فرید جواهرزاده در گفتوگو با ایسنا با توجه به نزدیکی انتخابات دولت و شوراهای شهر به بررسی عملکرد آنها در دوره قبل پرداخت و اظهار کرد: اقداماتی که در شورای پنجم درحوزه گردشگری و میراث فرهنگی انجام شد، در هیچ دورهای صورت نگرفته بود.
وی ادامه داد: شورای پنجم در حوزه گردشگری، بیشترین زحمات و تلاشها را در برخی از عرصهها انجام داده که کمتر در شوراهای قبلی به آن پرداخته شده بود، از این موارد میتوان به توسعه شهر توس و آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی در مشهد به شکلی ویژه اشاره کرد که تلاشهای شورای پنجم در این زمینه بر هیچ کس پوشیده نیست.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران اضافه کرد: همانطور که قبلا اعلام کرده بودم تلاشها و اقداماتی که در این دوره شوراها صورت گرفت بیش از آن چیزی بود که پیش از آن انجام شده بود.
جواهرزاده بیان کرد: فعالیتهایی که در شورای پنجم به منظور توسعه شهر توس صورت گرفت با تمام فعالیتهای ۵۰ سال گذشته در خصوص این شهر برابری میکند و نمیتوان از تلاشهای بیوقفه و اثرگذار آنها در توسعه شهر توس چشمپوشی کرد.
مشهد در زمان شورای پنجم به پایگاه شهر هوشمند تبدیل شد
وی اضافه کرد: شورای پنجم در زمینه هوشمندسازی شهری اقدامات خوبی نیز انجام داد و در زمینه ارتقاء سطح کیفی حضور گردشگر و زائر در مشهد و استان نیز فعالیتهای قابل توجهی انجام داده است.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران با اشاره به موضوع اکوتوریسم استان تشریح کرد: البته باید گفت که در زمینه اکوتوریسم و طبیعتگردی از آن جهت که مشهد در بحث توسعه گردشگری زیارتی مرکزیت دارد، اقدامات چندان قابل توجهی صورت نگرفه است.
جواهرزاده تصریح کرد: در زمینه ترویج دوچرخهسواری، توسعه کوه پارک و از این قبیل مسائل نیز پیشرفتهایی صورت گرفت که خود میتواند در زمینه اکوتوریسم نوعی توسعه تلقی شود، در مجموع اما نمره شورای پنجم نمره قابل قبولی خواهد بود.
وی ابراز کرد: با توجه به راهاندازی شورای اسلامی استان در دوره گذشته، باوجود این که کمیسیون گردشگری و زیارت این شورا دیرتر تشکیل شد، اما در شورای عالی استان نیز نقش قابل قبولی داشت و تلاشهای زیادی توسط آنها صورت گرفت.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران عنوان کرد: در چند ماه اخیر که از فعالیت کمیسیونهای تخصصی شورای اسلامی استان به ویژه کمیسیون زیارت گردشگری ورزش و جوانان میگذرد، همچنان شاهد اتفاقات خوب و موثری هستیم که از جمله این اقدامات میتوان به تهیه و تصویب ایجاد بانک اطلاعاتی بومگردیهای استان که اتفاق بسیار شایستهای بود، اشاره کرد.
اجماع و هماهنگی نهادها در زمینه گردشگری از اتفاقات مثبت دولت فعلی است
جواهرزاده گفت: دولت در حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با اشاره به پراکندگیهایی که در ساختار سازمانها و نهادهای مختلف پیرامون این موضوعات وجود دارد همواره از تشدد آرا و فرابخشی بودن آن رنج میبرد و تلاشها برای زیر یک چتر قرار گرفتن آن غالبا بینتیجه بود.
وی ادامه داد: اما بزرگترین اتفاقی که در این دولت صورت گرفت، اجماع و هماهنگی نهادها و دستگاههای اثرگذار در حوزه گردشگری، به ویژه دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی بود که به گونهای همسو شده و توانستند با ذهنیتی مثبت با یکدیگر همکاری کنند.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران ادامه داد: در طی ادوار گذشته با اشاره به بلاتکلیفی در بحث قوانین موجود در حوزه میراث فرهنگی همچون قوانین بافت تاریخی مشهد، حریم حرم مطهر، شهرداری ثامن و موضوعاتی از این دست که به نوعی به توسعه اقتصادی و سرمایهگذاری استان و شهر مشهد صدماتی وارد کرده بود، تلاشهایی برای رفع این موضوعات صورت گرفت، اما در نهات به دلیل اینکه از حوزه اختیارات استان خارج بود اقدام موثری صورت نگرفت و تنها چارچوبهای اداری و قضایی رفع آن روشن شد.
جواهرزاده خاطرنشان کرد: در دولت فعلی تلاشهای بسیاری در حوزه گردشگری صورت گرفت اما شیوع کرونا و تبدیل آن به پاندمی اجازه نداد که این تلاشها به موفقیت برسد. در این زمینه میتوان گفت طبق اسناد موجود برنامهریزیهایی برای افزایش گردشگری ورودی به استان و افزایش تعداد واحدهای اقامتی وجود داشت که با توجه به اوضاع پیشآمده متاسفانه شاهد تعطیلیهای فزاینده در بخش اقتصادی به ویژه حوزه گردشگری بودیم وتلاشهای انجام شده به سرانجامی نرسید.
مشهد در حوزه گردشگری بیشترین آسیب را از کرونا دید
وی اضافه کرد: متاسفانه در ایام کرونایی که گذشت، گردشگری به آسیبپذیرترین بخش اقتصادی کشور در حوزه گردشگری تبدیل شد و استان خراسان و مشهد با توجه به اینکه مرکز گردشگری به ویژه هتلداری و اقامتی کشور محسوب میشود از این جهت بیشترین ضربه را متحمل شده است.
جواهرزاده ادامه داد: متاسفانه دولت در حوزه مبارزه با کرونا نتوانست اقدام شایستهای انجام دهد و بخش گردشگری با آسیب جدی مواجه شد که در ادامه آن بخشی از هتلها تعطیل و بخشی دیگر نیز در حال حاضر با کمترین توان در حال فعالیت هستند.
گردشگری میتواند موجب توسعه و رونق اقتصادی شود
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران خاطرنشان کرد: در بحثها و مناظرات سیاسی که این روزها شاهد آن هستیم، آنطور که باید نامی از گردشگری به سخن نمیآید. گردشگری یکی از مهمترین سازوکارهاست که متاسفانه دولتهای ما در این راه پیشقدم نیستند و دلایل متفاوتی را برای آن مطرح میکنند.
وی عنوان کرد: از دولت آینده انتظار میرود که گردشگری را شناخته جایگاهش را دریابد، همچنین باید موضوع گردشگری را از حالت ویترینی و شعاری خارج کرده و به عملگرایی نزدیک کند.
جواهرزاده با اشاره به اینکه در حوزه اقتصادی حساب ویژهای روی گردشگری باز نمیشود، ابراز کرد: گردشگری میتواند موجب توسعه و رونق اقتصادی شود، اما این مورد نیازمند نگاهی جامع به گردشگری است که امیدواریم در دولت آینده صورت گیرد و از متخصصان گردشگری در این حوزه برای بهبود فعالیتها و کسبوکارها استفاده شود؛ اقدامی که تاکنون متاسفانه کمتر شاهد آن بودهایم.
تلاش چندانی در حوزه گردشگری خلاق صورت نگرفته است
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران در خصوص حوزههایی که بیشتر از هر چیز مستلزم تغییر و تحول هستند، عنوان کرد: با توجه به اینکه در دنیا توسعه گردشگری تجربهگرا در حال تبدیل شدن به گردشگری خلاق است، در این حوزه تلاش چندانی صورت نگرفته که برای توسعه این نوع از گردشگری نیازمند دیدی جدید و حضور افراد قوی و با سواد هستیم.
جواهرزاده اضافه کرد: همچنین توصیه میکنم که به توسعه انواعی از گردشگری همچون اکوتوریسم و طبیعتگردی که وجههای بینالمللی و جهانی دارند توجه جدی شود؛ چراکه پیشبینی میکنیم در پساکرونا تمام دنیا به این مسائل توجه بیشتری خواهند کرد و ما نیز باید به سرعت با این شرایط وفق پیدا کنیم.
گردشگری صنعتی عملگرا و تخصصی است
وی تصریح کرد: باید گفت گردشگری در معنای واقعی یک صنعت عملگرا و تخصصی است و کشور ما متاسفانه فاقد یک نظام عملی در حوزه گردشگری است.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران گفت: زمانی که صحبت از نظام علمی میشود این موضوع ربطی به این دولت و آن دولت و شورای خاصی ندارد، در واقع منظور از نظام علمی یک نظام وابسته به جریانات علمی و یا سیستماتیک است که باید پذیرفت برای پیشبرد صنعت گردشگری در کشور باید در این حوزه اقداماتی صورت گیرد و تمام دستگاههای اجرایی تحت تاثیر این فرایند باشند و در قالب یک طرح جامع به فعالیت بپردازند.
جواهرزاده در مورد تراز گردشگری در ایران اظهار کرد: تراز گردشگری در ایران منفی است، به این معنی که بیش از ورود گردشگر به کشور این مردم ما هستند که از کشور خارج میشوند و در حقیقت باید این موضوعات واشکافی و مشکلات موجود در این حوزه بررسی شود.
وی افزود: موضوعات مهم زیادی هستند که میتوان در حوزه مشکلات گردشگری به آنها اشاره کرد، برای مثال حفظ و مرمت آثار تاریخی و باستانی که میتوان به عنوان امری با اهمیت به آن توجه کرد با بودجههای قطره چکانی میراث فرهنگی محقق نخواهد شد.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران ادامه داد، از مسائل بعدی که میتوان در حوزه مشکلات گردشگری به آن اشاره کرد موضوع سرویسهای بین راهی و شهری است که به هیچ وجه متناسب با توسعه گردشگری نیست و در اکثر مواقع شاهد ایجاد صفهایی طولانی گردشگران خارجی و داخلی مقابل این سرویسها هستیم که ایجاد امکانات مناسب در این حوزه به عهده دولت است.
جواهرزاده با اشاره به نقش منفی تبلیغات علیه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: به دلیل مشکلات سیاسی که برخی کشورها با ایران دارند، رسانههای آنها چهره غیرواقعی از کشور را به نمایش میگذارند که در این راستا تلاش وزارتخانهها به ویژه وزارت امور خارجه میتواند به حل این مسائل کمک شایانی کند.
وی بیان کرد: نیاز داریم جاذبههای گردشگری ایران در سراسر جهان معرفی شوند و این امر مستلزم درخواست کمک از رسانههای بینالمللی است، البته برای انجام این کار نیاز به اختصاص بودجه مورد توجه هستیم که که تامین آن بر عهده دولت است و بخش خصوصی نمیتواند فعالیتی در این زمینه داشته باشد.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران با اشاره به بحث پایین بودن کیفیت خدمات گردشگری گفت: برای رفع این موضوع باید ضعف نظارت و مشکلات معیشتی مردم که میتواند مهمترین دلیل رکود گردشگری داخلی باشد بررسی و رفع شود.
جواهرزاده با اشاره به ضعفهای سیستم حمل ونقل به عنوان یکی دیگر از مشکلات گردشگری کشور افزود: کهنه بودن سیستم حمل ونقل هوایی، زمینی، پایانههای مسافرتی و موضوع آموزشهای لازم و فضاسازی لازم شهری و موارد متعدد دیگر از مشکلات عظیم گردشگری محسوب میشوند که دولت آینده باید برای تمام آنها چارهاندیشی کند.
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران گفت: بنگاههای گردشگری در کشور ما، زمانی که شرایط خود را با دیگر کشورها مقایسه میکنند و کمکهای آنها را با کشورمان میسنجند به این نتیجه میرسند که شرایط بسیار نا به هنجار است.
رونق مجدد گردشگری مستلزم اقداماتی مناسب برای رفع آسیبهای وارد شده به این صنعت است
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران با اشاره به اینکه مولفههای ۶گانه صنعت گردشگری با چالش جدی روبرو هستند، ابراز کرد: در چنین شرایطی باید برای احیاء گردشگری بسیار تلاش کنیم؛ چراکه رونق مجدد گردشگری در ایران مستلزم سازوکارهایی است که بتواند آسیبهای وارده به این صنعت را رفع کند.
جواهرزاده بیان کرد: رونق مجدد گردشگری در ابتدا نیازمند اعتماد مردم از مصونیت در برابر کروناست و در مرحله بعد گردشگری باید بتواند شرایط لازم در بهبود پروتکلهای بهداشتی را فراهم کند و باید پذیرفت که کرونا شرایط زندگی مردم را تغییر خواهد داد.
وی افزود: این تغییرات را قطعا در محیطهای کسب وکار، رفت وآمدها و حتی تجارت مشاهده میکنیم و بایستی با تلاش و کوشش شرایطی را به وجود آوریم که موجب بازیابی بخشهای آسیبدیده گردشگری شود.
گردشگری صنعتی جامعهمحور است
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران خاطرنشان کرد: دولت آینده بایستی صنعت گردشگری را به عنوان یک صنعت جامعه محور بشناسد، به عنوان مثال پول نفت ما به دست دولت میرسد و دولت آن را به توسعه زیرساختها اختصاص میدهد و عملا این پول به جیب مردم نمیرود، اما درآمد حاصل از گردشگری اینطور نیست و برای همین موضوع است که به آن صنعت جامعهمحور میگوییم. پول در این صنعت مستقیما به دست مردم میرسد و بایستی به سمتی حرکت کنیم که وابستگی به دولت کمتر شود.
جواهرزاده با اشاره به توسعه و رشد اقامتگاههای بومگردی در دولت فعلی، خاطرنشان کرد: انجام این کار اقدام خوبی بود و در این دولت با این کار به ارزشهای بومگردی اشاره شد که اقامتگاههای بومگردی با استقبال خوبی از سمت مردم مواجه شدند.
وی اضافه کرد: با اشاره به اینکه ایران از منظر اکوتوریسم از جایگاه ویژهای در دنیا برخوردار است و تنوع اقلیمی بسیاری دارد، میتوانیم در این حوزه پیشرفتهای قابل ملاحظهای نیز داشته باشیم.
انتظار میرود دولت آینده به اکوتوریسم به عنوان شاخه مستعد گردشگری توجه کند
رئیس انجمن علمی طبیعتگردی ایران ابراز کرد: انتظار من از دولت آینده این است که به مقوله اکوتوریسم به عنوان یک شاخه مستعد و قابل توسعه نگاه شود، گفتنی است که اکوتوریسم صرفا توسعه اقامتگاه بومگردی نیست و شامل ابعاد مختلفی میشود که پیشنهاد میکنم دولت و شورای آینده به ابعاد مختلف آن توجه ویژه داشته باشند.
منبع:ایسنا
