مشارکت جامعه محلی در ثبت جهانی اورامانات بی‌نظیر بود

مدیر پایگاه جهانی منظر فرهنگی تاریخی اورامانات یکی از ویژگی های بارز پرونده ثبت جهانی اورامانات را مشارکت بالای جامعه محلی در آن دانست.

پویا طالب نیا در نشستی خبری که امروز(6 مرداد) به مناسبت ثبت جهانی اورامانات برگزار شد، از ثبت جهانی این منطقه به عنوان پروسه فرهنگی پژوهشی ارزشمند در منطقه غرب کشور که پس از پنج سال به بار نشست یاد کرد و گفت: تعامل خوب بین دو استان کرمانشاه و کردستان برای ثبت جهانی اورامانات می تواند فتح بابی باشد تا استان های غربی از این پس درحوزه گردشگری همکاری های بیشتری داشته باشند.

وی تصریح کرد: تیمی که روی پرونده ثبت جهانی اورمانات کار می کردند، تلاش داشتند که پرونده را به گونه ای محکم و بدون نقص به یونسکو ارسال کنند که جای هیچ ایرادی نماند، برای همین بود که بررسی این پرونده در کمیته ثبت جهانی برخلاف بسیاری دیگر از پرونده ها که بررسی آنها طول می کشد در کمتر از پنج دقیقه به تصویب رسید.

مدیر پایگاه جهانی اورامانات با بیان اینکه یونسکو 10 معیار برای ثبت جهانی هر اثر دارد که شش معیار فرهنگی و چهار معیار طبیعی است، گفت: ثبت جهانی اورامانات براساس شاخص های سوم و پنجم معیار فرهنگی انجام شد که در معیار سوم یک سنت فرهنگی تمدن زنده و یا از میان رفته بشری بی همتا و در معیار پنجم هم تعامل انسان با طبیعت مورد توجه است.

وی ادامه داد: یکی از ویژگی های بارز منطقه اورامانات که در ثبت جهانی شدن آن تاثیر مهمی داشت، مدیریت آب در این منطقه است، بگونه ای که مردم این منطقه در طول هزار سال مدیریت ویژه ای برای آب هایشان دارند.

این مسئول در ادامه یکی دیگر از نقاط قوت پروسه ثبت جهانی شدن اورامانات را مشارکت جامعه محلی دانست و افزود: طی پنج سالی که درحال تدوین پرونده ثبت جهانی بودیم، تک تک مردم محلی، مسئولین استانی و محلی، علما و روحانیون و … دست به دست هم دادند تا یک اتفاق خرسند و خوشایند را رقم بزنند.

مدیر پایگاه جهانی منظر فرهنگی تاریخی اورامانات خاطرنشان کرد: اگر جوامع محلی در پروژه ای دخیل شوند، آن پروژه با سرعت بیشتری طی می شود و ماندگار تر خواهد بود، بنابراین امیدواریم از این پس هم بخش دولتی و مردمی درکنار یکدیگر به تعاملی سازنده دست پیدا کنند و نهادهای حکومتی با سیاستگذاری‌های مناسب زمینه ای را فراهم کنند تا پتانسیل ها، منابع و زیرساخت های این منطقه ثبت جهانی شده بهینه شود.

وی با تاکید براینکه ثبت جهانی منظر فرهنگی تاریخی اورامانات می تواند منجربه توسعه پایدار این منطقه شود، گفت: امیدواریم پروژه هایی هم که در این منطقه اجرایی می شود، با حفظ اصالت و فرهنگ آن باشد.

منبع:ایسنا

توسعه پایدار روستاهای خراسان رضوی با گردشگری کشاورزی

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی گفت: از ظرفیت‌های گردشگری کشاورزی برای توسعه پایدار روستاهای استان استفاده می‌شود.

سیدجواد موسوی  در جلسه با رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با بیان این مطلب اظهار کرد: این استان از تنوع آب و هوایی و اقلیمی برخوردار است و در بخش‌هایی از استان کویر، بخش‌هایی کوهستان و در برخی مناطق نیز جنگل وجود دارد.

وی ادامه داد: هر کدام از این مناطق استان نیز با توجه به ویژگی‌های آب و هوایی و اقلیمی، کشاورزی خاص خود را دارد که بهره‌مندی روستائیان از گردشگری کشاورزی می‌تواند موجب رشد اقتصادی آن‌ها شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی تصریح کرد: ورود گردشگران به روستاها رونق کسب وکار روستائیان را در پی دارد و علاوه بر این به ماندگاری مردم در روستا و جلوگیری از مهارت به شهرها نیز کمک می کند.

موسوی با اعلام آمادگی برای توسعه روستاها مبتنی بر گردشگری کشاورزی عنوان کرد: باید زنجیره‌ای از تولید، فروش و مصرف محصولات روستائیان استان در تاسیسات گردشگری استان ایجاد شود و شرایطی فراهم شود که هتل‌ها و دیگر مراکز اقامتی استان از محصولات کشاورزی خراسان رضوی مصرف کنند و هم به فروش برسانند.

وی تاکید کرد: در تعامل با جهاد کشاورزی باید فرصت‌های گردشگری کشاورزی و بهره‌مندی از محصولات کشاورزی استان شناسایی شود و در قالب طرحی به صورت آزمایشی اجرا شود و پس از بررسی دقیق جوانب به صورت گسترده در استان اجرایی شود.

مدیرکل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی گفت: محصولات کشاورزی زیادی از جمله زعفران، کشمش، آلو و … استان خراسان رضوی دارد که بهترین محصولات کشور و جهان در این استان تولید می‌شود.

موسوی اضافه کرد: جوامع‌ حرفه‌ای تاسیسات گردشگری استان می‌توانند از محصولات کشاورزی استان نیز استفاده کنند.

وی با اشاره به دیگر ظرفیت‌های روستاها یادآور شد: اشتیاق روستائیان به زیارت امام رضا(ع) از فرصت‌های بی‌نظیری است که باید در قالب طرح زیارت مبداء تا مبداء با همکاری مراکز و تاسیسات گردشگری و نهادهای متولی اجرا شود.

مدیرکل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی با اشاره به برنامه‌های اجرا شده در مناطق روستایی اظهار کرد: تاکنون حدود ۱۳۰ اقامتگاه بوم‌گردی در راستای توسعه گردشگری روستائی در روستاهای استان راه‌اندازی شده است.

محمدرضا اورانی، رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان رضوی همچنین در این جلسه گفت: تعداد ۳۳۳۴ روستا در استان وجود دارد که با توجه به ظرفیت‌ها و پتانسیل‌ها، برای ایجاد ارزش افزوده در این روستاها از طریق گردشگری کشاورزی آمادگی داریم. همچنین برای تشکیل کارگروه مشترک توسعه گردشگری کشاورزی با حضور دانشگاه منابع طبیعی و دیگر متولیان و ذینفعان آمادگی کامل داریم.

یوسف بیدخوری، معاون گردشگری اداره‌کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی نیز بر ضرورت تعامل و همکاری متقابل سازمان جهاد کشاورزی و اداره‌کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تاکید کرد و گفت: مجوزهایی که برای مراکز گردشگری کشاورزی صادر می‌شود نیاز به تغییر کاربری خاصی ندارد، اما برای پذیرایی از گردشگران به برخی فضاها نیاز است که باید پیش بینی‌های لازم صورت گیرد.

محمد رکنی، مدیر پایگاه میراث‌ فرهنگی آسبادهای ایران و رئیس موزه بزرگ خراسان در این جلسه عنوان کرد: موزه گندم در آسبادهای نشتیفان خواف در حال راه‌اندازی است. این موزه با هدف آموزش و معرفی توانمندی‌ها به کودکان و گردشگران راه‌اندازی می‌شود.

بر اساس گزارش روابط عمومی اداره‌کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی، وی یادآور شد: دانش قنات تمدن ساز بوده و هنوز هم به واسطه قنات‌ها تمدن در آن‌ها جاری است، دانش کشاورزی یکی از میراث‌های ناشناخته ماست.

رئیس موزه بزرگ خراسان تصریح کرد: باید پیوند بین میراث کشاورزی و گردشگری برقرار شده و از این ظرفیت برای رشد و توسعه روستاها استفاده شود.

منبع:ایسنا

برنامه‌ها در «اورامانات/هورامان» با نگاه ملی و جهانی انجام می‌شود

 مدیرکل دفتر ثبت آثار و حفظ و احیا میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی گردشگری و صنایع‌دستی گفت: اکنون «اورامانات/هورامان» در رده آثار برجسته فرهنگی تاریخی جهان قرار گرفته و تصمیم‌ها و اقدامات در این منطقه باید با نگاه ملی و جهانی انجام شود.

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی، ثبت دو اثر منظر فرهنگی اورامانات/هورامان و راه‌آهن سراسری ایران در فهرست جهانی یونسکو اگر چه دستاورد ارزشمندی برای میراث‌فرهنگی است؛ اما تکالیف و مسئولیت‌های عمومی و حاکمیتی هم ایجاد می‌کند؛ وظایف و تکالیفی حقوقی که مردم را بهترین ناظران و حافظان آثار فرهنگی می داند و برنامه‌ریزان و مسئولان محلی و استانی را به این نکته یادآور می سازد که تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری برای اجرای طرح های توسعه و عمرانی در حریم این آثار باید بر مبنای توسعه پایدار و صیانت و حفاظت از این میراث جهانی انجام شود.

بی تردید ثبت جهانی اورامانات/هورامان در فهرست میراث جهانی یونسکو تاییدی بر ارزش‌­های برجسته این سرزمین در مقیاس جهانی و گواه توافقی بین‌المللی برای حفاظت و توسعه پایدار در این منطقه است و البته صیانت از همه ویژگی­‌های میراث‌ملموس و ناملموس و حفاظت از تنوع­‌های فرهنگی، اجتماعی و محیطی زیستی آن نیازمند تداوم همت و تلاش بیش از گذشته مردم و مسئولان در استان‌های کردستان و کرمانشاه برای حفظ این منظر است؛ رویکرد و تلاشی که در حفاظت از راه‌آهن شمال-جنوب به عنوان نخستین میراث صنعتی جهانی کشورمان که در پهنه هفت استان قرار دارد، ضروری‌تر هم به نظر می‌رسد.

قرار گرفتن اوارمانات/هورامان در فهرست جهانی یونسکو نتیجه سال‌ها پیگیری، همت و تلاش پژوهشی،تعامل و همکاری‌های میان‌بخشی ملی و ارتباطات موثر بین‌المللی است و به گفته علی‌اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع‌دستی «نه تنها جایگاه میراث‌فرهنگی ایران را در جهان ارتقا می‌بخشد، بلکه مسیر توسعه گردشگری غرب کشور را هموار ساخته و موجب جذب بیشتر گردشگران خارجی می‌شود و اثرات و مزیت‌های ماندگار آن آتیه غرب کشور به ویژه خطه کردستان و کرمانشاه و از منظری فراگیر، چشم‌انداز گردشگری ایران را درخشان‌تر خواهد کرد.»

ثبت راه آهن شمال-جنوب از حوزه‌ای گسترده از بندر ترکمن در استان گلستان تا بندر امام‌خمینی(ره) در خوزستان در پهنه‌های بی‌نظیر طبیعی و فرهنگی در هفت استان گلستان، مازندران، تهران، قم، مرکزی ، لرستان و خوزستان نیز بی‌شک موجب رونق بیش از پیش گردشگری کشور به‌ویژه در استان‌های واقع در مسیر این راه‌آهن خواهد بود و بی‌تردید ارتقای حفاظت و مدیریت بهتر این اثر را به‌دنبال خواهد داشت.

درباره اهمیت و تاثیر ثبت آثار در فهرست میراث جهانی با مصطفی پورعلی مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیا آثار میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی گردشگری و صنایع‌دستی گفت‌وگو کردیم.

او موفقیت ثبت جهانی راه‌آهن سراسری ایران را حاصل تعامل و همکاری خوب معاونت میراث‌فرهنگی کشور و راه‌آهن جمهوری اسلامی و حفاطت از آن را در تداوم و این همکاری و تعامل و رویکرد می‌داند و معتقد است حمایت، همکاری و همت غیرقابل توصیف مردم مهربان و مسئولان استان کردستان و کرمانشاه راه‌گشای تدوین و ثبت جهانی منظر فرهنگی اورامانات/هورامان بوده است.

مصطفی پورعلی در این گفت‌وگو، ضمن تبریک ثبت جهانی راه آهن سراسری ایران، ثبت جهانی منظر فرهنگی اورامانات/هورامان را به همه ایرانیان به ویژه مردم استان‌های کردستان و کرمانشاه تبریک گفت و افزود: این رویداد ارزشمند به همت و پاسداشت مردم شریف و خون‌گرم و مهربان این استان‌ها و همکاری کارشناسان و مسئولان این منطقه با وزارت میراث‌فرهنگی انجام شد.

مدیرکل دفتر ثبت آثار و حفظ و احیا میراث‌معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی گردشگری و صنایع‌دستی گفت: سال گذشته که ارزیاب شورای بین‌المللی محوطه‌های تاریخی (ICOMOS) به ایران آمده بود به آقای دکتر مونسان (وزیر میراث‌فرهنگی) گفت که «مردم این منطقه با قلبشان از ما استقبال و پذیرایی کردند.» واقعا همین طور بود همه مردم از پیر تا جوان از هر قوم و مذهبی با یک گرمی و همت غیرقابل توصیف از این موضوع حمایت و همراهی کردند و امیدوارم شیرینی این ثبت جهانی به کام مردم این منطقه بنشیند.

وی اظهار داشت‌: برای تدوین پرونده منظر فرهنگی اورامانات/ هورامان حدود پنج سال کار شد؛ البته مستندنگاری یک پرونده شاید فقط یکسال طول بکشد، اما مقدمات تهیه اطلاعات و گردآوری مستندات و فعالیت‌های پژوهشی مرتبط با آن چندین سال زمان می‌برد.

مدیرکل دفتر ثبت آثار و حفظ و احیا میراث‌معنوی و طبیعی درباره مزایا، فواید و عواید ثبت جهانی آثر فرهنگی گفت: وقتی کمیته میراث جهانی یونسکو و ایکوموس جهانی اثری را ارزیابی و در رده جهانی تایید می‌کنند، یک برندسازی برای آن اثر در هر حوزه‌ای اعم از فرهنگی، تاریخی و طبیعی صورت می گیرد که دستاورد بزرگی است؛ ما تاکنون ٢۴ اثر جهانی داشتیم و از روز یکشنبه با ثبت جهانی راه آهن سراسری ایران و سه شنبه (۵ مرداد) هم با ثبت اورامانات/ هورامان، فهرست آثار جهانی ایران به ٢۶ اثر افزایش یافت.

وی افزود: با ثبت جهانی، آثار و میراث‌فرهنگی کشور در تراز برندهای برجسته فرهنگی تاریخی جهانی مانند تخت‌جمشید و چغازنبیل ایران،آکروپولیس یونان و آثار تاریخی و باستانی در چین و مصر قرار می‌گیرد، که به لحاظ اهمیت و جایگاه معنوی هم توجه همه جهان فرهنگ‌دوستان و گردشگران فرهنگی را به خود جلب می‌کند؛ اکنون اورامانات/هورامان در چنین رده و جایگاه قرار گرفته است.

حفاظت از اورامانات بر مبنای توسعه پایدار و نظارت ملی

پورعلی با اشاره به فواید و مزایای ایجابی حقوقی ثبت آثار در فهرست جهانی یونسکو، گفت: از طرف دیگر پس از ثبت جهانی یک اثر برای حفاظت آن بر مبنای توسعه پایدار و در سایه یک توافق بین‌المللی، یک عزم ملی و جهانی ایجاد و سطح نظارت‌ها در سطح محلی و ملی دقیق‌تر می‌شود. این نظارت چنان دقیق و جدی است که در اجلاس اخیر کمیته میراث جهانی در چین، بندر لیورپول انگلیس را بدلیل عدم رعایت اصول حفاظتی از فهرست جهانی خارج شد که اهمیت برنامه و اقدامات حفاظتی از یک اثر ثبت جهانی را نشان می‌دهد.

مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیا میراث‌معنوی و طبیعی گفت: قرار گرفتن یک اثر فرهنگی تاریخی در فهرست میراث جهانی، علاوه بر ایجاد نظارت جهانی یک الزام و التزام حمایتی بین‌المللی را در زمان بروز حوادث طبیعی مانند زلزله سیل و وقایع غیرطبیعی مانند جنگ هم ایجاد می‌کند و اگر نیاز باشد نهادهای بین‌المللی در مقابله با این مسایل همکاری و کمک می‌کند؛ نمونه روشن آن در کشور ما ارگ بم است که وقتی در شرایط  میراث در خطر قرار داشت این نهادها هم کمک دانشی و هم حمایت مالی کردند.

وی با اشاره به کنوانسیون ١٩۵۴ لاهه افزود: از سوی دیگر مناطق و آثار ثبت جهانی در مناطق جنگ‌زده و مخاصمات مسلحانه جزو مناطق و حریم‌های امن هستند و نباید مورد تعرض قرار بگیرد؛ اکنون پهنه حدود ١٠۶ هزار هکتار منطقه مرزی ما که در محدوده جنگ ایران و عراق بود جزو مناطقی فرهنگی برجسته و مورد توجه جهانی است.

پورعلی بیان کرد: ثبت جهانی یک اثر موجب توجه خاص سیاست‌گذاران و قانون‌گذاران و مجریان برنامه‌ها در مقیاس ملی می‌شود و تخصیص و توزیع اعتبارات را هم متحول می‌کند و منجر می‌شود تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران از نگاه‌های محدود محلی اجتناب کنند و برای تصویب و اجرای یک طرح در حریم آثار جهانی، نگاه ملی و حتی جهانی داشته باشند.

برای حفاظت از راه آهن شمال-جنوب مدیریت منسجم وجود دارد  

پورعلی با اشاره به ثبت جهانی راه آهن سراسری ایران گفت: برخی آثار مانند بیابان لوت و جنگل‌های هیرکانی پهنه چند استانی و البته دستگاه‌های همکار مشترک مانند سازمان حفاظت محیط زیست دارند؛ راه‌آهن شمال-جنوب هم با طول حدود ١۴٠٠ کیلومتری هفت استان را در برمی‌گیرد، که تدوین پرونده آن با همکاری نزدیک راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران انجام شد. این نوع آثار علاوه بر مدیران محلی (در استان) که متولی اجرا و پیگیری امور هستند، یک مدیر ملی (در تهران) به عنوان متولی سیاستگذاری کلان هم خواهند داشت.

مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیا آثار میراث‌معنوی و طبیعی کشور ادامه داد: شرکت ملی راه‌آهن دارای یک نظام مدیریتی منسجم است و این خطوط ریلی سراسری که نخستین میراث صنعتی ایران است که جهانی شده، در حال حاضر تحت مدیریت آنها قرار دارد؛ مثلا مدیریت منطقه‌ای راه‌آهن جنوب وجود دارد و تعریف شده که اکنون پس از ثبت این اثر جهانی (راه‌آهن شمال جنوب) همکاری را برای حفاظت از آن تسهیل می‌کند.

به گزارش گروه فرهنگی ایرنا،چهل و چهارمین جلسه کمیته میراث جهانی یونسکو (UNESCO) پس از وقفه‌ای یک‌ساله به ‌دلیل شیوع بیماری کرونا در جهان از ۲۵ تیر (۱۶ ژوئیه) در شهر فوجوی چین آغاز شد و تا نهم مرداد (۳۱ ژوئیه) ادامه دارد.

در این دور از نشست، راه آهن سراسری ایران موسوم به راه آهن شمال-جنوب به عنوان نخستین میراث صنعتی ایران و بیست‌وپنجمین اثر میراث فرهنگی ملموس ایران در روز یکشنبه (سوم مرداد ۱۴۰۰) و همچنین منظر فرهنگی اورامانات/ هورامان به عنوان بیست و ششمین اثر میراث فرهنگی ملموس ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد.

پیش از اجلاس چهل و چهارم کمیته میراث جهانی یونسکو، ۲۲ اثر فرهنگی -تاریخی و ٢ اثر طبیعی ایران به عنوان آثار فرهنگی ملموس و ١۶ اثر و عنصر ارزشمند ایران به عنوان آثار فرهنگی ناملموس در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده بود که در این دور از اجلاس راه آهن سراسری ایران به عنوان نخستین میراث صنعتی کشورمان همچنین منظر فرهنگی اورامانات/ هورامان به ترتیب به عنوان بیست و پنجمین و بیست و ششمین میراث فرهنگی ملموس در این فهرست قرار گرفتند.

اکنون با ثبت جهانی راه آهن سراسری ۱۴۰۰ (۲۰۲۱) و منظر فرهنگی اورامانات/هورامان ۱۴۰۰ (۲۰۲۱) حفاظت و حراست بیشتر و دقیق‌تر از این ۲۶ میراث فرهنگی ملموس جهانی، رسالت همه ایرانیان اعم از مردم و دولت است و باید پس از مهار کرونا، برای حضور و بازدید از همه گردشگران جهان دعوت شود تا شکوه و عظمت فرهنگ و تمدن ایرانی را در مقابل چشمان جهانیان به زیبایی به نمایش گذاشته شود.

منبع:ایرنا

کشف بقایای تونل اعجاب‌انگیز دستکند در روستای گلسرک

معاون میراث‌فرهنگی گیلان از کشف بقایای یک تونل زیرزمینی در روستای گلسرک شهرستان رشت خبر داد.

به‌گزارش ایلنا، ولی جهانی (معاون میراث‌فرهنگی گیلان) گفت: «بر اساس گزارش‌های دریافتی و با بررسی کارشناسان میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گیلان، بقایایی از تونل دستکند زیرزمینی در محدوده‌ کوه‌های اطراف امام‌زاده هاشم و روستای گلسرک شهرستان رشت مورد شناسایی قرار گرفت.»

معاون میراث‌فرهنگی گیلان تصریح کرد: « این تونل زیرزمینی که بر اساس برآورد‌های اولیه به نظر می‌رسد طول تقریبی آن به ۷۰۰ متر نیز برسد، شامل برج‌ها، پله‌های زیرزمینی، زاغه‌های مهمات، اتاق سربازان و غیره بوده و به صورت شمالی- جنوبی، حدفاصل کوه گلسرک و امام زاده و بالای جاده‌ قدیم روستای فوق ساخته شده است.»

جهانی اضافه کرد: «سنگ‌های مالوان، آجرهای فشاری، سنگ‌های رودخانه‌ای از جمله مصالح بکار رفته در این سازه است و در فاصله ۱۰ الی ۲۰ متر نیز برج‌های نگهبانی قرار گرفته و دسترسی به برج‌ها از طریق تونل و با کمک پله‌های زیرزمینی امکان‌پذیر است.»

او افزود: «در برخی از نقاط، اتاق‌ها مستطیل شکل با سقف نورگیر، به نظر می‌رسد از آنها به عنوان اتاق سربازان یا انبار مهمات مورد استفاده قرار می‌گرفت و قرارگرفتن تونل در کنار کاروانسرای لات و بقایای قلعه تاریخی می‌تواند به عنوان یک جاذبه گردشگری و فرهنگی مهم در منطقه نقش مهمی را ایفا کند.»

جهانی گفت: «به نظر می‌رسد پس از ساخت تونل، روی سقف آن با خار و خاشاک پوشانده شده که این امر، رویت آن را سخت و دشوار می‌کرد. با این حال ابهاماتی در مورد این تونل دستکند همچنان مطرح است، نظیر آنکه کاربری سازه مذکور در دوره‌ای که از آن استفاده می‌شده چه بوده است و یا اینکه به چه منظور احداث شده و مصالح مورد نیاز آن از کجا و به چه صورت تهیه و منتقل شده است. همچنین مواردی نظیر چگونگی تأمین آب مورد نیاز و نحوه حراست و حفاظت از از منطقه نیز مورد بحث بوده که این موارد همچنان در دست بررسی کارشناسان اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان است.»

منبع:ایلنا

توجه ویژه به حفاظت از خط آهن شمال جنوب

راه آهن سراسری ایران جزو میراث جهانی یونسکو قرار گرفت به این ترتیب محدوده راه آهن که زمانی بخشی از ریل‌های آن مهریه زنان ایرانی بوده،طبق کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه از مناطق مهم حفاظتی محسوب می‌شود.

خبرگزاری مهر _ گروه جامعه: در روزهای اخیر دو پرونده راه آهن سراسری ایران و منظر فرهنگی اورامانات در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسید. این دو پرونده تعداد آثار تاریخی و فرهنگی ایران را به عدد ۲۶ رساند. پیرامون این موضوع مصطفی پورعلی مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی و فرهنگی در یک گفتگوی مجازی توضیحاتی داد و گفت: پرونده راه آهن در واقع از بندر ترکمن شروع و تا بندر امام خمینی در جنوب کشور ختم می‌شود و محدوده وسیعی را در نظر می‌گیرد.

وی گفت: تقریباً هفت سال پیش یونسکو دستورالعملی داد که در آن تاکید کرد فهرست میراث فرهنگی و تاریخی جهانی نیازمند تنوع بیشتری باشد. طبق کنوانسیون ۱۹۷۲ هر دو سال یک بار باید کمیته دستورالعمل را تدوین و ابلاغ کند. یکی از موضوعات همین است. به همین دلیل به سراغ میراث صنعتی و یا طبیعی رفتیم. مانند بیابان لوت یا جنگل‌های هیرکانی که در فهرست میراث طبیعی قرار گرفتند.

پورعلی افزود: درباره پرونده راه آهن نیز باید گفت پنج راه آهن در دنیا از جمله راه آهن اتریش، سوئیس، هند، ایتالیا و ایران ثبت شده است. همه اینها راه آهن‌هایی هستند که طول مسیرشان کم است و شاید در نهایت مثل راه آهن اتریش حدود ۵۰ کیلومتر از مسیرشان را ثبت کرده‌اند. اما پرونده راه آهن ایران ۱۴۰۰ کیلومتر است که از لحاظ اهمیت فنی مهندسی و معماری و تاریخی در دنیا قابل توجه است.

این مقام مسئول تصریح کرد: در یونسکو روی کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه (در خصوص حمایت از اموال فرهنگی در صورت بروز مخاصمه مسلحانه) تاکید زیادی شده است. آثار جهانی با تفسیر حقوق بین‌المللی ذیل این کنوانسیون قرار دارند و جزو مناطق امن محسوب می‌شوند پس به لحاظ استراتژیک برای کشور بسیار مهم است که خط آهن شمال به جنوب کشور در فهرست جهانی ثبت شده و جزو مناطق امن محسوب می‌شود. یا منظر فرهنگی اورامانات که در مناطق مرزی کشور قرار دارد و جزو مناطق امن شده است.

مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی گفت: بخشی از مسائل تاریخی یا سیاسی شاید روی موضوعات سایه بیندازد اما وقتی در حوزه میراث فرهنگی صحبت می‌شود باید این موضوعات را از آن جدا کرد. امسال شعار ایکوموس جهانی این بود که می‌گفت اثری شاید در دوره استعمار ایجاد شده باشد اما از لحاظ تاریخی ممکن است شاخص باشد اما آیا درست است که ما به چوب استعمار آن اثر که بالاخره خلاقیت بشری در آن لحاظ شده، به دلایل سیاسی تحت‌الشعاع عدم حفاظت و غیره قرار دهیم؟ این موضوع بسیار مهم است. درباره ساخت راه آهن ایران هم از دوره قاجار یک خواست عمومی مطرح بوده است. این طور نبوده که تنها آن را منتسب به دوره پهلوی بدانیم. از بودجه بیت‌المال برای ساخت آن هزینه شده بود. وقتی راه آهن وارد ایران شد ریل‌های آن آنقدر دارای اهمیت مالی و شأن فرهنگی بودند که مهریه برخی از خانم‌ها را مقداری از این ریل‌ها قرار دادند. حتی نفت سفید هم زمانی مهر خانم‌ها بوده است.

وی در ادامه درباره اینکه چرا راه آهن در اولویت قرار گرفت در صورتی که می‌شد از میراث نفت هم بهره گرفت با این تفاوت که وزارت نفت بسیار می‌توانست کمک بیشتری کند و حفاظت از آن نیز راحت تر از پرونده راه آهن بود گفت: هر دانشمندی هر زمانی کتابی را دست می‌گیرد مطمئن است که کتاب دیگری را نمی‌خواند. ممکن است سلایق به حوزه نفت باشد آن هم مهم است. درباره راه آهن، وزارت راه و شهرسازی و شورای عالی همکاری کرده‌اند این همکاری می‌تواند درباره نفت هم اتفاق بیفتد.

پورعلی در ادامه گفت: پرونده‌ای مانند راه آهن مشکل مالکیتی مثل پرونده‌های دیگر از جمله کاخ گلستان که در حریمش ساخت و سازی می‌شود، ندارد. یا مثل جنگل‌های هیرکانی. اتفاقاً حفاظت از این پرونده‌ها راحت تر است. چون نیازمند توافقاتی هست. یادم هست دکتر حداد عادل مسیری را با راه آهن رفت و می‌گفت کاش به جای خطوط هوایی روی خطوط ریلی سرمایه گذاری بیشتری می‌کردیم.

پورعلی گفت: متأسفانه ما اول روی گردشگری خودرویی و ترافیک جاده‌ای کار می‌کنیم و بعد گردشگری هوایی و اگر راهی نبود، می‌رویم به سمت گردشگری ریلی در حالی که در کشورهای دیگر روی موضوع گردشگری ریلی کار بسیاری می‌شود.

مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی گفت: پرونده راه آهن در کمیته میراث جهانی سال ۹۶ مطرح نشد که بگوییم یک سهمیه سوخته است. وقتی پرونده‌ها به یونسکو ارسال می‌شود اول باید مدارکی از آن‌ها را ارسال کنیم. برای پرونده راه آهن اساساً اعلام وصول قطعی نشده بود گفته بودند که این مدارک را بدهید تا در فرایند ارزیابی قرار دهیم. امسال به ما بعد از ثبت جهانی گفتند که موضوع مربوط به تأسیسات معماری راه آهن را هم به این پرونده اضافه کنید.

وی تصریح کرد: بخشی از ایرادات ایکوموس به پرونده راه آهن به دلیل نداشتن برخی از مدارک بوده است. مقداری موضوع کرونا در این بحث مطرح بود که البته گفتند چرا زودتر مدارک را نفرستادید. ولی به هر حال همه کشورهای عضو کمک کردند تا این پرونده ثبت شود. در سال ۹۸ ایکوموس دو ارزیاب فرستاد که یک نفر محور شمال و دیگری محور جنوب را در دو هفته با ترن‌های ویژه ای که راه آهن در اختیار قرار داده بود، ارزیابی کردند.

منبع:خبرگزاری مهر

پرونده ژئوپارک طبس به یونسکو ارسال شد

پرونده دومین ژئوپارک ایران تحت عنوان ژئوپارک طبس به یونسکو ارسال شده تا در کمیسیون بین‌المللی ژئوپارک‌های یونسکو مورد بررسی قرار گیرد و به ثبت برسد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط‌عمومی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، چهارمین نشست خبری و آئین رونمایی از مستند زمین‌شناسی رخساره زمین با عنوان قشم، جزیره پدیده‌ها با حضور علیرضا شهیدی معاون وزیر صمت و رئیس این سازمان و کامبیز مهدی‌زاده فرساد مشاور عالی معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور و مدیر طرح توسعه نوآوری و فناوری زمین‌شناسی، معدن و صنایع معدنی معاونت علمی و پژوهشی ریاست‌جمهور در تالار شیخ بهایی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برگزار شد.

این فیلم مستند به عنوان یکی از قسمت‌های مجموعه «رخساره زمین» (غار نمکدان) با هدف ترویج گنجینه‌ها و پدیده‌های ژئوتوریسم ایران از طریق معرفی و شناساندن جاذبه‌های زمین‌شناختی کشور و دستیابی به اشتغال پایدار با بکارگیری فناوری‌های نوین در ایجاد زیرساخت‌های لازم در این حوزه به همت معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و دفتر طرح توسعه نوآوری و فناوری‌های حوزه زمین‌شناسی، معدن و صنایع معدنی تولید شده است.

علیرضا شهیدی معاون وزیر صمت و رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، در این مراسم که تهیه نقشه زمین‌شناسی نیمه شرقی جزیره قشم را بر عهده داشته است؛ از وجود سازند آغاجاری در قشم به عنوان شانسی برای این جزیره یاد کرد و گفت: این سازند رخنمون بسیار وسیعی دارد و می‌توان گفت ۹۰ درصد رخنمون جزیره قشم را سازند آغاجاری تشکیل می‌دهد.

شهیدی با بیان این‌که به واسطه ماهیت جنس تشکیل‌دهنده عناصر آن تحت‌تأثیر فرسایش بادی اشکال بسیار زیبایی به وجود آمده، خاطرنشان کرد: چینه‌بندی‌های متقاطع بسیار زیبایی در این سازند مشاهده می‌شود و در بسیاری از قسمت‌ها نیز تا چند ده متر می‌توان تجمع صدف‌ها را مشاهده کرد که بسیار زیبا است.

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور با بیان این‌که جزیره قشم از ۳ سازند تشکیل شده، افزود: میدان گازی گورزین در سازند ویشان در قسمت مرکزی جزیره قشم واقع شده که از آن گاز استخراج می‌شود و از لحاظ اقتصادی برای منطقه بسیار تأثیرگذار است.‌

معاون وزیر صمت با بیان این‌که ژئوپارک قشم اولین بار توسط سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور به یونسکو معرفی شد، خاطرنشان کرد: خوشبختانه پرونده دومین ژئوپارک ایران تحت عنوان ژئوپارک طبس به یونسکو ارسال شده که امید است به زودی در کمیسیون بین‌المللی ژئوپارک‌های یونسکو مورد بررسی قرار گیرد و به ثبت برسد.

شهیدی تصریح کرد: در ایران پتانسیل معرفی پارک‌های گسترده‌ای وجود دارد که دستیابی به اهداف این بخش توجه بیشتر کارشناسان و زمین‌شناسان و متولیان این امر در حوزه‌های متولیان فرهنگی و توریسم کشور را طلب می‌کند تا این پدیده‌ها هم به جامعه ایران و هم جوامع بین‌المللی برای جذب توریست معرفی شود.

منبع:خبرگزاری مهر

گمانه‌زنی در مورد وجود یک جاده باستانی زیر آب‌های ونیز

محققان به کمک فناوری‌های روز به شواهدی دست یافتند که از احتمال وجود یک جاده متعلق به دوران روم باستان در بستر تالاب ونیز حکایت دارد.

قاجار در بندرانزلی

در آخرین یافته‌های گمانه‌زنی برای لایه‌نگاری در بافت تاریخی بندرانزلی نشانه‌هایی از آثار معماری اواخر قاجار شناسایی شد. این نخستین مطالعات میدانی باستان‌شناسی در این شهرستان است.محمدرضا باقریان، سرپرست هیات باستان‌شناسی مستقر در این منطقه بندرانزلی را مهم‌ترین بندر شمال کشور دانست و گفت: مطالعه تاریخ شهرستان بندرانزلی در استان گیلان روشن می‌کند که این بندر در قرون جدید بویژه در دوره قاجار دروازه ورود به اروپا بوده است.

امضای برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری میان ایران و بلغارستان

 وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ایران و وزیر گردشگری جمهوری بلغارستان با هدف تقویت و توسعه گردشگری، «برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری» میان دو کشور را امضا کردند.

به‌ گزارش گروه فرهنگی ایرنا از میراث‌آریا،علی‌اصغر مونسان وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و استلا بالتوا وزیر گردشگری جمهوری بلغارستان در ارتباطی ویدئوکنفرانسی ضمن گفت‌وگو درباره ظرفیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری، برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری میان دو کشور را امضا کردند.

مونسان در مراسم امضای برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری میان ایران و بلغارستان گفت: بلغارستان کشوری زیبا و مردمان خوبی دارد، بازدیدی که در سال ۲۰۱۸ از کشور بلغارستان داشتم جزء یکی از خاطرات خوب من است، خوشحالم که روابط دو کشور نیز همیشه خوب بوده است.

او افزود: معتقدم گردشگری علاوه بر کارکردهای اقتصادی، نقش مهمی در شناخت جوامع و ملت‌ها از یکدیگر دارد و موجب می‌شود مردم بیشتر با هم آشنا شوند، این موضوع به صلح جهانی نیز کمک می‌کند، همچنین صلح و دوستی میان ملت‌ها را افزایش می‌دهد. به این بخش به اندازه کارکردهای اقتصادی اهمیت می‌دهم.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تصریح کرد: بسیاری از مشکلاتی که در جهان وجود دارد به دلیل عدم شناخت از یکدیگر است. شیوع ویروس کرونا در توسعه گردشگری فاصله انداخت اما مطمئنم زمانی که دنیا بر کرونا پیروز شود، گردشگری به شدت توسعه پیدا می‌کند.

مونسان عنوان کرد: برپایه روابط خوب میان ایران و بلغارستان می‌توانیم روابط گردشگری دو کشور را افزایش دهیم. ایران کشوری تاریخی با بیش از هفت هزار سال تمدن بوده که دارای بناهای تاریخی متعددی است.

او با اشاره به وجود بیش از ۷۰۰ موزه دولتی و خصوصی در ایران گفت: ایران چهار فصل را به صورت همزمان دارد و دارای به لحاظ طبیعی جاذبه‌های زیادی مانند جنگل و دریا است به طوری‌که در شمال و جنوب کشور ما دریا وجود دارد و  اختلاف دما بین دو نقطه در ایران حدود ۲۵ درجه است.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بیان کرد: طی چندسال اخیر به شکل جدی به گردشگری روستایی و اکوتوریسم پرداختیم و در کنار گردشگری تاریخی به طبیعت‌گردی نیز توجه کردیم.

او ادامه داد: پزشکان و بیمارستان‌های خوبی در ایران وجود دارد به همین دلیل گردشگری سلامت را مورد توجه قرار دادیم، به‌طوری‌که سالانه تعداد زیادی از گردشگران خارجی برای موضوعات بهداشت و درمان به ایران سفر می‌کنند.

مونسان با اشاره به آغاز گردشگری کشاورزی در ایران تصریح کرد: اخیرا گردشگری کشاورزی را آغاز کردیم، به طوری‌که مزارع کشاورزی‌مان تبدیل به فضاهایی برای استفاده گردشگران شده است. همچنین طی چند سال اخیر خانه‌های روستایی به فضاهای اقامتی گردشگران تبدیل شده که این موضوع مورد استقبال گردشگران قبل از شیوع کرونا قرار گرفته بود.

وزیر میراث‌فرهنگی افزود: خدمات بسیار ارزانی برای گردشگران خارجی ارائه کردیم. مردم مهماندوست و خونگرمی داریم که از گردشگران استقبال می‌کنند. قبل از شیوع کرونا گردشگری ایران به سرعت در حال رشد بود، امیدواریم پس از پایان کرونا به این نقطه برسیم.

مونسان از اعلام آمادگی کامل برای همکاری با کشور بلغارستان خبر داد و اظهار کرد: «آمادگی داریم گردشگری میان دو کشور را ارتقا دهیم و معتقدم با این برنامه اجرایی که به امضا رسید به توسعه گردشگری کمک خواهد کرد.

وجود ظرفیت‌های بالقوه‌ برای توسعه همکاری‌های گردشگری میان ایران و بلغارستان

استلا بالتوا وزیر گردشگری جمهوری بلغارستان که به شکل ویدئو کنفرانس در این مراسم حضور داشت گفت: در سال‌های اخیر مشارکت و همکاری‌های خوبی در زمینه گردشگری میان جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بلغارستان انجام شده است.

او افزود: گردشگری در بلغارستان در حال رشد است و قبل از کرونا روند رو به رشد ادامه داشته است.

بالتوا تصریح کرد: بازدید دکتر مونسان از بلغارستان در سال ۲۰۱۸ قدم مهمی در همکاری‌های مشترک میان دو کشور بود. کشورم این ظرفیت را دارد تا برای تمام فصول مقصد گردشگران خارجی باشد. همچنین ساحل و دریای زیبایی نیز دارد.

وزیر گردشگری بلغارستان گفت:همکاری در زمینه گردشگری شامل حوزه‌های سلامت، فرهنگی‌، غذا و … می‌شود. با توجه به اینکه بلغارستان طبیعت زیبایی دارد، مردم بسیاری را از سراسر دنیا جذب می‌کند.

او ادامه داد: ظرفیت‌های بالقوه‌ زیادی برای توسعه همکاری‌های گردشگری میان دو کشور وجود دارد. امضای برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری میان دو کشور فرصت بیشتری را برای ارتقای همکاری در حوزه‌ گردشگری فراهم می‌کند. معتقدم با این برنامه طرفین فرصت این را خواهند داشت تا دستاوردهای خود را در حوزه گردشگری میان دو کشور بررسی کنند و فرصت‌های جدید را نیز شناسایی کنند.

بالتوا با بیان اینکه دو کشور ایران و بلغارستان  علاوه بر ادامه همکاری‌های دوجانبه می‌توانند طرح های مشترک جدیدی را اجرا کنند، عنوان کرد: اجرای این طرح‌ها به اشتغال‌زایی، تبادل اطلاعات گردشگری و توسعه منابع انسانی کمک می‌کند.»

وزیر گردشگری بلغارستان باتشکر از مونسان برای همکاری‌ها و مشارکت‌های دیرینه‌ای که داشتند، تصریح کرد: امیدوارم برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری میان ایران و بلغارستان موجب تقویت هر چه بیشتر دوستی و مودت میان دو کشور شود.

بخشی از بندهای برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری میان ایران و بلغارستان شامل تبادل تجارب در زمینه سرمایه‌گذاری و توسعه گردشگری، مبادله اطلاعات مربوط به رویدادها،‌ نمایشگاه‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی گردشگری، گسترش همکاری‌های خود در زمینه برنامه راه ابریشم سازمان جهانی گردشگری، تبادل اطلاعات و تجربیات در زمینه آموزش حرفه‌ای پرسنل شاغل در صنعت گردشگری و… است.

در مراسم امضای برنامه اجرایی همکاری‌های گردشگری میان وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی جمهوری اسلامی ایران و وزارت گردشگری جمهوری بلغارستان علیرضا ایزدی مدیرکل دفتر حوزه وزارتی و امور بین‌الملل و ولی تیموری معاون گردشگری کشور حضور داشتند.

منبع:ایرنا

سفر ارزیاب ایکوموس به ایران برای بررسی پرونده «کاروان‌سراها»

مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیا آثار میراث‌معنوی و طبیعی اظهار داشت: پرونده «کاروان‌سراهای ایران» سال آینده در کمیته میراث جهانی یونسکو ارائه می‌شود و ارزیابان شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌های تاریخی (ایکوموس) برای بررسی مستندات این پرونده تا پایان مرداد به ایران می‌آیند.

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، هفتم اردیبهشت ۱۴۰۰ علی‌اصغر مونسان وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از پرونده‌های ارسالی میراث ناملموس و ملموس ایران شامل نوغان‌داری و ابریشم‌ریسی، ترکمن‌دوزی، جشن مهرگان، مهارت ساختن و نواختن عود، جشن یلدا، کاروان‌سرای ایرانی، الحاق میراث طبیعی دیزمار به جنگل‌های هیرکانی، الحاق نقش رستم و نقش رجب به پارسه، الحاق کلیسای وانک به مجموعه کلیساهای ایران برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو رونمایی کرد.

در آن جلسه محمدحسن طالبیان معاون میراث‌فرهنگی وزارت میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع‌دستی گفت که «امسال پرونده کاروان‌سراهای ایرانی با ۵۶ کاروان‌سرا از دوره‌های مختلف تاریخی موجود در ۲۴ استان کشور، و همچنین الحاق میراث طبیعی دیزمار به جنگل‌های هیرکانی، تکمیل و در روند ثبت جهانی قرار می گیرند؛ خراسان رضوی دارای بیشترین تعداد کاروان‌سرا و پس از آن استان‌های سمنان و اصفهان هستند.»

اکنون با ثبت راه‌آهن سراسری ایران و منظر فرهنگی اورامات/هورامان در فهرست میراث جهانی یونسکو در اجلاس چهل و چهارم، تعداد میراث فرهنگی ملموس ایران در این فهرست به ۲۶ اثر رسید و وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اقدامات نهایی برای ثبت جهانی پرونده کاروان‌سراهای ایران به عنوان بیست‌و هفتمین اثر ملموس ایران را برای اجلاس بعدی کمیته میراث جهانی یونسکو آغاز کرده است.

مصطفی پورعلی درباره روند تکمیل و ارسال پرونده کاروان‌سراهای ایران برای ثبت جهانی به خبرنگار فرهنگی ایرنا گفت: ارزیاب شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌های تاریخی (ایکوموس ICOMOS) تا پایان مرداد ١۴٠٠ برای بررسی پرونده کاروان‌سراهای ایران به ایران می‌آید و این پرونده به عنوان سهمیه سالانه کشور سال آینده ١۴٠١ (٢٠٢٢) به کمیته میراث جهانی یونسکو ارایه می‌شود.

مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیا آثار میراث‌معنوی و طبیعی اظهار داشت: همچنین پرونده الحاق منطقه دیزمار به پرونده جنگل‌های هیرکانی (که از میراث طبیعی ایران است و سال ٩٨ ثبت شد) تدوین شده و سال آینده برای بررسی و تصویب به کمیته میراث جهانی یونسکو ارایه می‌شود؛ محدوده دیزمار در  منطقه ارسباران نزدیک رود ارس و پل خداآفرین است که به جنگل‌های هیرکانی الحاق می‌شود.

منبع:ایرنا