ابراهیم جلیلی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه خانه های تاریخی لطفعلیان و مصدقی به یادگار مانده از دوران قاجار، در تاریخ ۱۹ اسفندماه سال ۱۳۸۰ به شماره ۴۸۹۲ به ثبت آثار ملی ایران رسیده است، اظهار کرد: مالک اولیه این بنا که در مساحتی افزون بر ۴۰۰۰ مترمربع در خیابان مصطفی خمینی شهرستان ملایر واقع شده، مرحوم محسن مصدقی معروف به مصدق الممالک بوده و در عصر فتحعلی شاه قاجار به واسطه رابطه خویشاندی که با دربار داشته، با بهره گیری از معماران زبده آن دوره اقدام به ساخت این مجموعه کرده است.

وی ادامه داد: بخش های سه گانه این مجموعه شامل اندرونی، حسینیه و اصطبل خانه بوده است. در دوره ای بخش حسینیه این مجموعه توسط اسدالله خان لطفعلیان خریداری شده و کاربری مسکونی یافته است. این بخش در دو طبقه ساخته شده و در سه ضلع حیاط مرکزی اتاق هایی با کاربری های مختلف و با نماهای بسیار زیبای آجری به صورت دوطبقه دیده می شود. سقف طبقه همکف پوشیده از طاق های آجری زیباست و پوشش طبقه فوقانی آن به صورت مسطح با تیر چوبی است.

جلیلی زیباترین بخش بنا را حوض خانه دانست که با طاق های زیبای آجری به شیوه چهاربخشی پوشیده شده است و تصریح کرد: جریان آب قنات و وجود دو حوض سنگی در کف، هوا و فضای بسیار خنک و فرح بخشی را برای گذر از گرمای تابستان برای ساکنان ایجاد می کرده، از دیگر ویژگی های این بنا تزئینات لمبه کوبی چوبی در سقف طبقه اول و وجود درهای اُرسی با شیشه های الوان است.

وی با اشاره به اینکه خانه مصدقی واقع در جنوب شرقی مجموعه به عنوان اندرونی بنا، در تملک وراث مالک اولیه بوده است، مطرح کرد: این بخش با یک حیاط نسبتاً بزرگ در مرکز و بناهایی در جهت های شمال، شرق و غرب حیاط ساخته شده، تنها معماری جانب شمالی حیاط دو طبقه است که به صورت بسیار جالبی با ایوانی سراسری که شش ستون آجری رفیع سقف آن را نگه داشته، جلوه و شکوه خاصی به بنا بخشیده، در این بخش نیز از پوشش طاق های آجری متنوع برای سقف طبقه همکف و پوشش مسطح تیر چوبی و تزئینات لمبه کوبی زیر سقف برای طبقه اول استفاده شده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ملایر خاطرنشان کرد: مجموعه تاریخی لطفعلیان و مصدقی اکنون با کاربری موزه، از نظر محتوا یکی از متنوع ترین موزه های استان بوده و آینه تمام نمایی از آداب و رسوم، تاریخ و فرهنگ غنی مردم شهرستان ملایر است.

وی بخش مردم شناسی و معرفی سوغات و صنایع دستی را یکی از بخش های موزه ملایر برشمرد و گفت: این بخش شامل انواع لوازم و ادوات مردم شناسی است که اغلب در طبقه همکف ایجاد شده است همچنین در این بخش علاوه بر معرفی شیره پزی ملایر و مشتقات انگور با ساخت و نمایش مانکن هایی، وسایل و لوازم مربوط به کشاورزی، درودگری، پزشکی، زینت آلات و … در این بخش قرار دارند.

جلیلی تصریح کرد: بخش باستان شناسی این بخش به نمایش اشیاء و یافته های باستان شناسی متعلق به دوره های اسلامی، تاریخی و پیش از تاریخی اختصاص یافته و بیشتر در اتاق های طبقه اول متمرکز شده است. غالب اشیاء از یافته هایی است که در حوزه جغرافیای ملایر و از محوطه ها و سایت های تاریخی این شهرستان به دست آمده اند.

وی در ادامه مطرح کرد: از جمله شاخص ترین اشیاء موجود در موزه خنجر، پیکان، میله نذری، پایه بت، تبرزین، کاسه، بشقاب، بازوبند و دستبند مفرغی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد، ظروف سفالی دوران های مختلف پیش از تاریخ تا دوره اسلامی مانند آبخوری و تنگ کشف شده در تپه پری، ظرف گلدان شکل، قمقمه، ظرف دو قلو و سفالی کشف شده از تپه گونسپان، همچنین پارچ و گلدان دوره اسلامی، آبخوری و تاس مسی دوره سلجوقی به دست آمده از شهر سامن است.

وی به بخش اسناد تاریخی و نسخ خطی موزه ملایر اشاره و خاطرنشان کرد: این بخش نیز شامل اسناد تاریخی و مجموعه کتاب ها و نسخه هایی است که خطی و به قرون متاخر اسلامی(اواخر قاجاریه و دوره معاصر) تعلق دارند. بخش اعظم این اسناد حاوی اطلاعات ارزشمند تاریخی مرتبط با شهرستان ملایر هستند که مطالعه و بررسی آنها می تواند دانسته های موجود از ملایر را افزایش دهد.

جلیلی تأکید کرد: سنگ بنای بازار قدیمی شهر مربوط به دوره قاجار، سنگ بنای حمام روستای داویجان، سند برج خانقلی سامن، نامه تعیین حدود اراضی روستای حرم آباد مربوط به سال ۱۳۰۴ هجری قمری و عقدنامه اسدالله خان لطفعلیان مربوط به سال ۱۳۱۴-۱۳۱۳ هجری قمری، بخشی از اطلاعات به دست آمده از این اسناد است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ملایر در پایان یادآور شد: در بخش نمایش آثار و معرفی یکی از خیرین بزرگ دوره معاصر ملایر، تعداد نسبتاً زیادی از اشیاء لوکس به همراه کتاب و آثاری از حاج محمد ملایری(یکی از خیرین بزرگ ملایر) نمایش داده شده است.

منبع:ایسنا

لیلا میرقدر، مدرس دانشگاه و پژوهشگر در حوزه موزه و گردشگری به ایسنا می‌گوید: موزه‌ها در هنگامه‌ی شکل‌گیری‌شان وظیفه‌ی گردآوری، حفاظت و نمایش آثار را بر عهده داشتند و آموزش و یادگیری و پژوهش و التذاذ از کارکردهای آن‌ها محسوب می‌شد اما با گذر زمان، پررنگ‌تر شدن نقش موزه‌ها در جامعه و حرکت موزه‌ها از شئ محوری به سمت مخاطب محوری، انتظارات، نیازها، انگیزه‌های بازدیدکنندگان و مخاطبان در اولویت قرار گرفت و موزه‌ها از آن زمان به بعد به دنبال ایجاد تجربه‌ای منحصربه‌فرد برای بازدیدکنندگان خود بودند.

او تصریح می‌کند: محور قرار گرفتن انسان و انتظارات و مشکلات او در جامعه، نقش شگفت‌انگیز موزه‌ها را به‌عنوان ابزاری برای بیان مسائل پر رنگ کرد و درست در همین نقطه بود که از موزه‌ها به‌عنوان رسانه‌ای جهت انتقال پیام نام ‌برده شد.

به گفته‌ی این مدرس دانشگاه، از این زمان به بعد بود که موزه‌ها با استفاده از زبان هنر، و ارائه برنامه‌های مختلف، در بیان معضلات اجتماعی فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و حتی زیست‌محیطی خوش درخشیدند؛ نقش موزه‌ها در جامعه آن‌چنان پررنگ‌تر شد که ابتدای امر روانشناسان و جامعه شناسان به بحث مخاطب شناسی در موزه ورود کرده و در خصوص چیستی بازدیدکنندگان، چرایی بازدید آن‌ها، انتظارات، عقاید و تفکراتشان پژوهش و به نتایج شگفت‌انگیزی دست یافتند.

میرقدر، با اشاره به موزه‌ی مدارا توضیح می‌دهد: هدف از ایجاد این موزه در لس‌آنجلس، ترویج مباحث روانشناسی نبوده بلکه بیشتر به بحث نژادپرستی، تعصب و … با تکیه بر وقایع تاریخی می‌پردازد، اما اگر به معماری موزه، طراحی فضاها، نحوه نمایش در موزه در طی فرایند بازدید موشکافانه نگاه کنیم، می‌توانیم پی ببریم که این موزه اگرچه در ظاهر به اتفاقات تاریخی و معضل نژادپرستی می‌پردازد، ولی در لایه‌های زیرین خود و به‌صورت زیرمتنی، پس از بازدید، این نکته را یادآور می‌شود که ما انسان‌ها حتی با وجود شواهد و قرائن باز هم در پذیرش اشتباهاتمان سرسختیم و به دنبال توجیه می‌گردیم.

این موزه پژوه خاطرنشان می‌کند: آنچه باعث شد به موزه‌ی مدارا نگاه ویژه‌ای داشته باشم، کتابی با عنوان «کی بود کی بود؟ چگونه اشتباهات خود را توجیه می‌کنیم» نوشته‌ی کرول توریس و الیوت آرونسن بود. این کتاب به این مسئله می‌پردازد که چه می‌شود که آدم‌ها اشتباهاتشان را نمی‌پذیرند و آن را توجیه می‌کنند و هدف آن نیز افزایش خودآگاهی است.

او می‌افزاید: موزه‌ها به‌عنوان نهادهای آموزشی غیررسمی، نقشی منحصربه‌فرد در آموزش و یادگیری مادام‌العمر دارند و به همین خاطر کودکان یکی از گروه‌های هدفی هستند که مورد توجه موزه‌ها قرار می‌گیرند. موزه‌ی مدارا سالانه ۳۵۰ هزار بازدیدکننده دارد که یک سوم آن را کودکان مدرسه‌ای تشکیل می‌دهند و به‌صورت ملموس یا ناملموس پیام موزه را دریافت می‌کنند.

این مدرس دانشگاه می‌گوید: در کنار موزه‌هایی که صرفاً به بحث روانشناسی ورود پیداکرده‌اند، موزه‌هایی هم هستند که با فضاسازی و شیوه نمایش خردمندانه و خلاقانه، و انتخاب هوشمندانه‌ی آثار، با روان افراد ارتباط برقرار می‌کنند و بر آن اثر می‌گذارند؛ موزه‌ی مدارا از این دسته است.

میرقدر تصریح می‌کند: بازدید دانش آموزان از موزه‌ی مدارا باعث می‌شود که آن‌ها نسبت به تعصبات اجتماعی هشیارتر شوند و موزه، به آن‌ها این پیام را منتقل می‌کند که بزرگ‌ترین خطای انسان، نپذیرفتن خطای خود و توجیه و انکار آن است.

او ادامه می‌دهد: همه‌ی انسان‌ها بر روی خیلی از چیزها و خیلی از مسائل تعصب‌ دارند اما اگر کسی بگوید شما متعصبید!؟ به دلیل نداشتن آگاهی یا به‌صورت غریزی  آن را انکار می‌کنند. نوع و فرایند بازدید در موزه‌ی مدارا اما بر این سخن صحه می‌گذارد، به‌این‌ترتیب که وقتی بازدیدکنندگان برای خروج به سمت درِ بدون تعصب می‌روند، با یک در قفل‌ زده مواجه می‌شوند و موزه، نابینا بودن بازدیدکننده را نسبت به تعصبات خود به این شیوه به‌خوبی نمایش می‌دهد و به رخ او می‌کشد.

به عقیده‌ی این موزه پژوه و نیز نویسندگان کتاب «کی بود کی بود؟»، ارمغان چنین موزه‌ای برای بازدیدکننده، آگاهی از نقص‌های درونی و مقدمه‌ای برای اصلاح آن است.

میرقدر، در پاسخ به این سؤال که آیا در ایران و اصفهان نیز می‌شود چنین موزه‌ای داشت؟ اظهار می‌کند: متأسفانه بحث موزه در ایران بسیار متفاوت از دنیاست. در دنیا، جوامع و سیاست‌گذاران در حوزه میراث و فرهنگ به اهمیت موزه واقف‌اند و از آن برای حل مشکلات فرهنگی، ایجاد لذت و سرگرمی، آموزش و… استفاده می‌کنند و به دنبال خلق تجربه‌ای منحصربه‌فرد برای بازدیدکننده هستند تا از این طریق به هدف غایی خود یعنی احساس رضایت‌مندی، و وفاداری بازدیدکننده دست یابند اما در ایران، حال و احوال موزه‌ها چه قبل از بحران کووید ۱۹ چه در حال حاضر خوب نیست.

او دلیل این امر را کم‌اهمیت بودن موزه‌ها در سیاست‌های کلان و خرد، کمبود بودجه، فقدان نیروهای انسانی متخصص، توانمند نکردن نیروهای فعلی و رسمی و… می‌داند و می‌گوید: اینجا ما اغلب با چند موزه‌ی دولتی مواجهیم که به دلایل ذکرشده منفعل‌اند و قطعاً طرح درخواست ایجاد موزه در حوزه‌های مختلف نظیر موزه‌ی کودک، مدارا، ادبیات، سبز و… در چنین فضایی راحت نیست.

این موزه پژوه یادآور می‌شود: سال‌هاست که در سراسر دنیا صنعت گردشگری و موزه‌ها به سمت خصوصی‌سازی رفته‌اند اما متأسفانه خصوصی‌سازی هم در اینجا مشکلات خاص خود را دارد و همین امر موجب می‌شود که افراد علاقه‌مند قید فعالیت در این حوزه را بزنند.

میرقدر، به نقش مردم در معادله‌ی پویایی موزه‌ها نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: رفتن به موزه در سبد تفریحی خانواده‌های ایرانی نیست و باید برای این امر فرهنگ‌سازی شود که البته سال‌ها طول خواهد کشید. در چنین وضعیتی حتی اگر روزی موزه‌ی مدارا ایجاد شود، در ابتدای امر توجیه اقتصادی ندارد و از طرح چنین ایده‌هایی به نتیجه نخواهیم رسید مگر اینکه مدیران ارشد ما در سند چشم‌انداز و سیاست‌گذاری‌های کلان به موزه‌ها اهمیت بدهند، آن‌ هم نه بر روی برگه و در قالب حرف بلکه در عمل. در این صورت می‌توان امیدوار بود که اوضاع موزه‌هایمان بهبود یابد و موزه‌های جدیدی تأسیس شود.

منبع:ایسنا

در همین راستا هر ساله روز ۱۸ می (۲۸ اردیبهشت) که روز جهانی موزه نام گرفته در سراسر جهان توسط شورای بین‌المللی موزه‌ها (Icom) برگزار می‌شود. برگزاری روز جهانی موزه از سال ۱۹۷۷ آغاز شد تا آگاهی از موزه‌ها و تاثیر آنها در جامعه را افزایش دهد. چرا که موزه‌ها ابزار مهم تبادل فرهنگی، غنی‌سازی فرهنگ، توسعه درک متقابل، همکاری و صلح میان افراد هستند.

امسال نیز شورای بین‌المللی موزه‌ها (Icom) برای این روز شعار «آینده موزه‌ها: بازیابی و تصور دوباره» را در نظر گرفته و اعلام جهانی کرده است.

محمدرضا پهلوان، رئیس گروه موزه‌های خراسان رضوی در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص نقش‌ موزه‌ها در توسعه گردشگری اظهار کرد: موزه‌ها یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره گردشگری هستند به همین منظور باید به نقش و اهمیت موزه‌ها بر توسعه گردشگری و عوامل موثر بر روند و فعالیت آن‌ها توجه شود.

موزه‌های یکی از ارکان توسعه گردشگری هستند

وی شعار ایکوم به مناسبت روز جهانی موزه را «آینده موزه‌ها، بازیابی و تصور دوباره» بیان کرد و درخصوص اهمیت و نقش موزه‌ها بر صنعت توریسم عنوان کرد: موزه‌ها یکی از ارکان اصلی توسعه گردشگری در دنیا هستند و چنانچه به صورت درست و مناسب مورد بهره‌برداری قرار گیرند، به چرخه‌ اقتصاد گردشگری کمک بزرگی خواهند کرد. به طور مثال موزه‌های معتبری همچون لوور پاریس، موزه‌های روسیه، آمریکا و اروپا به دلیل توجه و اهمیت ویژه‌ای که به آن‌ها داده می‌شود، هم‌اکنون به صورت کانون‌های فرهنگی و اقتصادی درآمده‌اند که علاوه بر جذب گردشگر و توریست، درآمد قابل توجهی نیز دارند.

رئیس گروه‌ موزه‌های خراسان رضوی ادامه داد: توسعه موزه‌ها یعنی توسعه گردشگری و در حقیقت موزه‌ها یکی از حلقه‌های اصلی  زنجیره گردشگری هستند. کشورهای توسعه‌ یافته به موزه‌ها توجه زیادی دارند؛ به طوری که اهمیت و نقش فرهنگ‌ساز موزه‌ها را درک کرده‌اند. توسعه همه‌جانبه  کشورها، بدون در نظر گرفتن نقش و جایگاه موزه‌ها اهمیت چندانی ندارد و به سرانجام نمی‌رسد. چنانچه موزه‌ها به صورت درست مورد استفاده قرار گیرند، سرمایه‌ای فرهنگی و اقتصادی به شمار می‌روند.

پهلوان درخصوص نقش موزه‌ها در حفظ آداب و رسوم بیان کرد: معرفی آداب و رسوم و سنت‌های کشور یکی از وظایف اصلی موزه‌ها محسوب می‌شود، لذا یکی از تقسیم‌بندی‌های موزه‌ به موزه‌های مردم‌شناسی اختصاص پیدا کرده است. مردم‌شناسی دربرگیرنده آیین، آداب و رسوم، هنرهای سنتی یا فولکلوریک است؛ این موزه‌ها تلاش می‌کنند آیین و آداب و رسوم جوامع مختلف را معرفی کرده و هم‌چنین به حفظ و احیای آیین‌های از بین رفته و یا در حال اضمحلال کمک کنند.

وی خاطرنشان کرد: به نظر من شهرها و یا حتی روستاهایی که دارای ظرفیت فرهنگی بالایی هستند، نیاز به ایجاد  یک موزه مردم شناسی دارند، به گونه‌ای که حتی می‌توان برای برخی از آیین‌ها و آداب‌ورسوم خاص یک منطقه یک موزه مردم‌شناسی در نظر گرفت. به عنوان مثال موزه‌ها بایستی آیین‌هایی مانند آداب و رسوم محرم، پوشش و پوشاک، نوروز، آیین ازدواج و … مناطق مختلف را معرفی و سپس به احیا و ترویج آن‌ها کمک کنند، به شکلی که این مکان‌ها، محل مناسبی برای اجرای این آیین‎ها نیز باشد.

رئیس گروه موزه‌های خراسان رضوی اضافه کرد: موزه‌های مردم‌شناسی خراسان رضوی در شهرستان‌های قوچان، کلات، فریمان، تربت جام، تایباد، خواف، تربت‌حیدریه، بردسکن، گناباد و شاندیز قرار دارد، که هریک از این موزه‌ها با توجه به غنای فرهنگی شهرستان فعالیت می‌کند.

پهلوان درمورد نقش و اهمیت موزه‌ها در توسعه‌ فرهنگ عنوان کرد: فرهنگ زیربنای تمامی امور است که اگر به درستی تعریف نشود طرح و یا پروژه مورد نظر در آینده با مشکل مواجه خواهد شد. فرهنگ گردشگری نقش تمام شمول دارد و شامل فرهنگ اقتصادی، سیاسی، نظامی، گردشگری و حتی میراث فرهنگی می‌شود. برای مثال اگر فرهنگ واحدهای اقامتی در پذیرایی از مهمانان درست نباشد، تداوم آن واحد اقامتی با مشکل روبه‌رو خواهد شد.

وی تشریح کرد: به طوری که اگر فرهنگ آژانس‌ها یا دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی از وجهه مناسبی برخوردار نباشد، در آینده این دفتر با کمبود مراجعه‌کننده روبه‌رو شده ومخاطب خود را از دست خواهد داد و اگر فرهنگ راهنمایان گردشگری مناسب نباشد، گردشگران ناراضی خواهند بود. بنابراین با توجه به این که موزه‌ها یکی از ارکان اصلی گردشگری و یکی از حلقه‌های اصلی این زنجیره هستند، چنانچه توسعه همه‌جانبه‌ فرهنگی در چرخه گردشگری به درستی رعایت نشود، آن‌ها نیز آسیب خواهند دید و مخاطب خود را از دست خواهند داد.

رئیس گروه موزه‌های خراسان رضوی درخصوص تاثیر تکنولوژی بر موفقیت موزه‌ها تصریح کرد: موزه‌ها مؤسسات فرهنگی و آموزشی هستند و همانند دیگر مؤسسات به تکنولوژی نیاز دارند؛ امروزه شی محور بودن آثار موزه‌ای پاسخگوی نیاز بازدیدکنندگان و علاقه‌مندان نبوده و مفهوم محتوا در موزه‌ها به شکل دیگری در حال گسترش است. ایکوم،‌ شورای جهانی موزه‌ها نیز بر اساس این نیاز در تعریف خود از موزه‌ها در حال تجدید نظر است.

تکنولوژی در تمام امور موزه‌ها تاثیرگذار است

پهلوان افزود: تکنولوژی در تمامی امور موزه‌ها مانند کشف اولیه، حفاری‌های باستان‌شناسی، مرحله مرمت و بازسازی، نگ‌داری و نحوه نمایش تاثیر گذار است. تکنولوژی به  کمک باستان‌شناسان آمده تا سرعت و دقت کند و کاو را با کمک دستگاه اسکن بالا ببرد، به طوری که آن‌ها می‌توانند در کم‌ترین زمان ممکن اشیاء موجود در محوطه تاریخی و در دل زمین را پیدا کنند.

وی گفت: هم‌چنین دستگاه‌هایی به منظور حفظ و مرمت اشیاء اختراع شده است که قادرند اسکن، آسیب‌شناسی و فن‌شناسی آثار موزه‌ای را به سرعت تشخیص دهند و در نهایت معرفی آثار موزه به شیوه نوین اطلاع‌رسانی در شبکه‌های اجتماعی از جمله نقش‌های تکنولوژی در فعالیت موزه‌ها به حساب می‌آید. بنابراین همه این موارد دست به دست هم می‌دهند تا موزه‌ها با سرعت تکنولوژی هماهنگ بوده و از علم و تکنولوژی روز بهره گیرند تا موفق باشند.

موزه‌ها، آیینه‌ تمام‌نمای گذشتگان

رئیس گروه موزه‌های خراسان رضوی اظهار کرد: موزه‌ها، آیینه تمام‌نمای گذشتگان ما هستند و پل ارتباطی بین گذشته، حال و آینده محسوب می‌شوند. هر یک از این آثار شرح حالی دارند و با زبان بی‌زبانی به هزار زبان سخن می‌گویند. آثار موزه‌ها و هم‌چنین سایت موزه‌ها (سایت موزه آثار و  بقایای  معماری هستند که  انتقال آن‌ها ممکن نیست لذا در همان مکان حفظ و تثبیت می‌شوند و شکل سایت موزه به  خود می‌گیرند) بازتاب تصویر مربوط به جهان هستند.

پهلوان خاطرنشان کرد: به عنوان مثال روند یا سیر شکل‌گیری و مراحل ساخت یک اثر سفالی موجود در موزه‌ها مربوط به دوره‌های تاریخی هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد که در حال حاضر طرح و رنگ آن‌ها قابل بررسی است، یکی از موارد گفته شده هستند.

وی ادامه داد: طرح‌ها و اشکال مختلف این آثار نشان‌دهنده ذوق و سلیقه هنرمندان سفالگر است که با چه اشتیاقی این اثر دستی هنری را به وجود آورده‌اند. سپس به مرور زمان چرخ‌دستی سفالگری، چرخ ماشینی و برقی شکل اختراع شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه این آثار سفالی طرح‌دار و لعاب‌دار می شوند و سرانجام به شکل امروزی به تولید انبوه می‌رسند.

پهلوان اضافه کرد: آنچه اهمیت دارد این است که درخصوص همه این مراحل می‌توان مطالعه کرد و با توجه به طرح، رنگ لعاب و شکل این سفال‌ها دریافت که هریک از آن‌ها مربوط به کدام دوره تاریخی است. زیرا هر دوره تاریخی، ویژگی‎‌ها و مختصات خاص خودش را دارد و همه این‌ها بازتابی از جهان پیرامون ما هستند که به دست یک هنرمند سفالگر شکل و شمایلی به خود گرفته‌اند.

وی گفت: این روند در تمامی هنرها از جمله هنر سکه و ضرب سکه، کتاب و نسخ خطی، فلزات، مس و مسگری و … وجود دارد که بابررسی آن‌ها می‌توان دنیای جدید را براساس گذشته و ‌پند و ‌اندرز گرفتن از آثار، آیین و آداب و رسوم گذشته شکل داد.

منبع:ایسنا

کورش کمالی‌سروستانی، در گفت و گو با ایسنا، گفت: شرایط شیوع پاندمی کرونا، بسیاری از بخش‌ها خصوصا حوزه فرهنگ و هنر را دستخوش دگرگونی و چالش کرد که یکی از مهمترین این بخش‌ها، موزه‌ها بود.

او با بیان اینکه زمینه‌سازی برای حضور مخاطبان موزه‌ها در شرایط شیوع کرونا، به واسطه پیچیدگی‌های شرایط مدیریت موزه، امری بسیار دشوار است، گفت: استفاده از ظرفیت فضای مجازی، علیرغم تاثیرات مطلوب، نمی‌تواند جذابیت‌های بازدید حضوری را برای مخاطبان تداعی و تامین کند.

موسس موزه فرهنگ فارس اعتقاد دارد که حس حضور فیزیکی در موزه و قرار گرفتن در مقابل اشیاء و آثاری که هر کدام روایتگر بخشی از تاریخ ملت‌هاست؛ و قرار گرفتن در فضای موزه، هنوز با بهره گیری از تکنولوژی فضای مجازی، ایجاد نمی‌شود.

کمالی‌سروستانی در عین حال تاکید کرد که قبل از شیوع همه گیری کرونا، خصوصا در ایران، موزه‌ها با بحران مخاطب مواجه بود و این چالش جدید آن را تشدید کرده است.

او یکی دیگر از مسائل و چالش‌های مهم موزه‌داری در ایران را نبود فضای فیزیکی مناسب و استاندارد دانست و گفت: ما در ایران و خصوصا فارس، هنوز فضای موزه‌ای مناسبی که بتواند ساعت‌ها مخاطب را در خود نگه‌دارد، در اختیار نداریم.

معاون اجرایی ایکوم ایران گفت: استانداردسازی، تقویت اشیاء موزه‌ای، سرویس‌دهی مناسب، ارائه اطلاعات مورد نیاز مخاطب، تکنولوژی موزه‌داری و … برای رسیدن به نقطه مطلوب در این حوزه، ضروری است.

او با اشاره به اینکه فارس دارای ظرفیت‌های مناسب در ابعاد مختلف برای ایجاد موزه است، گفت: علیرغم تمام داشته‌ها، در استان فارس و شیراز، تخت جمشید، بیشابور، پاسارگاد و دیگر نقاط، موزه استاندارد نداریم.

کمالی‌سروستانی با بیان اینکه منابع محدود دولتی و وابستگی بالا به این منابع در حوزه فرهنگ، عامل موثر بر توسعه نیافتگی فعالیت در بخش موزه‌ها است، گفت: از یک سو منابع مالی سازمان میراث فرهنگی، تامین کننده نیازها نیست و از سوی دیگر، درآمدهای فارس از محل گردشگری نیز به این استان تخصیص نمی‌یابد.

او خاطرنشان کرد: اگر شیوه مدیریت مکان‌هایی نظیر تخت‌جمشید و دیگر اماکن جذاب موجود در فارس و شیراز، هیئت امنایی بود، درآمدهای حاصله امکان انجام فعالیت‌های گسترده‌ای در بخش‌های مختلف با هدف توسعه زیرساخت‌ها را فراهم می‌کرد.

معاون اجرایی ایکوم در خصوص نقش این سازمان در بهبود شرایط موزه‌های ایران، گفت: وظیفه این نهاد بیشتر ارائه مشاوره و استانداردسازیست، ما می‌توانیم طبقه بندی کنیم اما نمی‌توانیم تحکم داشته باشیم.

او گفت: در شیراز اگر شهرداری نگاهی مطلوب داشته باشد، می‌توان با تامین فضاهای مناسب و در نظر گرفتن تخفیف‌هایی در عوارض و … بستر خوبی برای توسعه موزه‌های شهری ایجاد کرد.

کمالی‌سروستانی تاکید کرد که ایجاد جذابیت برای بخش خصوصی در زمینه راه‌اندازی و مدیریت موزه، یک راهکار مناسب برای مواجهه و مدیریت چالش‌ها در بخش‌های مختلف از فعالیت‌های فرهنگی، منجمله موزه‌ها است.

منبع:ایسنا