصد زیارت آن حضرت از حجاز به سمت خراسان حرکت نمود. در بین راه نیز جمع کثیری از شیعیان و علاقه مندان به خاندان رسالت، به سادات معظم ملحق و به اتفاق حرکت نمودند تا جایی که می نویسند: به نزدیک شیراز که رسیدند، تقریباً یک قافله پانزده هزار نفری از زنان و مردان تشکیل شده بود.

خبر حرکت این کاروان را به خلیفه وقت(مأمون) دادند. وی ترسید که اگر چنین جمعیتی از بنی هاشم و دوستداران و فدائیان آن ها به طوس برسند، اسباب تزلزل مقام خلافت گردد. لذا امریّه ای صادر نمود به تمام حکام بلاد که در هر کجا قافله بنی هاشم رسیدند، مانع از حرکت شوید و آن ها را به سمت مدینه برگردانید. به هرکجا این حکم رسید قافله حرکت کرده بود مگر شیراز.

 

حاکم شیراز مردی به نام «قتلغ خان» بود. وی با چهل هزار لشکر جرّار، در «خان زنیان» در هشت فرسخی شیراز اردو زد و همین که قافله بنی هاشم رسیدند، پیغام داد که حسب الامر خلیفه، آقایان از همین جا باید برگردید. حضرت سید احمد (شاهچراغ) فرمود: «ما قصدی از این مسافرت نداریم، جز دیدار برادر بزرگوارمان». اما لشکر قتلغ خان راه را بستند و جنگ شدید خونینی شروع شد اما لشکر در اثر فشار و شجاعت بنی هاشم پراکنده شدند. لشکر شکست خورده، تدبیری اندیشیدند. بالای بلندی ها فریاد زدند: «الان خبر رسید که ولیعهد(امام هشتم علیه السلام) وفات کرد»! این خبر مانند برق، ارکان وجود مردمان سست ‎عنصر را تکان داده، از اطراف امام زادگان متفرق شدند. جناب سید احمد(شاه چراغ) شبانه با برادران و اقارب از بیراهه به شیراز رهسپار گردیدند و با لباس مبدّل پراکنده شدند.

شهادت حضرت شاهچراغ:
حضرت احمدبن موسی شاهچراغ (س) برای امان از گزند حکومت، به همراه برادر خود مخفیانه به شیراز رهسپار شد. سید احمد در شهر شیراز در منزل یکی از شیعیان در منطقه «سردزک» که مرقد ایشان در این منطقه واقع است، سکنی گزید و در خانه این شخص مخفی گشت و شب و روز را به عبادت می گذرانید.

«قتلغ خان» که جاسوسانی را برای شناسایی و دستگیر نمودن سادات که از مناطق خود فرار نموده بودند قرار داده بود، مکان ایشان را بعد از یک سال یافت و او و همراهانش را محاصره نمودند و نبردی بین آنها و مأموران حکومت در گرفت و سید احمد با شهامت و شجاعت هاشمی خود به دفاع از خود و همراهان خود پرداخت. هنگامی که «قتلغ» دانست که از طریق ستیز مسلحانه، قدرت از میان بردن آنان را ندارد؛ از طریق خانه همسایه او شدند و از طریق شکافی که در خانه همسایه درست کردند وارد خانه ای که سید أحمد شاهچراغ در آن پناه برده بود، شدند و زمانی که او برای استراحت و تجدید قوا، پس از نبردی طولانی به خانه رفته بود، هنگام خروج، با شمشیری بر سر او ضربه ای وارد کردند. سپس به دستور «قتلغ خان» خانه را بر روی آن بدن شریف خراب کردند و زیر آوار باقی گذاردند.

با توجه به تبلیغ گسترده حکومت و مأموران بر علیه تشیع و اهل بیت(ع) تعداد زیادی از مردم که از مخالفین تشیع بودند، حرمت بدن شریف نوه پیامبر را نگاه نداشتند و آن را در زیر آوار نگاه داشته و به خاک نسپردند.

تاریخچه شاهچراغ:

بنای شاه چراغ در دوره اتابکان فارس در سده ششم هجری قمری ساخته شد. حیاط شاهچراغ دارای دو در اصلی ورودی است كه در سمت جنوب و شمال حرم از زیر دو سردر بزرگ كاشی كاری شده گذشته و وارد حیاط وسیع حرم می‌‌شود. حرم شاهچراغ در سمت غرب حیاط و حرم سید میر محمد؛ برادر شاه چراغ، در سمت شمال شرقی حیاط قرار دارد.

دور تا دور حیاط شاهچراغ، اتاق هایی دو طبقه ساخته شده كه پیشانی و جرزهای جلو آنها كاشی كاری شده است. ستون های آهنی ایوان حرم به وسیله چوب های نفیس پوشش داده شده و در سقف مسطح آن نیز چوب منبت كاری شده به كار رفته است.

در سال ۷۴۵ ه. ق. ملكه تاشی خاتون؛ مادر شاه شیخ ابو اسحاق اینجو، حاکم فارس، اقدامات نیكویی بر بارگاه آن حضرت انجام داد. این بانوی نیكوكار، اقدام به بهسازی بارگاه شاهچراغ كرد و در عرض ۵ سال از سال ۷۴۵ تا ۷۵۰ ه. ق. آرامگاهی وسیع و گنبدی بلند بر آن ساخت. همچنین در جنب آرامگاه شاهچراغ، مدرسه ای وسیع بنا كرد. او همچنین تعداد زیادی از مغازه های بازار نزدیك حرم شاهچراغ و ملك میمند فارس را وقف بر این آستان مقدس كرد.

ابن بطوطه، جهانگرد مراكشی، كه در سال ۷۴۸ ه. ق. برای بار دوم به شیراز سفر كرده، در سفرنامه خود درباره اقدامات ملكه تاشی خاتون و توصیف آرامگاه، چنین نوشته است: “آرامگاه شاهچراغ در نظر شیرازی‌ها احترام تمام دارد و مردم برای تبرك و توسل به زیارت شاهچراغ می‌‌روند. تاشی خاتون، مادر شاه ابواسحاق، در جوار این بقعه بزرگ، مدرسه و زاویه ای ساخته كه در آن به اطعام مسافران می‌‌پردازند و عده ای از قاریان پیوسته بر سر تربت امامزاده شاهچراغ، قرآن می‌‌خوانند. شب های دوشنبه، خاتون به زیارت آرامگاه شاهچراغ می‌‌آید و در آن شب قضات و فقها و سادات شیراز نیز حاضر می‌‌شوند. این جمعیت در بقعه جمع شده و با آهنگ خوش به قرائت قرآن مشغول می‌‌شوند. خوراك و میوه به مردم داده می شود و پس از صرف طعام، واعظ، بالای منبر می‌‌رود و تمام این كارها در بین نماز عصر و شام انجام می‌‌گیرد”.

در سال ۹۱۲ ه. ق. به دستور شاه اسماعیل صفوی، بهسازی گسترده ای بر آرامگاه شاهچراغ انجام گرفت. ۸۵ سال بعد بر اثر زلزله سال ۹۹۷ ه. ق. نیمی از گنبد آرامگاه ویران شد كه دوباره در سالهای بعد بازسازی گردید. در سال ۱۱۴۲ ه. ق. نادرشاه افشار بهسازی گسترده ای بر آرامگاه شاهچراغ انجام داد و به دستور او قندیل بزرگی در زیر سقف و گنبد آویزان كردند. نادرشاه پیش از گرفتن شیراز و غلبه بر افغان ها، پیمان بسته بود كه اگر در جنگ پیروز شود، بهسازی شایسته ای بر این بقعه انجام دهد. بنابراین پس از پیروزی بر افغان‌ها و تسلط شیراز، ۱۵۰۰ تومان پول آن زمان را صرف بهسازی شاه چراغ كرد. قندیل او ۷۲۰ مثقال وزن داشته كه از طلای ناب و زنجیر نقره ای ساخته بوده اند. این قندیل تا سال ۱۲۳۹ ه. ق. همچنان آویزان بود. در زلزله سال ۱۲۳۹ ه. ق. بنابر تحقیق آنوبانینی، شیراز با خاك یكسان شد و آرامگاه شاهچراغ نیز به كلی مخروبه گردید. نویسنده تذكره دلگشا كه خود شاهد این زلزله بوده است چنین می‌‌نویسد: “گنبد بقعه شاهچراغ كه از غایت ارتفاع، آفتاب جهان تاب هر روز در نیم روز خود را در سایه آن كشیدی، به یك دفعه چنان بر زمین خورد كه زمین شكافته و در اعماق خاك فرو رفت… و آن عمارات عالی… تو گویی همیشه ویران بوده…”

پس از زلزله، قندیل اهدایی نادرشاه را فروختند و صرف بازسازی آرامگاه شاهچراغ كردند. در سال ۱۲۴۳ ه. ق. به دستور فتحعلی شاه قاجار، حسینعلی میرزا فرمانفرما، پیگیر شد تا كف بقعه شاهچراغ را یك متر از سطح زمین بلندتر بسازد. این كار صورت گرفت و به جای استفاده از سنگ و ساروج، آن را از سنگ و آجر و گچ بنا كردند و در آخر ضریحی نقره ای بر قبر نصب كردند. در سال ۱۲۶۹ ه. ق. بر اثر زلزله، گنبد آرامگاه شاهچراغ شكست و فرو ریخت. در همان سال محمد ناصر ظهیرالدوله آنرا نوسازی كرد. پس از آن بارها تغییرات دیگری در بقعه شاهچراغ صورت گرفته تا به شکل امروزی خود درآمده است.

دلیل نامگذاری احمدبن موسی،به شاهچراغ :

تا زمان امیر عضدالدوله دیلمی کسی از مدفن حضرت احمد ابن موسی (ع) اطلاعی نداشت و آنچه روی قبر را پوشانده بود تل گلی بیش به نظر نمی رسید که در اطراف آن، خانه های متعدد ساخته و مسکن اهالی بود.

از جمله پیرزنی در پایین آن تل، خانه ای گلی داشت و در هر شب جمعه، ثلث آخر شب می دید چراغی در نهایت روشنایی در بالای تل خاک می درخشد و تا طلوع صبح روشن است، چند شب جمعه مراقب می بود، روشنایی چراغ به همین کیفیت ادامه داشت با خود اندیشید شاید در این مکان،مقبره یکی از امامزادگان یا اولیاء الله باشد،بهتر آن است که امیر عضدالدوله را بر این امر آگاه نمایم،هنگام روز پیرزن به همین قصد به سرای امیر عضدالدوله دیلمی رفت و کیفیت آنچه را دیده بود به عرض رسانید.امیر و حاضرین از بیانش در تعجب شدند.

درباریان که این موضوع را باور نکرده بودند، هر کدام به سلیقه خود چیزی بیان کردند.اما امیر که مردی روشن ضمیر بود و باطنی پاک و خالی از غرض داشت فرمود:اولین شب جمعه شخصا به خانه پیرزن می روم تا از موضوع آگاه شوم.چون شب جمعه فرا رسید شاه به خانه پیرزن آمده و دور از خدم و حشم آنجا خوابید و پیرزن را فرمود هر وقت چراغ روشن گردید مرا بیدار کن .چون ثلث آخر شب شد پیرزن بر حسب معمول روشنایی پرنوری قوی تر از دیگر شب های جمعه مشاهده کرد و از شدت شعفی که به وی دست داده بود بر بالین امیر عضدالدوله آمده و بی اختیار سه مرتبه فریاد زد: « شاه! چراغ».

امیر بیدار شد و ناگهانی از خواب پریده و چشمش را متوجه سمتی نمود که پیرزن چراغ را به او نشان می داد و چون علنا و آشکارا چشمش نور چراغ را دید در شگفتی عجیب بماند و چون رو به سمت چراغ بر بالای تل برآمد اثری از چراغ ندید و چون به پایین آمد باز نور چراغ با روشنایی زیاد خود نمایی می کرد،خلاصه اینکه امیر شخصی را جهت کاوش در آن منطقه مامور می کند و….. مقبره فرزند ارشد موسی بن جعفر(ع) حضرت شاهچراغ پیدا می گردد و به دستور امیر بر بالای آن جایگاهی ساخته می شود که تا امروز زیارتگاه عاشقان اهل بیت عصمت و طهارت می باشد.

زیارتگاه شاهچراغ مهم شیعیان، از لحاظ توریسم مذهبی نیز شیراز را جزو نقاط مهم ایران قرار داده است به نحوی که همه ساله زائران بسیاری برای زیارت مکان مقدس شاهچراغ به شیراز مسافرت می نمایند.

منبع:بیتوته