کرمان به مثلث طلایی گردشگری کشور اضافه شد

 معاون رئیس امور برنامه‌ریزی، نظارت و آمایش سرزمین سازمان برنامه و بودجه با اشاره به اینکه مثلث طلایی اصفهان، شیراز و یزد در محورهای گردشگری کشور در گذشته تعریف شده بود گفت: امسال کرمان را در سند آمایش ملی سرزمین به آن اضافه کردیم.

به گزارش ایرنا، سعید وکیلی روز دوشنبه در نخستین نشست هماهنگی منطقه ۸ آمایش کشور (استان‌های کرمان، یزد، سیستان و بلوچستان و هرمزگان) در شهر کرمان افزود: سند آمایش سرزمینی استان کرمان نیز باید همگام با این سیاست گردشگری ملی تطبیق یابد.

وی با اشاره به ظرفیت های گردشگری و معدنی استان کرمان اظهارداشت: یکی از مهمترین مناطق کشور به لحاظ آمایشی منطقه کرمان است که با نگاه توسعه ای به آن توجه شده است.

وکیلی تصریح کرد: همچنین مکران به‌عنوان نخستین سند به تصویب ۲ شورای عالی کشور رسیده و اتکا به موضوع معدن در منطقه ۸ سرآمد کشور است زیرا برنامه‌های غنی برای توسعه با اتکا بر معدن را در آن داریم.

معاون رئیس امور برنامه‌ریزی، نظارت و آمایش سرزمین سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: امسال به لحاظ آمایش سرزمین سالی خاص محسوب می شود زیرا کشور برای اولین سال از سند ملی و آمایش سرزمینی برخوردار است؛ در آستانه تهیه برنامه هفتم توسعه، جابه‌جایی دولت و استقرار دولت جدید هستیم و همچنین برای بودجه ۱۴۰۱ باید خود را مجهز کنیم لذا اسناد آمایش سرزمین باید جای خود را در کشور و استان ها پیدا کند.

وی بیان داشت: رئیس جمهوری اخیرا بحث آمایش سرزمینی را مطرح کرده و دولت سیزدهم بر پیاده سازی آن تاکید دارد، برای اولین بار در ستاد بودجه سنواتی کشور کمیته الزامات آمایش سرزمینی شکل گرفته و این سند در بودجه ۱۴۰۱ نیز مورد توجه قرار دارد که اتفاقی مبارک است.

این مسئول ادامه داد: در حال تدوین بسته های سیاستی آمایش سرزمینی هستیم که پیشانی مولدسازی و پاسخگویی مسایل روز کشور است که این امر در توسعه کشور ادامه خواهد داشت.

وکیلی با بیان اینکه از استان ها انتظار داریم گروه آمایش سرزمینی خود را تقویت کنند که در برنامه‌های استانی و ملی پاسخگو باشد گفت: تصمیم های توسعه‌ای کشور و استان را بایستی با مبنا قرار دادن اسناد آمایش مناطق پیش ببریم.

وی با اشاره به مطالعات برنامه آمایش استان‌ها تصریح کرد: در اسفند سال ۹۹ موفق شدیم که اسناد ملی و استانی را به تصویب شورای عالی آمایش سرزمینی برسانیم.

وکیلی با اشاره به اینکه در سال جاری سه دغدغه اساسی در کشور داریم گفت: نخستین دغدغه پیاده سازی اسناد آمایش سرزمینی است زیرا این اسناد باید خود را در تصمیم های توسعه ای استانی و ملی نشان دهد و هم‌اکنون درحال طراحی مدلی برای آن هستیم.

معاون رئیس امور برنامه‌ریزی، نظارت و آمایش سرزمین سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: پیاده سازی اسناد آمایش سرزمینی را در استان ها آغاز کنید زیرا اسناد فعلی تثبیت شده و در اجرای آن نباید تعللی باشد.

وی اضافه کرد: اسناد آمایش در استان ها سرمایه گذاری ها را به سمت قلمروهای جمعیت، گردشگری، صنعت و معدن و سایر موارد مهم هدایت می‌کند که جای قدردانی دارد.

معاون رئیس امور برنامه‌ریزی، نظارت و آمایش سرزمین سازمان برنامه و بودجه کشور عنوان کرد: دومین هدفگذاری این است که اسناد آمایش استانی باید بازنگری و مطابق با اسناد ملی باشد و به طور قطع تغییرات کلانی پس از تطبیق نخواهیم داشت که انتظار داریم تا پایان سال جاری انجام شود و به تصویب شورای عالی آمایش سرزمینی برسد.

وکیلی افزود: دغدغه دیگر این است که پس از تطبیق اسناد استان ها و ملی باید این اسناد را هماهنگ کنیم که تعارضی در این میان وجود نداشته باشد لذا در منطقه ۸ کشور علاوه بر هماهنگی، نیم نگاهی به اسناد استان‌های مجاور داشته باشید.

وی یادآور شد: همچنین تطبیق اسناد استانی با سند ملی به‌صورت جداگانه انجام می شود و در این خصوص محوریت با دبیرخانه مناطق است و پس از آن هماهنگی با سند ملی صورت می‌گیرد.

۲۰۰ سیاست سند آمایش ملی مورد توجه استان‌ها باشد

معاون رئیس امور برنامه‌ریزی، نظارت و آمایش سرزمین سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: ۹۷ سیاست در سند ملی آمایش سرزمینی وجود دارد که در آن نام استان‌ها برده شده است.

وی ادامه داد: ۱۰۳ سیاست از مجموع ۲۵۰ سیاست ملی آمایش سرزمینی به مناطقی اشاره کرده که در تطبیق اسناد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

این مسئول خاطرنشان کرد: در مجموع ۲۰۰ سیاست سند آمایش سرزمینی کشور باید مورد توجه استان ها قرار گیرد و نقش خود را در آن‌ ببینید و ۵۰ سیاست به حوزه ملی مربوط است که‌در این زمینه می توان به نرخ رشد جمعیت و باروری اشاره کرد.

وکیلی افزود: در تطبیق اسناد استانی باید موضوع تعارض مورد توجه قرار گیرد و اینکه در نقاطی که سند ملی در مورد سیاست و متنی در سند استانی سکوت کرده، باید آن را در استان ها اجرا کرد.

وی گفت: چشم انداز اهداف بنیادین سیاست ها و راهبردهای متناظر را در سند ملی جست و جو کنید و آن را تطابق دهید.

این مسئول ابراز داشت: فعلا تهیه سند منطقه ای در دستور کار ما نیست و از اواخر آذرماه امسال به آن ورود می کنیم؛ اکنون تطبیق و هماهنگی اسناد دغدغه و مورد توجه استان ها باشد.

وکیلی افزود: ایرادها و نقطه نظرات سند ملی آمایش سرزمینی اکنون در حال جمع آوری از استان ها، دستگاه های اجرایی و صاحب نظران است.

وی اضافه کرد: همچنین یکهزار و ۹۹۷ برنامه اجرایی سند آمایش سرزمینی در قالب ۶۰ برنامه اجرایی استانداردسازی شده است.

به گزارش ایرنا، جعفر رودری رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان نیز در این نشست گفت: برای نخستین بار پس از ۷۰ سال توانستیم سندی مصوب داشته باشیم که جای قدردانی دارد.

منبع:ایرنا

بسته حمایتی جدید صنعت گردشگری به‌زودی اعلام می‌شود

معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به مصوبه ستاد ملی مقابله با کرونا از تدوین بسته حمایتی جدید برای فعالان این صنعت خبر داد.

ولی تیموری روز سه شنبه در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی ایرنا با اعلام این خبر گفت: تا کنون ۳ بسته حمایتی  از ابتدای همه گیری کرونا برای حمایت از فعالان صنعت گردشگری  تدوین و ابلاغ شده بود و ستاد ملی مقابله با کرونا با توجه به استمرار شرایط متقاعد به تدوین طرح جدیدی شد.

وی با اشاره مصوبه هشتاد و چهارمین جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا در روز شنبه بیستم شهریور، گفت: در بند سوم این جلسه مقرر شد طرح و بسته حمایتی از صنعت گردشگری در ایام کرونا تدوین و تا هفته آینده به دولت ارائه شود؛ تا دولت پس از بررسی و تصویب ابلاغ کند.

تیموری با اعلام این که مهلت سومین بسته حمایتی دولت به فعالان صنعت گردشگری تا پایان شهریورماه جاری است، افزود: با توجه به استمرار شرایط و آسیب فراوان این صنعت از کرونا نیازمند بسته حمایتی جدید بودیم و از این رو وزارت میراث فرهنگی و گردشگری اقدام به ارائه طرحی به منظور حمایت از فعالان این صنعت در ستاد ملی مقابله با کرونا کردیم که با کلیت آن موافقت شد.

قرار است برای تدوین این طرح از نظر کارشناسان، صاحب نظران، فعالان بخش خصوصی و ادارات کل استان ها بهره گرفته شود. همچنان موضوعاتی مانند ارائه تسهیلات بانکی، امهال وام مورد نظر قرار گیرد. البته درصدد تعدیل های بیشتر  نسبت به بسته های حمایتی قبلی یا بخشودگی برای فعالان این صنعت هستیم.

وی  درباره مفاد طرح حمایتی جدید گفت: تدوین طرح جدید برای شروع مجدد فعالیت های گردشگری، کمک به فعالیت هایی مانند بازاریابی، تبلیغاتی و اعتماد سازی از جمله سرفصل های طرح جدید حمایتی دولت برای فعالان صنعت گردشگری است تا از طرفی سبب تاب آوری این صنعت در شرایط کنونی و از طرفی باعث خروج تدریجی از بحران و رونق گردشگری به موازات که تسریع روند واکسناسیون شود.

معاون گردشگری درباره زمان اجرایی شدن این طرح گفت: با توجه به موافقت دولت با کلیت طرح به نظر می رسد، پس از تدوین آن تایید و سپس ابلاغ شود.

وقوع همه گیری کرونا همه گیری کرونا از ماه های پایاتی سال ۹۸ خسارات زیادی به همه زد؛ البته کارشناسان معتقدند بیمار واقعی کرونا گردشگری است؛ زیرا همه گیری کرونا منجر به کاهش شدید گردشگری در ایران شد. وزیر پیشین گردشگری نیز در این راستا در اسفند ماه سال گذشته با اشاره به آسیب‌های گسترده این صنعت ناشی از کرونا گفت: گردشگری کشور ۲۲ هزار میلیاردتومان آسیب دیده است.

منبع:ایرنا

واکنش‌ها به یادمان نوظهور عبیدزاکانی در بافت کهن دزفول

ساخت یادمانی گنبدی شکل منتسب به عبید زاکانی در بافت کهن دزفول واکنش‌های موافق و مخالفی از سوی دوستداران میراث فرهنگی به همراه داشته است.

به گزارش ایرنا، خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی یکی از چهره‌های برجسته‌ ادبیات ایران در سده هشتم هجری بود که نگاه دقیقی به وضعیت زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم داشت؛ او با قلم انتقادی، تیز و طنزآمیز خود مسایل و مشکلات مردم را به گوش سیاستمداران می‌رساند.

قصاید، غزلیات و رباعیات، مثنوی عشاق‌نامه، اخلاق‌الاشراف، ریش‌نامه، صدپند، لطایف و ظرایف، رساله دلگشا و منظومه موش و گربه از جمله آثار زاکانی هستند که با توجه به زبان طنز اغلب آنها مورد توجه قرار گرفتند.
بنا به نوشته تقی‌الدین کاشی در کتاب تذکره، این طنزپرداز در ۷۷۲ قمری دیده از جهان فروبست؛ محل دفن وی را گروهی، اصفهان و برخی بغداد نوشته‌اند؛ تعدادی نیز محل دفن وی را دزفول دانسته‌اند.
اکنون ساخت سازه‌ای گنبدی شکل به عنوان مقبره یا یادمان این چهره ادبی در محل یکی از خانه‌های تاریخی دزفول واکنش‌هایی به همراه داشته است چراکه قرار بوده این محل به سفره خانه سنتی تبدیل شود.

با توجه به نصب یک بنر بر این سازه به نظر می‌رسد مجوز میراث فرهنگی نیز برای ساخت آن اخذ شده است.

از اعتراضاتی که دوستداران میراث فرهنگی به ساخت این یادمان گنبدی شکل وارد کرده‌اند، این است که چرا باید یک خانه تاریخی تخریب و به جای آن با مصالح امروزی یک یادمان گنبد دار ساخته شود که از اصالت آن نیز اطلاع دقیقی در دست نیست.

تصویر خانه تاریخی که برای ساخت یادمان عبیدزاکانی در دزفول تخریب شده در زیر قابل مشاهده است.

مجتبی گهستونی یکی از فعالان میراث فرهنگی از جمله افرادی بود که به ساخت یادمان عبید زاکانی در بافت قدیم دزفول واکنش نشان داد؛ یادمانی که در محله لوریان حوالی پله بچیلون و ساباط صبیون در حال ساخت است.

او این پرسش را مطرح کرد که با کدام استدلال و دلایلی گفته می‌شود مقبره خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی در دزفول واقع شده که مالک یک بنا اقدام به ایجاد یادمان در محل مورد نظر کرده است.
این فعال میراث فرهنگی عنوان کرد: برخی معتقدند به جز یادمان فعلی ۲ مکان دیگر هم در دزفول به مقبره احتمالی عبیدزاکانی تعلق دارد؛ با این استدلال آیا روزی دیگر شاهد ساخت گنبد در ۲ مکان دیگر هم خواهیم بود؟

گهستونی ادامه داد: عبیدزاکانی حدود سال ۷۱۰ در قزوین متولد شده، بین سال‌های ۷۶۷-۷۷۲ فوت کرده و در زمان جلایریان در شیراز اقامت داشته و معلوم نیست چه زمانی به دزفول آمده و اقامت کرده و چه سندهای تاریخی برای وجود مقبره او در این شهر وجود دارد.

او همچنین ساخت گنبد بر روی یادمان عبید زاکانی در دزفول را نوعی بدعت سازی دانست و بیان کرد: معلوم نیست براساس کدام مجوز شرعی، عرفی و قانونی برای ایجاد یادمان، گنبدسازی صورت گرفته است.

طرح بدعت‌گذار در بافت قدیم دزفول اجرا نشود

رئیس مؤسسه فرهنگی دزفول‌شناسی نیز با طرح این پرسش که چه کسانی منافع خود را در جعل تاریخ جغرافیایی دزفول دنبال می‌کنند، عنوان کرد: اگر قرار است بنایی بر مقبره عبید زاکانی ساخته شود که در بعضی پژوهش‌ها مکان آن را دزفول می‌دانند باید پژوهشِ جامع علمی با فراخوان مقاله از گوشه‌وکنار کشور صورت گیرد.

مرتضی بدخشان افزود: درصورت اثبات و قطعیت وجود مقبره عبید زاکانی در دزفول در چارچوب ضوابط و قوانین و با استفاده از توانمندی‌های هنرمندان باید برای ساخت بنا اقداماتی صورت گیرد اما نکته مهم اینجا است که ساختمان و گنبد در حال ساخت، در مکانی نیست که ادعا می‌شود قبر عبید آنجا است.

وی ادامه داد: مؤسسه فرهنگی دزفول‌شناسی از همه فرهنگ‌دوستان انتظار دارد هشیار باشند و مانع جعل تاریخ جغرافیایی در دزفول شوند ضمن اینکه از مسئولان مربوطه انتظار می‌رود به موضوع ورود کرده و متخلفین را پیگرد قانونی نمایند.

یکی از اعضای موسسه دزفول شناسی نیز در این باره بیان کرد: هر طرح و نقشه‌ای که جنبه بدعت داشته و گمراه کننده باشد، نباید عملی شود.
محمدحسین حکمت‌فر ساخت مقبره گنبدی شکل برای عبید زاکانی در بافت قدیم را استفاده ابزاری از این بافت تاریخی دانست و ادامه داد: افرادی که اقدام به ساخت چنین سازه‌ای کرده‌اند فقط به فکر منافع و سوء استفاده شخصی بوده و به دنبال ترویج فرهنگ در چنین بافتی نیستند.

محل مزار عبید زاکانی بنا به گفته او در محلی که گنبد موردنظر ساخته شده، نیست و طبق گفته‌ها در فاصله ۵۰ متری از بنای ساخته شده در یک شبستان است.
البته اختلاف نظرهایی درخصوص محل دفن عبید زاکانی وجود دارد که در گزارش ما نمی‌گنجد.
استاد حکمت‌فر با بیان اینکه برای تکریم این هنرمند طنزپرداز و یادمان وی نیازی به ساخت گنبد نیست، افزود: بزرگان دیگری چون مرحوم ضیایی، باباتقی، آشیخ محمدرضا معزی و سایر بزرگان نیز یادمان گنبدی شکل نداشتند.
وی ادامه داد: این خانه برای راه اندازی سفره خانه سنتی و توسعه گردشگری خریداری شده ولی در عمل اقدام به جعل تاریخ شده که بازخوردهای بدی نیز داشته است؛ باید یادمانی در خور شان نخستین طنزپرداز ادبیات ایران ساخته شود نه اینکه به خاطر منافع اقتصادی بدعت گذاری کرد.

یادمان عبید با بافت کهن دزفول تضاد ندارد

برخی از دوستداران میراث فرهنگی نیز نظری غیر از موارد مطرح شده در بالا دارند؛ عبدالامیر مقدم‌نیا موافق احداث چنین یادمانی است، او در گفت و گو با خبرنگار ایرنا تاکید کرد که یادمان عبیدزاکانی تضادی با بافت قدیم ندارد و ساخت آن با توجه به ساختار معماری بافت قدیم کاری زیبا و ستودنی است.

او که مدرس دانشگاه اصول دین هم هست، عنوان کرد: یادمان در حال ساخت عبیدزاکانی به‌هیچ‌وجه نه ادعای امام‌زاده‌بودن او را متصور می‌شود و نه عبید از امام‌زادگان بوده است.
مقدم‌نیا درخصوص المان گنبد مضرس یا پلکانی احداث شده برای عبید زاکانی اظهارداشت: این سبک معماری بر فراز شخصیت‌های فرزانه در منطقه دزفول به‌وضوح قابل مشاهده و اجرا شده است و این المان مختص امام‌زادگان، علما و عرفا نیست چراکه مزار یعقوب لیث صفاری به هیچ‌کدام از این شخصیت‌ها مربوط نمی‌شود.
این دوستدار میراث فرهنگی ادامه داد: ابعاد کوچک‌تر این نوع اجرا(مضرس) در بعضی اماکن نظیر قدمگاه امام‌رضا دیمی، قدمگاه شاخراسون، مقام پیر اکبر زرین کلاه، بقعه پیر حبش، بارگاه پیر زنگی، بقاع ابوالفضل و امیر حاضر کهنک، بقعه شاخراسون، زین‌العابدین، بارگاه سیّد محمود و پیر اسحاق نیز اجرا شده است که بعضی از این شخصیت‌ها نه امام‌زاده هستند و نه سند محکمی دارند.

علت کاربرد این نوع سبک معماری گنبدِ مضرس در المان‌سازی از دید مقدم نیا صرفا جلب‌نظر و توجه اندیشمندان به مکان و جلب اذهان نسبت به شخصیت مدفون در آن محل است.
به گفته او برای عبید سه مکان در فواصل نزدیک به‌هم ذکر شده‌ که یک مکان شبستان خانه میرزایی است علاوه بر آن باغی به فاصله حدود ۷۰ متری این خانه وجود داشته که طبق گفته برخی افراد، جسم عبید کنار دیوار این باغ دفن شده و ۱۵۰ سال پیش بر اثر باران شدید در دزفول سنگ مزار غلطان در مسیر سطح شیبداری قرار گرفته و شکسته شده است.

این دوستدار میراث فرهنگی بیان کرد: طبق گفته برخی افراد آن مکان به عنوان سنگ مزار عبید شناخته شده که اکنون قرار است سفره خانه یا بنای فرهنگی چند منظوره شود.
وی ادامه داد: قرار است در این مکان موزه مشاهیر و محلی برای نشست‌های فرهنگی در نظر گرفته شود؛ قرار است زیر این گنبد سنگ شکسته مزار عبید جانمایی شود که کار قشنگی است.
این مدرس دانشگاه، احداث چنین المان یا یابودهایی برای ادبا و مشاهیر را پسندیده دانست و گفت: دعبل خزائی یادمان‌های زیادی در کشورها و شهرهای مختلف دارد که نشانه ارج نهادن به این شخصیت برجسته و بزرگترین شاعر تشیع است.

توقف ساخت یادمان عبید زاکانی در دزفول

برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه خواستار مصاحبه با مهدی چناری رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول شدیم که او به این جمله بسنده کرد که عملیات ساخت این یادمان متوقف شده و قرار است به زودی نشستی در اداره کل میراث فرهنگی خوزستان برگزار و در این باره تصمیم گیری شود؛ شهرداری دزفول نیز اظهارنظری در این خصوص نکرد.

بنا به گفته کارشناسان اداره میراث فرهنگی دزفول، برای نصب یادمان یا مزار باید تحقیق و بررسی‌های لازم در پژوهشکده انجام می‌شد تا به شواهد لازم دستیابی شود ولی درخصوص این سازه چنین پروسه‌ای طی نشده است.
به گفته این کارشناسان، هرگونه دخل و تصرف و ساخت سازه سه طبقه در محدوده‌ای که همه خانه‌ها تاریخی و ثبت ملی هستند و اضافه کردن عنصر یا هر نمادی در این مکان تاریخی رایج نیست چراکه باید در بافت قدیم از نمادسازی پرهیز کرد تا ارزش‌های تاریخی حفظ شوند.

امام جمعه دزفول نیز در واکنش به موضوع ساخت یادمان گنبددار در نشست شورای فرهنگ عمومی از ادارات اوقاف و امور خیریه، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و شهرداری و شورای شهر دزفول خواست جلوی ساخت و ساز غیرمجاز را بگیرند تا گنبدسازی بدعت نشود.

انتظار می‌رود هرگونه  ساخت و ساز در بافت قدیم دزفول که هویت تاریخی و اصالت این شهر به شمار می‌رود با حساسیت و نظارت بیشتر میراث فرهنگی همراه باشد و قبل از هر اقدامی پژوهش و بررسی‌های لازم صورت گیرد تا هم اصالت این بافت حفظ شود و هم برنامه‌های فرهنگی به بهترین وجه ممکن عملیاتی شوند.

افزون بر ۲۴۴ هکتار بافت قدیم دزفول با بناها و آثار معماری منحصر بفرد، این شهر را به شهر آجر معروف کرده است.
شهر دزفول از جمله مراکز مهم شهری و تاریخی استان خوزستان است که با پیشینه تاریخی چندهزار ساله از قدیمی ترین شهرهای کشور محسوب می‌شود.
بافت آجری دزفول به عنوان یک سرمایه ملی دارای بیش از ۳۰۰ اثر تاریخی است که برخی از آنها در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند.

منبع:ایرنا

نمایش مشق‌های ناصرالدین شاه در حوضخانه کاخ گلستان

مدیر کاخ گلستان گفت: نمایشگاه مجازی منتخبی از آثار طراحی و نقاشی‌های ناصرالدین شاه در حوضخانه مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان به نمایش گذاشته می‌شود.

به گزارش ایرنا از کاخ گلستان آفرین امامی گفت: نمایشگاه مجازی مشق های ناصری شامل ۱۳ اثر انتخابی از طراحی و نقاشی‌های ناصرالدین شاه است.

مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان افزود: ناصرالدین شاه که ذوق هنری خود را در هنرهای مختلف محک می‌زد، چه در زمان ولایت‌عهدی که در تبریز سکونت داشت و چه پس از آنکه به تختگاه تهران مهاجرت کرد و در کاخ گلستان به حکومت نشست، به هنر نقاشی و طراحی علاقه‌مند بود.

امامی تصریح کرد: ناصرالدین شاه از شاگردان میرزا حسن خان صنیع الملک غفاری بوده که با ذوق شاهانه خود و با قلم آهن و مرکب سیاه، صورت درباریان و زنان اندرونی را نقاشی کرده و با مناسبت، جمله یا شعری را در حاشیه آن‌ها می‌نوشته است.

مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان گفت: اسلوب نقاشی‌های ناصرالدین شاه مشابه استادش برپایه طبیعت‌گرایی و ذکر جز به جز همه مناظر طبیعی به همان شکلی که می‌دیده است به تصویر کشیده و مانند استادش دارای نگاهی مدرن و متاثر از فرهنگ اروپایی است و تلاش کرده تا با کپی‌برداری از استادش آثار را با نقاشی دیرین ایرانی و نگارگری پیوند دهد.

نمایشگاه مجازی مشق‌های ناصری امروز چهارشنبه ۲۴ شهریورماه ۱۴۰۰ افتتاح می‌شود و از طریق صفحه رسمی اینستاگرام مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان  golestanpalace@ قابل دسترسی است.

منبع:ایرنا

کاوش گورستان تاریخی بوشهر

فاز نخست پروژه کاوش گورستان تاریخی «شُغاب» بوشهر با هدف آن‌چه ایجاد سایت موزه پویا و معرفی شایسته میراث ارزشمند کرانه‌های خلیج فارس عنوان شده انجام شد.

به گزارش ایسنا به نقل از روابط‌عمومی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، مصطفی ده‌پهلوان ـ سرپرست هیأت باستان‌شناسی این گورستان تاریخی ـ گفت: گورستان تاریخی شغاب با پهنه‌ای در حدود ۵ هکتار در شهر بوشهر واقع شده که با توجه به همجواری با محوطه ایلامی تَل پِی‌تُل و محوطه‌های ساسانی در بخش کرانه‌ای شهر بوشهر و ریشهر، به گورستان ایلامی نیز مشهور است.

او افزود: پس از انقلاب جمهوری اسلامی ایران، بررسی‌ و کاوش‌های محدودی در گورستان شغاب توسط استادان اسماعیل یغمایی (۱۳۶۲)، علی‌اصغر میرفتاح (۱۳۶۹)، مهدی رهبر (۱۳۷۶) و علی‌اکبر سرفراز (۱۳۸۳) انجام گرفته است.

این باستان‌شناس اظهارکرد: با توجه به کاوش‌های صورت‌گرفته، سه نوع تدفین شامل گورهای سنگ‌چین مستطیلی، گورهای چاله‌سنگی مستطیلی و خمره‌های اژدری در جهت شرقی ـ غربی این محوطه به‌دست آمده و با توجه به پژوهش‌هایی که تا کنون انجام شده است، تمام باستان‌شناسان اتفاق نظر دارند بیشتر این تدفین‌ها در بازه زمانی از اواخر دوره اشکانی تا پایان دوره ساسانی قرار می‌گیرند.

ده‌پهلوان گفت: در تفسیرهای مختلف آمده است ابتدا جسد به صورت تاق‌باز در گورهای مستطیلی سنگ‌چین یا چاله‌های مستطیلی قرار می‌گرفته است. دسته‌ای از این گورها در سنگ‌های صخره‌ای و ساحلی از جنس صدف و ماسه با نام محلی «لوماشل» یا بوشهری، حفر و پس از تجزیه جسد، استخوان‌ها به خمره‌های اژدری ـ بسیار رایج در تجارت دریایی و سرزمین‌های ساحلی جنوب ایران ـ منتقل و خمره‌ها نیز در موازات جهت گورهای سنگی و در پیرامون آن‌ها در میان لایه‌های ماسه بادی (سیلت) ساحل دفن می‌شده‌اند که در تمام این گورها سر جسد و حتی دهانه خمره‌ها به سمت غرب است.

به گفته سرپرست هیأت کاوش مستقر در این گورستان تاریخی، این محوطه در دهه‌های گذشته محل دپو نخاله‌های شهری بوده و به کرّات توسط شهرداری مورد خاکریزی و تسطیح قرار گرفته، بخشی از آن به پارک تبدیل شده و بخش‌هایی نیز در زیر سازه‌های اداری، تفریحی و اقامتی شهری مدفون شده است، اما در ماه‌های گذشته مدیران شهری و اداره کل میراث‌فرهنگی استان بوشهر اقدامات و تمهیداتی برای نجات این گورستان تاریخی در دستور کار خود قرار دادند.

ده‌پهلوان افزود: نظر به تخریب، محو و آشفته‌سازی شدید عرصه گورستان شغاب توسط شهرداری، مردم محلی و سایر ارگان‌های نظامی و شهری و عدم ارائه اطلاعات دقیق و شفاف از محدوده اصلی گورستان در کاوش‌های پیشین، هدف اصلی در پروژه کاوش گورستان شغاب پیگردی بخش‌هایی از این گورستان برای جلوگیری از اقدامات ساخت و سازهای شهری و عمرانی و اجرای سایت موزه بود.

او با بیان این‌که در این پروژه ۱۹ گمانه و ترانشه در ابعاد مختلف تعیین شد و مورد کاوش قرار گرفت و در روزهای اولیه کاوش در بخش‌های زیادی از محوطه برداشت‌های الکترومغناطیس توسط ایمان خسروی انجام شد، گفت: برخی از ترانشه‌ها با توجه به نتایج این عملیات تعیین شدند، در برخی ترانشه‌ها شواهد مهمی از این گورستان به دست آمد که حاوی سبک‌های مختلف تدفینی و رایج در این محوطه است.

او بیان کرد: با توجه به این‌که هدف اصلی کاوش فاز نخست گورستان تاریخی شغاب ایجاد سایت موزه است، ادامه کاوش در این گورستان و انجام امور حفاظتی و موزه‌ای به فاز ۲ کاوش موکول شد.

ده‌پهلوان اهداف اصلی و مهم در نظر گرفته‌شده برای ادامه کاوش در این گورستان را تعیین عرصه و حریم محوطه گورستان شغاب و حفاظت و صیانت از آن با حمایت و همکاری مستقیم دستگاه‌های متولی با رویکردی علمی، کاوش بخشی از گورستان و ایجاد سایت موزه پویا، انجام پژوهش‌های انسان‌شناسی و باستان‌سنجی روی بقایای گورستان در صورت پشتیبانی و حمایت مالی، معرفی شایسته میراث ارزشمند کرانه‌های خلیج فارس و… ذکر کرد.

منبع:ایسنا

پرونده محوطه باستانی سیلک برای ثبت در فهرست جهانی آماده می‌شود

رئیس اداره میراث فرهنگی گردشگری وصنایع دستی کاشان گفت: در حال تعیین تیم تخصصی جهت جمع آوری مستنداتی هستیم تا در صورت موافقت و تایید وزارتخانه، محوطه باستانی سیلک در سال ۱۴۰۱ به عنوان نامزد جهانی به یونسکو معرفی شود.

مهران سرمدیان در گفت و گو با ایسنا، اظهار کرد: در سه سال اخیر برای ساماندهی فیزیکی و محیطی تپه های سیلک به منظور تجدید و بازسازی بعضی فضاها و نیز خرید تجهیزات مرتبط به گردشگری اقدام شده است.

وی افزود: با کمک فرمانداری و شهرداری کاشان اقدام به تملک زمین‌های اطراف سیلک کردیم که این امر مهم از سال ۱۳۸۸ مغفول مانده بود و تاکنون بیش از سه هکتار فضا آزاد سازی شده و این روند ادامه خواهد داشت و در سال آینده یکی از اهداف اصلی ادامه همین آزادسازی ها خواهد بود.

رئیس اداره میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی کاشان، تصریح کرد: یکی دیگر از اهداف اصلی پایگاه پژوهشی سیلک، طرح بازنگری و کاوش در محوطه جهت ایجاد سایت موزه است که هماهنگی‌های اولیه با پژوهشکده باستان‌شناسی انجام شده است.

وی گفت: خرید املاک جهت دسترسی به سیلک از مسیر خیابان امیرکبیر در سال گذشته انجام شده و بعد از چهار دهه این دسترسی امکان پذیر شد.

سرمدیان افزود: ساخت و سازهای غیرمجاز بزرگترین تهدیدی است که محوطه باستانی سیلک را دچار خطر کرده که برای جلوگیری از این ساخت وسازها، نظارت‌های پایگاه حفاظتی سیلک افزایش یافته که هشت حکم آزادسازی اجرا شده است.

مدیر اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان گفت: تعرض به عرصه سیلک به کمترین میزان خود در ۱۵ سال اخیر رسیده است، اما این ساخت و سازها در حریم سیلک همچنان ادامه دارد که امیدواریم با تشدید نظارت ها و نیز همکاری شهرداری کاشان تهدیدات در حریم را به نیز حداقل برسانیم.

۲۴ شهریور ۱۳۱۰ محوطه باستانی سیلک در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. در گروه کاوش های باستانی سیلک، احمد اعتماد، قاسم میمه ای و احمد قهرودی، پروفسور گیرشمن را همراهی می کردند که از دولت وقت فرانسه لوح و مدال دریافت کردند.

منبع:ایسنا

دستاورد ایران در کمیسیون‌های سازمان جهانی گردشگری

معاون گردشگری از تمدید عضویت ایران در شورای اجرایی سازمان جهانی گردشگری و انتخاب ایران به عنوان نایب‌رییس کمیسیون جنوب آسیا و تصویت عضویت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در کمیته آموزش این سازمان خبر داد.

به گزارش ایسنا به نقل از روابط‌عمومی معاونت گردشگری، ولی تیموری در تشریح دستاوردهای حضور مجازی در پنجاه‌وهشتمین نشست «کمیسیون جنوب آسیا» و نیز «کمیسیون مشترک مناطق شرق‌آسیا، اقیانوسیه و جنوب‌آسیا» که به صورت وبینار برگزار شد، گفت: با توجه به در پیش بودن بیست‌وچهارمین مجمع عمومی سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) که در آذرماه امسال به صورت دوسالانه در کشور مراکش برگزار خواهد شد، برپایی و حضور در نشست‌های مقدماتی مهم‌ترین و تخصصی‌ترین نهاد بین‌المللی صنعت گردشگری در دستور کار کشورهای عضو قرار گرفته است که برپایی نشست‌های منطقه‌ای شرق و جنوب آسیا از جمله این موارد به شمار می‌آید.

او با بیان این‌که طبق روال جاری در نشست‌های منطقه‌ای، موضوعات، تصمیمات و پیشنهادات موردنظر جمع‌بندی و تصویب شده و برای تصویب نهایی به مجمع عمومی سازمان جهانی گردشگری ارسال می‌شوند، افزود: نشست‌های منطقه‌ای به صورت مجزا و مشترک در دو گروه منطقه شرق آسیا و اقیانوسیه و نیز منطقه جنوب آسیا برگزار شد و مطابق با دستور کار مورد نظر شامل تعیین آرایش کشورها در ساختارهای داخلی کمیسیون، تعیین نمایندگی کمیسیون در ساختارهای بالادستی سازمان جهانی گردشگری و مسائلی از این دست، دستاورد مهم تمدید عضویت جمهوری اسلامی ایران در شورای اجرایی سازمان جهانی گردشگری برای دو سال آینده و نیز انتخاب کشورمان به عنوان نایب رییس کمیسیون جنوب آسیا به ثمر نشست.

معاون گردشگری درباره اهمیت دستاوردهای حاصل، اظهار کرد: شورای اجرایی سازمان جهانی گردشگری با ۳۴ کشور عضو، بالاترین بخش و رکن تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری ذیل مجمع عمومی سازمان جهانی گردشگری به شمار می‌آید و همه تصمیم‌گیری‌های مربوط به کمیته‌ها و کمیسیون‌های فنی و منطقه‌ای باید در این شورا به تایید رسیده و سپس در اختیار مجمع عمومی قرار گیرد. از این رو تمدید عضویت جمهوری اسلامی ایران در شورای اجرایی برای سال‌های ۲۰۲۲ الی ۲۰۲۵ اهمیت بسیار زیادی دارد، به‌ویژه آن‌که تا کنون در اقدامی بی‌سابقه موفق شده‌ایم برای اولین بار در طول چهار سال گذشته، سه دوره متوالی امتیاز این عضویت را از آنِ جمهوری اسلامی ایران کنیم.

او افزود: با توجه به واقع شدن کشورمان در منطقه جنوب‌آسیا، انتخاب جمهوری اسلامی ایران به عنوان نایب رییس کمیسیون، دستاوردِ شایسته‌ای برای کشورمان در راستای معرفی ظرفیت‌های گردشگری و نیز افزایش تعامل با کشورهای هدف به شمار می‌آید.

معاون گردشگری، تعامل تخصصی و همکاری مستمر با سازمان جهانی گردشگری، فعالیت‌های هدفمند در کارگروه‌ها و کمیته‌های این نهاد بین‌المللی و نیز تعامل مطلوب با سایر اعضا را از جمله اقدامات زمینه‌ای خواند که در تحقق این دستاوردها نقش‌آفرینی کرده است.

تیموری همچنین در تشریح ساختار کمیسیون مشترک مناطق شرق و جنوب آسیا به عنوان بخش دوم وبینار برگزارشده، گفت: در اجلاس مشترک، موضوعاتی نظیر مطرح شدن برنامه کاری برای دو سال آینده، ارائه گزارشی از اقدامات کمیته‌ها و کارگروه‌های تخصصی سازمان جهانی گردشگری و نیز ارائه گزارشی از اقدامات مهم برخی کشورهای عضو در زمینه گردشگری به‌ویژه با رویکرد شرایط موجودِ بحران کرونا در گردشگری مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

به گفته او، در بخش اجلاس مشترک گزارشی از آخرین وضعیت گردشگری کشور در ابعاد داخلی، ورودی و خروجی در قالب یک سخنرانی ارائه شد و در کنار آن گزارش جامعی از مقررات و قوانین موجود و نیز نحوه مواجهه با بحران کووید – ۱۹ در ۱۸ ماه گذشته ارائه شد.

تیموری ادامه داد: در نشست مشترک مناطق علاوه‌بر این موارد، گزارش کاملی از اقدامات مهمی که در وزارت گردشگری در طول سالیان اخیر همزمان با مدیریت بحران کرونا انجام گرفته است، ارائه شد  و به طور شاخص به نتایجی از جمله تدوین و تصویب سند راهبردی توسعه گردشگری کشور، طراحی و تصویب برند گردشگری کشور، تدوین و اجرای نظام جامع آموزش گردشگری کشور، تدوین و استقرار هشت جدول از ۱۰ جدول حساب‌های اقماری گردشگری اشاره شد.

معاون گردشگری گفت: با توجه به این‌که وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران در کارگروه‌های تخصصی سازمان جهانی گردشگری از جمله کمیته  کد بین‌المللی حمایت از گردشگران، ارائه‌کنندگان خدمات و جوامع محلی و نیز کمیته بررسی فرآیند عضویت اعضای وابسته سازمان جهانی  عضو است، از این‌رو اقدامات انجام‌شده در این زمینه نیز مطرح شد و مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

او تصویب عضویت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در کمیته آموزش سازمان جهانی گردشگری را نیز یکی دیگر از دستاوردهای نشست بین‌المللی برگزارشده دانست و اظهار کرد: با تایید نهایی عضویت وزارت گردشگری در کمیته آموزش سازمان جهانی گردشگری پس از پایان نشست مجمع عمومی مربوطه در مراکش، فعالیت‌های این وزارتخانه در کمیته آموزش به عنوان عضو اصلی آغاز می‌شود. با توجه به این‌که از هر منطقه تنها یک کشور می‌تواند عضو کمیته موردنظر شود، این مسئولیت و امتیاز در منطقه جنوب آسیا به جمهوری اسلامی ایران سپرده شده است.

او در تشریح اهمیت کمیته آموزش سازمان جهانی گردشگری، گفت: این کمیته وظیفه برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری درباره موضوعات آموزش‌های تخصصی صنعت گردشگری را به عهده دارد و با پیشنهاد به مجمع عمومی، برنامه‌های آموزشی مربوطه را به صورت مجازی و حضوری پیش می‌برد. از این رو قطعا وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به واسطه این عضویت می‌تواند از مزیت‌های این امکان از جمله میزبانی و اجرای برخی فعالیت‌های تخصصی آموزشی مرتبط استفاده کند و با برقراری ارتباط مستقیم با دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی تخصصی دنیا در حوزه گردشگری سبب ارتقای دانش به‌روز صنعت گردشگری کشور شود.

در این نشست زوراب پولولیکاشویلی، دبیر کل سازمان جهانی گردشگری در سخنانی به ارائه گزارش در مورد تدابیر این سازمان برای مقابله با اثرات منفی بحران کووید – ۱۹ در صنعت گردشگری پرداخت.

پولولیکاشویلی در این گزارش، موضوعاتی از جمله فراگیر شدن آموزش به عنوان ابزاری برای افزایش آگاهی ملت‌ها و جلب مشارکت آگاهانه و همین‌طور ارائه کمک‌های فنی از سوی سازمان جهانی گردشگری به کشورهای عضو در راستای به‌روزرسانی روش‌ها و اهداف در حوزه گردشگری و نیز لزوم همکاری میان کشورهای عضو در خصوص گنجاندن گردشگری در سرفصل‌های توسعه را مطرح کرد.

منبع:ایسنا

هرمزگان در صدر قیمت های نجومی پرواز/تفاوت از زمین تا آسمان!

این روزها افزایش افسار گسیخته قیمت ها سبب فشار سنگین آن بر دوش مردم و کاهش توان خرید برای عموم شهروندان شده اما در این بین قیمت های نجومی بلیط هواپیما در مسیر پروازی بندرعباس نیز سبب افزایش نارضایتی مردم هرمزگان شده است.

استان هرمزگان با دارا بودن ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری خود همواره از مقاصد مهم پروازی از سراسر کشور بوده است به گونه‌ای که با دارا بودن فرودگاه در شهرهای بندرعباس، قشم، کیش، جاسک، ابوموسی و بندرلنگه در زمره استان های توانمند در عرصه فرودگاهی کشور است اما در این بین تفاوت نجومی قیمت های پروازی در بندرعباس با سایر مراکز استانی است.

برای پی بردن به این موضوع نگاهی می اندازیم به قیمت های پروازی در بندرعباس و مقایسه آن با سایر شهرها و حتی برخی فرودگاه ها در استان هرمزگان تا شاهد نکات جالب و حتی تفاوت ها شگفت انگیزی باشیم.

برای خرید بلیط پرواز مسیر کیش-تهران از طریق پایگاه های اینترنتی فروش بلیط شاهد هستیم قیمت‌ها از ۲۹۵ هزار تومان آغاز و به یک میلیون و ۵۹۲ هزار تومان می رسد در حالی که در مسیر بالعکس قیمت بلیط از یک میلیون و ۳۴۶ هزار تومان شروع می شود.

در مسیر شیراز به تهران این قیمت به ۶۷۰ هزار تومان تا ۹۹۰ هزار تومان می رسد و در مسیر قشم به تهران قیت ۸۵۲ هزار تومان برای خرید بلیط در سایت به ثبت رسیده است اما نکته جالب قیمت بلیط بندرعباس به تهران با وجود پروازهای متعدد است که از یک میلیون و ۳۶۵ هزار تومان آغاز و به یک میلیون ۴۰۰ هزار تومان می رسد یا در مسیر بندرعباس به تبریز قیمت یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و بندرعباس به مشهد قیمت یک میلیون و ۳۷۹ هزار تومان به ثبت رسیده است!

این پایان کار نیست و تفاوت قیمت در پرواز بندرعباس به دبی با تهران به دبی جالب تر هم می شود و در حالی که گمان می رود با توجه به نزدیکی بندرعباس به دبی و طی مسابقت کمتر باید قیمت بلیط کمتر باشد اما این گمان سریعأ مردود می شود. در حالی که می توانین پرواز تهران به دبی را با قیمت یک میلیون و ۹۹۰ هزار تومان تهیه کنید اما بندرعباس به دبی با قیمت نجومی سه میلیون و ۵۸۳ هزار تومان تا پنج میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در تلرانس قرار دارد.

با نگاه مقایسه ای با سایر خطوط به این نتیجه می رسیم که قیمت پروازها در مسیر بندرعباس قاعدتأ به بالای یک میلیون تومان می رسد و مشخص نیست بر چه اساسی این قیمت گذاری صورت گرفته و چرا باید مردم هرمزگان در میان تبعیض قیمتی و نجومی بلیط پرواز اینچنین در مشکلات و مکافات به سر ببرند.

منبع:ایسنا

احداث سد فینسک مغایر با اصول ۵ گانه یونسکو؟

طی روند بررسی ها و گزارش‌های سریالی خبرگزاری ایسنا، مبنی بر چالش ها و مخاطرات و همچنین بررسی نقاط ضعف و قوت و تهدیدها و فرصت ها برای پروژه عظیم سد فینسک، در این بخش نگاهی به قوانین بین المللی اجرای پروژه هایی از این دست می اندازیم؛ شاید الگوبرداری از نمونه و مشابه خارجی بتواند چالش ها و آنالیز هزینه – فایده پروژه احداث سد فینسک را در نظر مخاطبان با وضوح بیشتری مطرح کند. سوال اینجاست که آیا قواعد و چارچوب های خاصی برای انتقال آب بین حوضه ای وجود دارد و اینکه اساسا رویکرد و راهبرد سازمان های بین المللی در شرایط مشابه چگونه است؟

پروژه فینسک با توجه به اخباری که هرچند وقت یکبار در رابطه با آن شنیده می شود به نظر می رسد مراحل و روند اجرایی خود را آرام و بی صدا و اصطلاحا چراغ خاموش دنبال کرده و در پی تخصیص حداکثر اعتبارات و شروع پروژه سدسازی است و از آنجا که آژیر بحران آب در کشور به صدا درآمده، تمامی مدیران و مسئولان به دنبال حقابه مناطق تحت مدیریت خود هستند.

طبق اعلام منابع آگاه محل احداث سد در فاصله ۷۰ کیلومتری از شهر سمنان و در محدوده جغرافیایی این شهر قرار دارد و بناست که حدود ۸ تا ۱۰ میلیون مترمکعب آب بهداشتی و قابل شرب مورد نیاز شهرهای «مهدی شهر»، «سرخه» و «سمنان» از محل احداث این سد تامین شود.

طی روند بررسی ها و گزارش‌های سریالی خبرگزاری ایسنا، مبنی بر چالش ها و مخاطرات و همچنین بررسی نقاط ضعف و قوت و تهدیدها و فرصت ها برای پروژه عظیم سد فینسک، در این بخش نگاهی به قوانین بین المللی اجرای پروژه هایی از این دست می اندازیم؛ شاید الگوبرداری از نمونه و مشابه خارجی بتواند چالش ها و آنالیز هزینه – فایده پروژه احداث سد فینسک را در نظر مخاطبان با وضوح بیشتری مطرح کند. سوال اینجاست که آیا قواعد و چارچوب های خاصی برای انتقال آب بین حوضه ای وجود دارد و اینکه اساسا رویکرد و راهبرد سازمان های بین المللی در شرایط مشابه چگونه است؟

استاد تمام گروه پژوهشی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی ساری می گوید: ایران کشوری است که توپوگرافی و پستی و بلندی حوضه آبخیز آن پیچیدگی های بسیاری دارد به شکلی که مرزهای هیدرولوژیک، مرزهای سیاسی و جغرافیایی را قطع می کنند، احداث این سد علاوه بر مرز جغرافیایی در محدوده هیدرولوژیک و حوضه آبخیز رودخانه تجن واقع شده است.

عطا الله کاویان در گفت و گو با ایسنا از گستردگی بسیار زیاد حوضه های آبخیز کشور که چندین استان را در برمی گیرند یاد کرد و افزود: در مرز سمنان و مازندران این اتفاق افتاده و در نتیجه نمی توان صرفاً بر اساس قرارگیری یک منبع آبی در نقطه جغرافیایی یک استان بگوییم که این منابع آبی متعلق به آن محدوده جغرافیایی است و باید به آن منطقه انتقال یابد.

کاویان با تاکید بر اینکه عدم همخوانی مرزهای هیدرولوژیک و مرزهای جغرافیایی امری طبیعی است خاطرنشان کرد: اینکه چطور و چگونه با تداخل این مرزها برخورد شود هنر مدیریت منابع آبخیز و یا آبریز را آشکار می کند، به عنوان مثال رود دانوب از کشورهای متعددی در اروپا عبور می کند اما هر کدام از این کشورهای نمی توانند به طور مطلق و مستقل از منابع آبی (رودخانه دانوب) بهره مند شوند چراکه مدیریت یکپارچه منابع آب در اینجا حائز اهمیت است.

وی با بازتعریف مدیریت یکپارچه منابع آبی تشریح کرد: محدوده هیدورلوژیک یا یک حوضه آخیز باید به شکل کلان در نظر گرفته شود، به این معنی که منابع موجود آب داخل آن محدوده برآورد شده و مدل های آن ترسیم و نیازهای آبی مناطق تعیین شوند آنگاه برای آن محدوده، مدیریت یکپارچه منابع آبی اجرا شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری به مفهوم «انتقال آب بین حوضه ای» اشاره کرد و با تأکید بر اینکه این مفهوم در بسیاری از کشورهای جهان روندی منسوخ بوده و یک خط قرمز تلقی می شود افزود: یونسکو نیز به عنوان یه مرجع جهانی، در خصوص اجرایی شدن پروژه هایی از این دست، ۵ اصل و شرط متوالی را تبیین و تعریف کرده است و می گوید که انتقال آب بین حوضه ای چنانچه در صورت رعایت گام به گام تمامی شروط تحقق یابد تنها برای مصارف آب شرب و با ملاحظات خاصی می تواند انتقال یافته و مجوز دریافت کند.

کاویان با توجه شروط تعیین شده یونسکو تصریح کرد: گام های یک تا چهارم اصول یونسکو درباره پروژه سد فینسک با علامت سوال مواجهند، از منظر علمی هیچ کس نمی تواند با قاطعیت اعلام کند که انتقال آب از سرشاخه های استان مازندران (بالادست تجن، تا هراز و تلار و حتی دوهزار و سه هزار تنکابن) چه پیامدها و آسیب هایی را می تواند متوجه منابع آب و خاک و اکوسیستم مازندران کند و یا از سوی دیگر نیز نمی توان با قاطعیت اعلام کرد که این انتقال، آیا منافع و رهیافت های بزرگی برای سمنان به دنبال خواهد داشت.

وی اجرای این طرح را حتی مغایر با معیار نخست یونسکو دانست و تاکید کرد: گام اول اصول یونسکو حوضه مقصد را مورد توجه قرار داده است؛ زیرا معیار اول بیان داشته که حوضه مقصد، در صورت وجود مدیریت آب و استفاده از تمام منابع آبی موجود و ارائه تمامی راهکارهای منطقی برای کاهش مصرف که می توان پیش بینی کرد، اگر باز هم در تأمین نیازهای پیش بینی شده کمبود جدی داشت آنگاه می توان گام بعدی را اجرایی کرد، حال اینکه در استان سمنان چنانچه مدیریت مصرف آب صورت گیرد، صرفه جویی با آموزش های لازم و ترویجی داده شود و الگوی کشت و بهره برداری در اراضی کشاورزی تغییر کند، هرگز نیاز آبی به وجود نمی آید.

استاد تمام گروه آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با انتقاد از تولید محصولات آب بری نظیر خربزه، گرمک و هندوانه در استان سمنان تصریح کرد: یک کیلوگرم هندوانه حدود ۵۰۰ لیتر آب مصرف می کند بنابراین چرا باید بخش وسیعی از اراضی کشاورزی سمنان به تولید هندوانه، گرمک و خربزه که محصولاتی پرمصرف از لحاظ آب هستند اختصاص یابد، پس لازم است الگوی مصرف و کشت و بهره وری در این استان تغییر یابد تا صرفه جویی حاصل شود.

کاویان از عدم همخوانی الگوهای کشت و بهره وری با وضعیت بحرانی استان سمنان خبر داد و خاطرنشان کرد: محصولات پرمصرف آبی که در سمنان تولید می شوند حتی در مازندران کشت آن ها به همین دلیل منع شده و این درحالیست که مفهومی به نام «سازگاری» در عرصه بین الملل مطرح است به این معنا که تمام کشورها باید دستورالعمل هایی را برای سازگاری با شرایط کم آبی، خشکسالی، تغییرات اقلیمی و تأثیرات ناشی از دخالت های انسانی بر محیط زیست تعریف کنند.

وی به دستورالعمل های تبیین شده کشورهای توسعه یافته در جهت سازگاری با خشکسالی و کم آبی و حتی مخاطرات طبیعی و محیطی اشاره و تاکید کرد: اگر دقت کنیم در همان گام اول یونسکو که مدیریت منابع آبی و مصرف آب مطرح است، معیارها رعایت نشده به طوری که بهره وری آب در اراضی سمنان بسیار پایین و حدود ۳۵ درصد است، باقی آبهای سطحی به هرزآب ها تبدیل و بیش از ۹۰ درصد تبخیر شده و تنها به شوری اراضی منجر می شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اظهار کرد: هرگاه و هرجا آب در دسترس قرار داشته باشد واژه هایی نظیر صرفه جویی و مدیریت آب کنار گذاشته می شود چراکه افزایش مهیا بودن آب، باعث شده تا نگرانی از باب قطعی و بحران کم آبی نادیده انگاشته شود.

کاویان در ادامه به گام دوم شروط یونسکو اشاره کرد و گفت: در گام دوم نگاه به حوضه مبدا مورد توجه است به این نحو که حوضه مبدا در تامین منابعی آبی مورد نیاز خود چه در حال و چه در آینده نباید با محدودیت مواجه شود این در حالیست که هم اکنون بسیاری از روستاهای پایین دست سد فینسک و بالادست کیاسر در تابستان با تانکر آبرسانی می شوند، حتی در ۴ سال اخیر شهرهای ساری و میاندرود با خشکسالی های شدیدی مواجه بودند که باعث خشک شدن و رها سازی شالیزارها شده است.

وی با بیان اینکه باید نیازهای آبی مازندران برآورده شود تا آنگاه بتوان صادارت آبی داشت افزود: به علاوه مازندران در افق های پیش رو به قطب گردشگری و کشاورزی تبدیل خواهد شد که نیازهای آبی آن باید لحاظ گردد اما هنوز مدیریت منابع آبی صورت نگرفته است پس منابع آبی مبدا در ابتدا باید تامین اساسی شود و سپس اقدام به صادرات آب صورت بگیرد که با این شرایط نه تنها گام اول که گام دوم نیز محقق نشده است.

این محقق، پژوهشگر و استاد تمام دانشگاه در حوزه آبخیزداری به بررسی پیامدهای زیست محیطی پروژه ها به عنوان سومین گام اصول پنجگانه یونسکو اشاره و با بیان اینکه اجرا پروژه های انتقال آب بین حوضه ای می تواند پیامدها و اثرات مخرب زیادی به اکوسیستم آبی و خاکی و پوشش های گیاهی منطقه داشته باشد اظهار کرد: هر پروژه باید پیوست مطالعات زیست محیطی داشته باشد اما کاملا خلا مطالعات جدی و علمی در اجرای پروژه ها دیده می شود که این اتفاق می تواند در نهایت حتی به از دست رفتن آب و حتی شور شدن منابع آبی در حوزه مقصد نیز بیانجامد.

کاویان گام چهارم از اصول یونسکو را تأثیرات اقتصادی و اجتماعی اجرای پروژه ها عنوان و تاکید کرد: همه این موارد تا زمانی که بند بند مورد بررسی قرار نگیرند و گام به گام به پیش نروند نمی تواند مورد تایید و قبول باشد، پس در اجرای این پروژه نباید اول مطالعه زیست محیطی انجام گیرد زیرا این مرحله در گام سوم قرار دارد، پس لازم است گام اول و دوم انجام گیرد و آنگاه به سراغ مسئله محیط زیستی برویم.

وی گام پنجم را بررسی تمامی منافع حاصل از انتقال و سپس تقسیم مساوی این منافع بین حوضه های مبدا و مقصد عنوان کرد و با یادآوری اینکه این گام پس از چهار گام نخستین مورد مداقه قرار خواهد گرفت افزود: اصلا بحث استان سمنان و مازندران نیست بلکه این یک نظر علمی است که باید در جغرافیای ایران مطمح نظر قرار گیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری مسئله فعلی را علاوه بر آنچه گفته شد، چشم اندازها و برنامه های آتی استان سمنان عنوان کرد و گفت: افق های ۲۵ ساله توسعه ای سمنان از نیازهای آبی عظیمی پرده برمی دارد که به هیچ عنوان با منابع در دسترس همخوانی نداشته و پیش بینی برای آن صورت نگرفته است بنابراین ضروری است مدیریت منابع آبی آن انجام گیرد اما این مدیریت، تنها انتقال آب از حوضه دیگر نیست بلکه لازم است مفاهیم علمی چون مدیریت آبخیزداری، مدیریت حوضه های آبخیز، آبخوان داری، تغذیه مصنوعی آبخوان ها و آبریزها آن هم با پیوستهای بوم شناختی مورد توجه جدی قرار گیرد.

کاویان، ایران را یکی از کشورهای سرآمد در بحث تغذیه مصنوعی آبخوان ها برشمرد و خاطرنشان کرد: طی مقاله ای که دکتر کوثر در این زمینه ارائه کردند ثابت شده که تغذیه مصنوعی آبخوان ها از صادرات نفت برای ایران با ارزش تر است، این موضوع خاص اقلیم کشور و مناطق خشکی نظیر سمنان است؛ چرا باید در سمنان (استانی که ۹۰ درصد آب سطحی آن تبخیر می شود) بارش های سالیانه تماما تبدیل به هرزآب و نهایتا تبخیر شود و هیچ مدیریتی صورت نگیرد؛ اینجاست که مباحث پروژه های حفاظت آب در درون حوضه مطرح می شود.

وی با بیان اینکه دانش بومی در سمنان مغفول مانده است، این استان را یکی از استان های پیشرو در بحث قنات و استفاده از منابع آب زیرزمینی و مدیریت آن برشمرد و تاکید کرد: ایران از کشورها مبدع قنات و این شیوه مهندسیِ منابع آب و مدیریت آن در دنیا بوده و سمنان در زمینه احداث قنات ید بسیار طولایی دارد اما بسیاری از قنات ها در این استان خشک و غیر قابل استفاده شده است.

کاویان به اظهارات برخی از منابع و افراد، در خصوص ارائه پیشنهادها و راه های جایگزین برای انتقال آب به سمنان(با احتساب منتفی شدن احداث سد فینسک) اشاره و اظهار کرد: راه جایگزینی وجود ندارد زیرا زمانی که بحث انتقال آب بین حوضه ای مطرح می شود یعنی قرار است آب از حوضه آبخیزی به حوضه آبخیز دیگر منتقل شود، این مستقیما مصداق تعریف Inter-Basin Water Transfer یعنی IBWT است که وقتی معنا می شود باید بلافاصله ۵ معیار جهانی یونسکو مدنظر قرار گیرد و مرحله به مرحله این گام ها پاس و تایید شده و وارد گام بعدی شد.

وی مطرح شدن پیشنهاداتی نظیر انتقال آب پشت سد شهید رجایی به استان سمنان با لوله گذاری را عذر بدتر از گناه توصیف کرد و افزود: آسیب ها و مخاطرات اکولوژیکی و زیست محیطی و اقتصادی و تنش های سیاسی اجتماعی متعاقب این اقدام حتی به مراتب بیشتر از انتقال سد فینسک خواهد بود. باید توجه داشت ارائه هر گونه پیشنهادی که بدون مطالعه و دور از گامهای اصولی و علمی باشد تنها شرایط را پیچیده تر کرده و در بلند مدت اثرات سوء آن غیر قابل شمار و تحمل خواهد بود.

استاد تمام گروه پژوهشی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاوری ساری، هزینه نهایی ساخت این پروژه را با احتساب تورم سالیانه و فرسایشی شدن روند احداث و زمان بر بودن، ۲ تا سه برابر برآوردهای اولیه و هرینه تمام شده مورد محاسبه ابتدایی اعلام و تصریح کرد: از ویژگی های برجسته چنین پروژه هایی در کشور عدم شفاف سازی و دسترسی آزاد اطلاعات و داده های مفید به محققین و خبرنگاران بوده که حق آنان است چراکه در سایر کشورها اطلاعات در وب سایت های معتبر در اختیار همگان قرار می گیرد.

کاویان در پایان پیشنهاد کرد: بخشی از هزینه های احداث سد می تواند صرف امور آموزشی و ترویجی برای افزایش فرهنگ سازی و سازگاری مردم سمنان با کم آبی شود، بخشی دیگر صرف اصلاح و ترمیم شبکه توزیع آب مقصد و بخشی نیز صرف مطالعات و افزایش دانش بومی، آبخوان داری، آبخیزداری و مدیریت منابع آب موجود شود چراکه در این صورت یقینا نتایج بسیار مطلوب تری حاصل خواهد شد.

منبع:ایسنا

اختصاص ۲۴۴۵ سهمیه به زائران خراسان رضوی ویژه اربعین

مدیرکل حج و زیارت خراسان رضوی گفت: در ابتدا سهمیه ۳۰هزار نفری از سوی عراق برای ایران مختص کارگزاران و موکب‌دارانی بود که از سوی ستاد بازسازی به استان‌ها اختصاص داده شده بود. پس از آن با افزایش ۳۰ هزار زائر دیگر موافقت شد که به عموم مردم اختصاص یافت. سهمیه خراسان رضوی از این میزان ۲۴۴۵ نفر اعلام شده است.

جواد شاد در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص آخرین وضعیت اعزام زائران عراق برای اربعین اظهار کرد: علاقه‌مندان سفر به عراق که در سامانه سماح ثبت‌نام کرده‌ بودند تا امروز ساعت ۱۴ فرصت دارند که اطلاعات خود را تکمیل کنند.

وی اضافه کرد: افرادی که دو دوز واکسن خود را تزریق کرده باشند باید ۶۵ هزار تومان هزینه ثبت‌نام را پرداخت و با انتخاب نزدیکترین دفتر به محل دسترسی خود برای ارائه گذرنامه اقدام کنند تا فرایند صدور ویزا برایشان انجام شود.

مدیرکل حج و زیارت خراسان رضوی با اشاره به حجم بالای افراد ثبت‌نام شده در سامانه سماح ادامه داد: مهلت ثبت‌نام در سامانه سماح به پایان رسیده است. افرادی که ثبت‌نام کرده‌اند تا ساعت ۱۴ روز جاری مهلت دارند فرایند ثبت‌نام خود را تکمیل کنند، در غیر این صورت سهمیه آنان حذف شده و با بازگشایی ثبت‌نام سامانه سماح از ساعت ۱۴ افراد جدیدی جایگزین آن‌ها خواهند شد.

شاد بیان کرد: همچنین به احتمال فراوان مرز زمینی مهران برای بازگشت زائران از عراق بازگشایی خواهد شد. زائرانی که به صورت هوایی به عراق مشرف می‌شوند، منتظر اعلام بازگشایی مرز زمینی مهران بمانند تا در صورت لزوم بتوانند به صورت زمینی به ایران بازگردند.

وی در خصوص سهمیه خراسان رضوی در زائران سفر به عراق ویژه اربعین خاطرنشان کرد: در ابتدا سهمیه ۳۰هزار نفری از سوی عراق برای ایران مختص کارگزاران و موکب‌دارانی بود که از سوی ستاد بازسازی به استان‌ها اختصاص داده شده بود. پس از آن با افزایش ۳۰ هزار زائر دیگر موافقت شد که به عموم مردم اختصاص یافت. سهمیه خراسان رضوی از این میزان ۲۴۴۵ نفر اعلام شده است.

منبع:ایسنا