به ‌گزارش پنجشنبه شب از روابط ‌عمومی اداره‌ کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی قم، علیرضا ارجمندی در جلسه‌ای که با حضور حجت‌الاسلام جواد عرب بافرانی رئیس انجمن صنفی خانه‌مسافرهای قم برگزار شد، گفت: موانع و مشکلات واحدهای اقامتی و خانه‌مسافرهای استان قم برطرف می‌شود.

وی ادامه داد: در صنعت گردشگری، «خانه‌مسافر» واحدهای موقتی هستند که در ایام پیک مسافر در کنار مرکزهای اقامتی رسمی مانند هتل و مهمانپذیرها فعالیت می‌کنند.

سرپرست اداره‌ کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی قم بیان کرد: خانه مسافرها به مرور زمان، فعالیت دایم پیدا کردند و وزارت میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی قانونی بودن آن را پذیرفت.

وی ایجاد و گسترش خانه‌مسافر را بر اساس تقاضای موجود عنوان و بیان کرد: متاسفانه برخی از افراد سودجو؛ بدون اخذ مجوز، به پذیرش مسافر اقدام می‌کنند که به دلیل عدم امکان نظارت، با مشکلات امنیتی، اخلاقی و بهداشتی در این واحدهای غیرمجاز مواجه هستیم.

ابطال یک موافقت اصولی تاسیس مجتمع‌ گردشگری

بر اساس این گزارش، سرپرست اداره‌کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی قم؛ در جلسه تبصره ماده ۳۳ که با حضور عباس پورمیدانی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان و محمدابراهیم نجابت مدیر امور اراضی قم برگزار شد، از ابطال یک موافقت اصولی تاسیس مجتمع ‌گردشگری در قم خبر داد.

ارجمندی اضافه کرد: این موافقت اصولی در سال ۱۳۸۳ صادر شده بود که به دلیل اینکه تاکنون اقدام اجرایی برای احداث آن صورت نگرفته بود، ابطال شد.

وی همچنین در این جلسه که پیرامون طرح‌های غیرکشاورزی انجام شد، خاطرنشان کرد: زمین این طرح یک هکتار و متعلق به امور اراضی بود.

وی گفت: موافقت اصولی صادر شده برای ایجاد تاسیسات گردشگری، دارای مهلت معین است که این مهلت نیز قابل تمدید است و اگر از سوی سرمایه‌گذار اقداماتی انجام نشود، پس از صدور اخطار، موافقت اصولی ابطال می‌شود.

مردم برای حفظ آثار تاریخی، گزارش هر گونه اقدام مشکوک و مشاهده جرایم علیه میراث ‌فرهنگی را با شماره تلفن‌های ۳۷۷۴۰۴۹۲ و ۳۷۷۳۸۱۹۹ با پیش‌شماره ۰۲۵ به فرماندهی یگان حفاظت اداره‌ کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی قم و یا با تلفن ۱۱۰ (نیروی انتظامی) اطلاع دهند./

منبع:ایرنا

به گزارش گروه فرهنگی ایرنا، موزه‌ها عامل و محصول توسعه هستند؛ به همین دلیل در ارزیابی شاخص‌های فرهنگی کمیت و کیفیت موزه‌ها در رده‌های نخست جدول قرار دارند؛ در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی علاوه بر تشکیل موزه‌های تخصصی در حوزه میراث فرهنگی، وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هایی مانند نفت، ارتباطات، کشاورزی و شهرداری‌ها هم به عرصه موزه‌سازی وارد شدند از طرفی بسیاری از علاقه‌مندان هم موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی راه‌اندازی کردند.

با توجه به ظرفیت‌های متنوع و مختلف داخلی، ایران می‌تواند در عرصه‌های بسیاری در دنیا از جمله نفت و گاز، معدن، دانش و علوم، و همچنین امور دفاعی در جهان حضور پیدا کند، اما بی‌تردید در عرصه‌ میراث‌فرهنگی و هنرهای‌سنتی و صنایع‌دستی بازیگر اصلی و بدون رقیب در منطقه و جهان است؛ این شایستگی بجز آثار و مقاله های علمی، از شگفتی و تحسین بازدیدکنندگان خارجی موزه‌ها وقتی به ایران سفر می‌کنند و چه زمانی که اشیاء تاریخی مربوط به فرهنگ و تمدن ایران را در موزه‌های جهان می بینند، کاملا مشهود است.

همین علاقه و اشتیاق در یک قرن گذشته برای دیدن آثار تمدن ایرانی و حجم آثار تاریخی کشف شده در کاوش‌ها در کشور نشان می‌دهد که برای حفاظت و نگهداری و همچنین نمایش این آثار، علاوه بر مشارکت سازمان‌های دولتی برای احداث موزه‌های اختصاصی و منطقه‌ای،‌ بخش خصوصی هم می‌تواند برای سرمایه‌گذاری و توسعه موزه‌های مشارکتی و خصوصی وارد عرصه موزه‌سازی و مجموعه‌داری شود.

سال ۹۸ را می‌توان سال طلایی احداث موزه‌های خصوصی برشمرد، در این سال ۳۴ موزه خصوصی مجوز گرفتند و فعالیت خود را آغاز کردند، و با احداث ۶ موزه تحت مدیریت وزارت میراث‌فرهنگی و ۱۹ موزه متعلق به سایر دستگاه‌های دولتی، در مجموع ۵۹ موزه در کشور احداث شد که در حوزه موزه‌سازی و موزه‌داری در همه سال‌ها از زمان احداث موزه‌ها در کشور محسوب می‌شود، روندی که در سال ۱۳۹۹ به دلیل فشار اقتصادی و کمبود اعتبارات و شیوع کرونا طرح‌های راه‌اندازی موزه‌ها در هر سه حوزه (دولتی، مشارکتی و خصوصی) با کندی مواجه شد، اما با همه این شرایط در سال ۹۹ بیش از ۴۰ موزه احداث و به بهره‌برداری رسید.

در حال حاضر هر هفته یک موزه در کشور افتتاح می‌شود

از مجموع ۷۵۰ موزه ای که در یکصد سال صنعت موزه داری در کشور فعال هستند، ۲۹۲ موزه تحت مدیریت وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و بیش از ۲۸۰ موزه تحت پوشش سایر دستگاه‌های دولتی قرار دارند و ۱۷۱ مجموعه خصوصی تحت عنوان موزه فعال است که به گفته علی اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی «در حال حاضر هر هفته شاهد افتتاح یک موزه هستیم و بخش خصوصی بیشترین سهم را در این تحول داشته است، به گونه‌ای که ما شاهد رشد ۴۰۰ درصدی در حوزه موزه‌های خصوصی هستیم و در حال حاضر ۱۷۱ موزه خصوصی در کشور فعال است.»

به مناسبت روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی ( ۲۷ اردیبهشت) و روز جهانی موزه (۲۸ اردیبهشت ماه) و هفته میراث فرهنگی با حسن عمیدی مدیرکل دفتر ارتباطات شرکت ملی پست و رییس موزه ارتباطات ایران درباره اهمیت نام گذاری روز جهانی موزه‌ها، صنعت موزه‌داری و مشخصات و ویژگی‌های موزه ارتباطات ایران و اقداماتی که در سال‌های اخیر انجام شده، گفت‌وگو کردیم.

موزه ارتباطات‬⁩ ایران در آیین اختتامیه سیزدهمین دوره موزه برتر که دو روز پیش برگزار شد، علاوه بر دریافت جایزه اول بخش موزه‌های دولتی بزرگ با شاخص «تلاش برای بقا» و کسب رتبه دوم در شاخص خلاقیت و نوآوری، در بخش سوم از سوی کمیته ملی موزه های ایران (ایکوم) به دلیل تلاش در توسعه فعالیت موزه‌ها در فضای مجازی و کمک به تجهیز آنها شایسته تقدیر شد.

موزه‌داری هنر ایجاد وابستگی و دلدادگی فرهنگی میان اشیا و بازدیدکنندگان

حسن عمیدی در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا درباره صنعت موزه‌داری در ایران و جهان گفت: موزه‌داری جدا از هنر ایجاد وابستگی و دلدادگی فرهنگی میان اشیا و بازدیدکنندگان، توانایی تبدیل موزه به یک مجتمع آموزشی و پژوهشی مورد استفاده همگان است. آموزش از طریق اشیا تنها بیننده را به سوی خود جذب نمی‌کند، بلکه هدفی والاتر دارد و آن بالاتر بردن سطح آگاهی و دانش بازدیدگنندگان است؛ در سایه همین آگاهی است که غارتگران اموال فرهنگی کمتر موفق خواهند شد آثار ما را به یغما ببرند.

رییس موزه ارتباطات ایران تاکید کرد: باید فرهنگ آموزش موزه‌ها را گسترش داد و پهنه گسترده‌ای را برای این کار در نظر گرفت، رسانه‌های گروهی و وسایل ارتباط جمعی را تشویق به معرفی ارزش تاریخی این آثار کرد و با پخش برنامه‌های مختلف آموزشی بر آگاهی مردم افزود، حتی با ایجاد امکانات رفاهی و تفریحی در کنار موزه‌ها از جمله تالار سخنرانی، سینما، تئاتر، بوستان، شهربازی و … مردم را به سمت موزه ها کشاند.

عمیدی ارتباط فرهنگی میان موزه‌ها را یکی از مهمترین راه‌های بررسی شناخت فرهنگ‌ها دانست و افزود: باید موزه‌ها را از سکون و رکود بیرون آورد و غنی و پربار کرد. خوب است هر از گاهی آثار موزه‌های مختلف کشور نزد یکدیگر به امانت گذارده شود و این کار باید آنقدر ادامه یابد که به چرخه تبادلات فرهنگی موزه تبدیل شود. برای نیل به دیگر اهداف موزه‌ها می‌توان کلاس‌های آموزشی مرتبط و بر اساس موضوع و محتوای موزه ها برگزار کرد.

رعایت استانداردهای جهانی لازمه درآمدهای صنعت موزه‌داری

عمیدی با اشاره به نام‌گذاری روز جهانی موزه‌ها گفت: با تعیین این روز، موزه جایگاه و ارزش خود را به عنوان نهادی دائمی در میان عموم مردم به دست می‌آورد. موزه‌ها وظیفه دارند میراث‌ملموس و ناملموس جامعه بشری را نگهداری کنند و فضایی را برای اهداف آموزشی و مطالعه بیشتر آماده کنند. نقش موزه در تبادلات فرهنگی، غنی‌سازی فرهنگ‌ها، توسعه درک متقابل، همکاری و صلح میان مردم بسیار پر رنگ است و با تعیین روز جهانی موزه، آگاهی مردم در مورد نقش موزه‌ها در سطح بین‌المللی بالا می‌رود.

رییس موزه ارتباطات ایران تصریح کرد: هر سال در روز جهانی موزه‌ها موضوعی را مشخص می‌کنند تا مردم و متخصصان به صورت مستقیم از موزه‌ها دیدن کنند و درباره چالش‌هایی که موزه برجسته کرده است به بحث و گفت و گو  و تبادل نظر بپردازند.

وی بر لزوم رویکرد علمی و توسعه محور به موزه‌داری در ایران گفت: موزه‌داری در کشورهای اروپایی، صنعتی است با سودهای میلیارد دلاری، اما عدم رعایت استانداردهای جهانی موزه‌داری در ایران، با وجود آثار و شهر موزه‌های تاریخی مانند اصفهان باعث شده از درآمد صنعت موزه‌داری محروم بمانیم.

اولین تمبرهای ایران و جهان در موزه ارتباطات

عمیدی درباره آثار و اشیا موزه ارتباطات گفت: از گذشته‌های دور تا امروز تمبر، که با توجه به وزنش گرانترین شی دنیا محسوب می‌شود، بخش جدایی‌ناپذیر فرآیند ارسال نامه‌ها و بسته‌های پستی بوده است. در سالنی به همین نام در موزه ارتباطات علاوه بر دیدن مجموعه‌ای از تمبرهای ایرانی و خارجی، اولین تمبری که در دنیا در سال ۱۸۴۰ به نام پنی سیاه و همچنین اولین تمبر ایرانی که در زمان ناصرالدین شاه چاپ شد در این موزه به نمایش گذشته شده است.

رییس موزه ارتباطات اظهار داشت: تمبرهای یادبودی که پس از انقلاب اسلامی (۱۳۵۷) چاپ شدند، در طبقه دوم موزه قرار دارند، در این سالن۷۵۰ تمبر اصلی که  پس از انقلاب تا  امروز به چاپ رسیدند در معرض دید علاقه‌مندان قرار دارند.

عمیدی با اشاره به معماری و ساختمان موزه ارتباطات گفت: در معماری اسلامی نقطه اوج و زیبایی بنا را شاه‌نشین می‌گویند، سالن رادیو با گچ‌بری‌های منحصر به فرد آن شاه‌نشین این بنای ۱۵۰۰ مترمربعی است، در این بخش رادیوهای قدیمی دهه ۳۰ تا ۷۰ میلادی نیز به نمایش گذاشته شده‌اند

رییس موزه ارتباطات به تابلوعکس‌های قدیمی بر روی دیوار راهروهای موزه اشاره کرد و گفت: این عکس‌های قدیمی شامل یونیفرم‌های پستچی و دفاتر پستی کشورهای مختلف، پستخانه های سراسر ایران و عکسهای قدیمی ساختمان پست و تلگراف است.

کوچه پست و خاطره‌های نوستالوژیک 

عمیدی ادامه داد: در سالن مخابرات موزه ارتباطات نمونه‌هایی از دستگاه‌های مورس‌ قدیمی و اطلاعاتی درباره نحوه کار آن ها در زمان قدیم وجود دارد؛ دستگاه مورس یکی از ابزارهای مهم در انتقال پیام در قدیم بوده است. این سیستم را ساموئل مورس آمریکایی با هدف سهولت ارسال پیام‌های مخابراتی و تلگراف، الفبای مورس را اختراع کرده بود.

رییس موزه ارتباطات، کوچه پست را یکی از جاذبه‌های مورد توجه بازدیدکنندگان موزه ارتباطات عنوان کرد و گفت: در این سالن که در طبقه اول واقع شده، ادوات پستی بسیاری مانند باسکول که قبل از ارسال، بسته‌ها را با آن وزن می‌کردند و یا ابزارهایی همچون مهر و موم، ‌قفل‌شکن‌ها و جعبه‌های پستی قدیمی را در کنار سایر ابزار آلات‌پستی قرار دارد که همواره مورد توجه بازدیدکنندگان است و به یاد خاطره های نوستالوژیک قدیم سلفی‌های خوبی هم می‌گیرند و در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی منتشر می‌کنند.

اولین‌های موزه‌های پست و ارتباطات

عمیدی درباره برنامه‌ها و اقدامات در موزه ارتباطات گفت: با توجه به اهمیت حفظ هویت تاریخی و نمادهای پستی و تاکید وزیر ارتباطات وفناوری اطلاعات (محمدجواد آذری جهرمی) توسعه اماکن و مراکز فرهنگی پست طی یکسال اخیر در دستور کار قرار گرفته است. از این رو اولین مرکز پست، موزه، مدرسه جهان در بهمن ماه سال گذشته در شهر رشت راه اندازی و دومین مرکز نیز به زودی در شهرستان دلگان از توابع سیستان و بلوچستان افتتاح خواهد شد.

رییس موزه ارتباطات اظهار داشت: در همین راستا پست موزه یزد نیز در اسفندماه ۹۹ افتتاح و هم اکنون مشغول به فعالیت و میزبانی از بازدیدکنندگان است و با همکاری که با مسئولان استان آذربایجان‌شرقی، اول  خرداد ۱۴۰۰ اولین خانه موزه تمبر ایران در خانه مجتهدی‌های تبریز افتتاح می‌شود.

باید برای حضور روشندلان در موزه ها تدبیر کنیم

عمیدی خاطرنشان کرد: آمار نشان داده است که کشورهایی که دارای موزه‌های متنوع هستند و بازدیدشان رایگان است کمتر بازدیدکننده دارند به طوری که از هر ۲۰۰ نفر که به سینما می‌روند تنها یک نفر از موزه‌ها بازدید می‌کند. در انگلستان رسم بر این است که اگر مدرسه و یا هر مرکز آموزشی دیگر، زمانی را به تدریس هنر اختصاص ندهد، موزه‌ها این کمبود را جبران کنند. عده‌ای از کارشناسان، تاسیس موزه‌های ویژه کودکان را که از جذابیت بیشتری برخوردار است، توصیه می‌کنند.

رییس موزه ارتباطات ایران بر ضرورت تدبیر و برنامه ریزی ویژه برای تسهیل حضور روشن‌دلان (نابینایان) در موزه‌ها گفت: موزه‌ها روزانه بازدیدکنندگان زیادی در سنین مختلف و با فرهنگ‌های گوناگون دارند. اگر با موزه‌آرایی سنجیده و راهنمایی مناسب ارزش تاریخی و هنری هر شی بر بیننده مشخص شود، یک شی سفالی ساده مربوط به هزاره اول پیش از میلاد همانند یک تابلوی نقاشی معاصر، جذاب و پربیننده خواهد شد.

راه‌اندازی جمعه بازار تمبر و فیلاتلیک ایران در موزه ارتباطات

عمیدی درباره برنامه‌های اجرایی موزه در زمان شیوع کرونا در چند ماه اخیر، گفت: بر اساس اقداماتی که انجام شد و ارزیابی کمیته ملی موزه های ایران ایکوم (ICOM) و به دلیل نقش موثری که با همکاری و تلاش همکاران در تحقق شعار «موزه‌ها زنده‌اند» در دوران شیوع کرونا ایفا گردید، موزه ارتباطات به عنوان موزه شاخص و برتر معرفی شد.

وی افزود: راه‌اندازی جمعه بازار تمبر و فیلاتلیک ایران در موزه ارتباطات با همکاری شهرداری منطقه ۱۲ شهر تهران از دیگر اقداماتی بود که باعث شد علاقه‌مندان به این بخش روزهای جمعه با رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی در فضای سامان‌دهی شده آن، فعالیت کنندکه از دو هفته پیش به سالن مرکزی موزه منتقل شد.

مدیر موزه ارتباطات با اشاره به محدودیت‌هایی که در دوران کرونا برای برگزاری رویدادها ابلاغ شد، اظهار داشت: در دوران شیوع کرونا نمایشگاه کارت‌ پستال و اقلام فیلاتلیک ایران در صد سال گذشته، جشنوراره و نمایشگاه کاریکاتور پست و کرونا، همچنین نمایشگاه سوخته‌نگاری تصاویر قدیمی پستی از رویدادهایی است که در دوران همه‌گیری کووید۱۹ به صورت مجازی برگزار کردیم.

امکان ایجاد تورهای بازدید مجازی از موزه‌ها را فراهم کردیم

عمیدی اظهار داشت: در سال گذشته به دلیل همه‌گیری ویروس کرونا در کشور و اهمیت خروج حداقلی مردم از خانه و تعطیلی موزه‌ها و اماکن تاریخی، موزه ملی ارتباطات در این دوران ابتکار عمل را در دست گرفت و با فراهم کردن مجموعه‌ای از شرایط، امکان بازدید غیرحضوری علاقه‌مندان و دوست‌داران فرهنگ و تاریخ کشور را فراهم آورد.

رییس موزه ارتباطات ایران گفت: در دوران شیوع کرونا با پشتیبانی کمیته ملی موزه‌های ایران (ایکوم) با ارایه اینترنت رایگان به سایر موزه‌ها، علاوه بر اینکه امکان ایجاد تورهای بازدید مجازی و انتشار آن در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی را فراهم آورد، خود در این زمینه پیشتاز شد.

عمیدی بیان  کرد: در ایام تعطیلات نوروز ۱۳۹۹، ۱۳ موزه ایران تورهای مجازی برگزار کردند، و این اقدام موثری که به کمک موزه ملی ارتباطات صورت گرفت، الگویی شد تا سایر موزه‌ها در صفحات اختصاصی خود در بستر شبکه‌های اجتماعی، برای ایجاد تورهای مجازی اقدام کنند.

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، موزه ارتباطات که در خیابان امام خمینی(ره)، همجوار با سردرباغ ملی واقع است، از دوازده بخش «تلگراف و تلفن، مخابرات، رادیو، تمبر، اسناد، هدایا، کوچه پست، لیمینت تمبر، وزیران ارتباطات، شهدای مخابرات، ورودی غربی و چاپار» تشکیل شده است.

این موزه که در بهمن ماه ۱۳۶۹ به نام موزه پست آغاز به کار کرده است، اکنون به عنوان موزه ارتباطات سی ساله شد؛ این موزه در یکی از قدیمی‌ترین عمارت‌های دولتی تأسیس شده که از دو طبقه در قسمت‌های غربی و شرقی و ٣ طبقه در قسمت مرکزی بنا متشکل از سالن‌ها و غرفه‌های متعدد تشکیل شده است.

در ٢٠ اسفند ماه ١٣٧٤ شمسی با موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور، موزه پست به موزه وزارت پست و تلگراف و تلفن و در ١٢ مرداد ماه ١٣٧٨ شمسی، به موزه پست و مخابرات تغییر نام داد.
ساخت این بنای قدیمی در سال ١٣٠٧ شمسی‌، در زمان وزیران قدیم پست‌، صوراسرافیل و نظام‌ الدین حکمت‌، با صرف هزینه۵۳۶ هزار تومان و با مساحت حدود ۱۵هزار مترمربع  در خیابان سپه (امام خمینی (ره) کنونی) آغاز شد؛ این بنای آجری را که نیکلای مارکف گرجستانی طراحی کرد در سال ۱۳۱۳ به بهره‌برداری رسید.

این عمارت در زمینی به ابعاد٥٠ * ١٦٧ متر یعنی ۸هزار و ۳۵۰مترمربع زمین ساخته شده است و حدود ١٨ هزارمترمربع بنا دارد و اکنون ابعاد موزه فعلی که یک سوم کل بنا است ٤٢*٥٣ و حدود ۶هزارمترمربع وسعت دارد، قسمتی از این ساختمان، در کنار سردر باغ ملی‌، که قبلاً اداره گمرکات پست بوده‌، به موزه اختصاص داده شده است‌.

معماری بنا سبک ملی رضاخانی و التقاطی است؛ استفاده از سبک هخامنشی ستون‌نماها با سرستون دو کله ‌گاوی و سبک اسلامی صفوی طاق‌نماها با قوس‌های شاه عباسی به شیوه نو با در نظر گرفتن اسلوب کاروان‌سراهای چهار ایوانی و نیاز روز از مشخصه‌های التقاطی بودن سبک بناست؛ این بنا آجری است اما از سنگ در ستون و سرستون‌نماها، پایه و پلکان و از اره بنا و کمربندهای تزئینی دور بنا استفاده شده است.

موزه ارتباطات در قلب تهران قدیم و در مجموعه تاریخی باغ ملی قرار دارد، ورودی این موزه در میدان مشق واقع شده است، با گذر از سردر باغ ملی ورودی موزه در سمت راست قرار دارد، که البته حیاط مجموعه توجه هر بیننده ایی را به خود جلب می‌کند؛ این حیاط در گذشته محل ارسال بار و مرسولات پستی بوده و به همین دلیل مجموعه‌ای از مجسمه‌ها، ادوات و ابزارهای پستی دوره‌های مختلف را در آن قرار داده اند.

منبع:ایرنا

به گزارش خبرگزاری مهر، مهرشاد کاظمی رئیس ستاد گردشگری به مناسبت روز جهانی موزه، در نشست مجازی «تهران در آینه موزه‌ها» با اشاره به پیشینه تهران گفت: این شهر دارای سه دوره تاریخی؛ روستایی، شهری که با حصار طهماسبی آغاز می‌شود و دوره پایتختی که برای این دوره تاریخی، آثاری در تهران از جمله امامزاده‌های اسماعیل (ع)، یحیی (ع) و زید (ع) موجود است و خاستگاه تهران هم از آن مکان‌ها آغاز شده؛ سنگ‌هایی مربوط به سال ۵۵۰ و درب آن امامزاده‌ها و آثاری که از آن دوره به جا مانده است.

وی گفت: در مورد حصار طهماسبی نیز حدود ۳۰ متر از این حصار در بالاتر از میدان اعدام باقی است و دروازه محمدیه هم به آن اتصال داشته، این آثار نشان می‌دهد که تهران پیشینه و حیات تاریخی دارد، هستی و هویت و گنجینه‌ای از فرهنگ ایران را می‌توان در تهران دید.

کاظمی افزود: اقوام مختلفی در طول تاریخ چه قبل از پایتختی و به خصوص بعد از پایتختی به تهران مهاجرت کردند و این اقوام از خود یادگارهای بسیاری به صورت ملموس و غیرملموس به جای گذاشتند و این آثار باعث شده که تهران از لحاظ تنوع موزه‌ای بسیار شکوفا باشد.

رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران بیان کرد: موزه‌هایی در حوزه‌ها و موضوع‌های مختلفی از جمله پزشکی، محیط زیست، حیات وحش، زمین شناسی، فرهنگی، هنری، تاریخی فعالیت می‌کنند و هر کدام از اینها در جهان، رده‌های بالایی دارد که نشان دهنده پیشینه و تاریخ فرهنگ مردم این سرزمین است، به عنوان مثال آثاری که در موزه هنرهای معاصر وجود دارد بی‌نظیر است و این موزه از لحاظ ارزش و تعداد آثار در دنیا برتر است.

وی درباره موزه تهران گفت: با توجه به پیشینه فرهنگی تاریخی تهران و آثار چند هزار ساله در تهران تا دوره معاصر ضرورت دارد این شهر موزه خاص خود را داشته باشد، این طرح چند سالی است که دنبال می‌شود و از دوره سوم شورای اسلامی شهر تهران مصوبه‌ای برای تأسیس موزه این شهر وجود دارد و در این دوره مدیریت شهری هم در دستور کار قرار داشته است.

کاظمی افزود: درباره راه‌اندازی موزه تهران اتفاق نظر هست اما راجب به مکان آن تاکنون تصمیم‌گیری نشده است، سال ۱۳۹۷ زمانی که بنده مدیرکل ارشاد استان تهران بودم، با همکاری موزه ملی ایران، موزه تهران به صورت موقت در طبقه دوم موزه ملی راه‌اندازی شد و قدیمی‌ترین اثر هنری به جا مانده از مردم تهران که در این موزه به نمایش گذاشته شده بود، یک گلدان ۵ هزار ساله بود که شهردار تهران آقای حناچی در جریان بازدید از این موزه بر راه‌اندازی موزه تهران تاکید کرد.

رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران اظهارداشت: احمد مسجدجامعی عضو شورای اسلامی شهر تهران همزمان با روز جهانی موزه، در دویست و نود و پنجمین جلسه این شورا پیشنهاد داد که ساختمان روزنامه اطلاعات به عنوان موزه تهران مصوب و راه‌اندازی گردد، این مکان توجیه هم دارد.

وی گفت: در تهران چند مجموعه موزه مانند مجموعه‌های نیاوران، سعدآباد و کاخ گلستان و راسته موزه‌ای داریم به عنوان مثال از میدان توپخانه، امام خمینی (ره) تا میدان حر، باغ شاه و در همان مکان ده‌ها موزه در محدوده دروازه باغ ملی، موزه ایران باستان، موزه مقدم و موزه ثبت تا موزه تیمورتاش در میدان حر و در ابتدای آن موزه علی‌اکبر صنعتی، موزه سکه بانک سپه، موزه ارتباطات یا پست وجود دارد، در آن محدوده ساختمان روزنامه اطلاعات از لحاظ قدمت و مساحت برای موزه مناسب است.

کاظمی افزود: امیدواریم در مدت باقی مانده از عمر این دوره مدیریت شهری موزه تهران راه‌اندازی شود و بتوانیم بخشی از میراث و هویت تهران را به نمایش بگذاریم، این موزه از لحاظ آموزشی هم می‌تواند برای نوجوانان و جوانان مفید باشد تا بیشتر با فرهنگ، هنر و تاریخ این شهر آشنا شوند و وقتی از این موزه بازدید کنند، احساس غرور و سربلندی از فرهنگ و تمدن و شکوفایی که در گذشته داشتیم برای آنان تجلی پیدا می‌کند.

رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیت ۶۳۸ موزه در کشور گفت: تهران حدود ۲۰۰ موزه دارد که از این تعداد حدود ۵۰ موزه متعلق به بخش خصوصی و مجموعه‌دار است، یک سوم موزه‌های کشور در تهران وجود دارد و می‌توان تهران را شهر موزه‌ها بنامیم، در شهرهای معروف دنیا مانند پاریس حدود ۲۸۰ موزه وجود دارد که تهران هم در همین حدود موزه دارد و از این لحاظ در کشور بی‌نظیر است.

وی گفت: براساس پیشینه فرهنگی تاریخی تهران، شهرداری طی دهه‌های گذشته رسالتی برای خود تعریف کرده و صرفاً در حوزه خدماتی فعالیت نمی‌کند بلکه خود را به عنوان یک نهاد اجتماعی و فرهنگی معرفی کرده و سرمایه‌گذاری قابل توجهی را در بخش فرهنگ، هنر و تاریخ و اجتماع مردم تهران انجام داده که بخشی از اینها به صورت سرمایه‌گذاری در راه‌اندازی موزه‌های مختلف است.

کاظمی افزود: در حال حاضر مالکیت حدود ۶۲ موزه و یا خانه موزه برعهده شهرداری تهران است، منازل اشخاص معروف و شخصیت‌های ماندگار فرهنگی و سیاسی توسط شهرداری خریداری شده و به صورت خانه موزه فعالیت می‌کنند.

رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران همچنین با اشاره به پیشینه و آثار تاریخی شهر ری گفت: شهر ری یک نوع موزه روباز است و قرار است موزه ویژه این شهر در مجتمع رازی راه‌اندازی و در آینده نزدیک افتتاح شود.

پیشینه تهران بر اساس یافته‌ها و داده‌های باستان‌شناختی

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران نیز در این نشست با ارائه توضیحاتی درباره پیشینه تهران بر اساس یافته‌ها و داده‌های باستان‌شناختی گفت: پیشینه تهران براساس این یافته‌ها عمدتاً به کاوش‌های سیف‌الله کامبخش‌فرد نسبت داده می‌شد که کاوش‌هایی را حدود سال‌های ۵۰-۱۳۴۷ در تپه‌های قیطریه انجام داد و توانست آثاری را از هزاره اول قبل از میلاد، حدود ۳ هزار سال قبل شناسایی کند و این مبنایی برای اصطلاح تهران ۳ هزار ساله شد.

مرتضی ادیب‌زاده گفت: چند سال گذشته نیز در حین اجرای پروژه‌های عمرانی شهری و خط انتقال لوله فاضلاب در خیابان مولوی، شواهدی از داده‌های باستان‌شناسی در حین خاک‌برداری‌ها شناسایی شد که با پیگیری دانشجویان علاقه‌مند در این حوزه، پروژه عمرانی متوقف و کاوش‌های باستان‌شناسی انجام شد.

وی افزود: در این کاوش‌ها بقایایی ارزشمند از یک لایه تاریخی، فرهنگی و باستان‌شناختی متعلق به هزاره پنجم قبل از میلاد و تقریباً هم‌افق با فرهنگ چشمه علی و به نوعی همان داده‌های فرهنگ چشمه علی در شهر ری در مرکز بافت تاریخی تهران شناسایی شد، از این پس تهران را با آن یافته تدفینی و بانوی ۷ هزار ساله، تهران ۷ هزار ساله قلمداد می‌کنیم.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران در ادامه بیان کرد: تهران به واسطه پایتخت بودن، همیشه کانون توجه بوده است و بسیاری از مراکز دانشگاهی، پژوهشی، علمی، سیاسی و سایر نهادهای اجتماعی برای نخستین بار در تهران شکل گرفته و بسیاری از اتفاقات و رخدادهای فرهنگی هنری در این شهر رخ داده است.

وی گفت: نیاز است که یک مرکز تخصصی به عنوان تهران‎شناسی و موزه بزرگ تهران داشته باشیم تا داده‌های فرهنگی و اجتماعی و پیشینه ۷ هزار ساله، فرهنگ چشمه علی، آثار تپه‌های قیطریه، داده‌های دروس، کوهپایه‌های شمالی تهران و آثار فاخر دوره معاصر در حوزه موسیقی، تجسمی و سایر رشته‌های هنری را به نمایش بگذاریم.

ادیب‌زاده افزود: بسیاری از اشیا و آثار مختلف فرهنگی، هنری و نسخ خطی مربوط به تهران در موزه‌های مختلف پراکنده است و می‌توان آثار خوشنویسی، نگارگری و سبک‌های مختلف هنری و داده‌های مربوط به تهران را با یک سیر تاریخی؛ پیش از تاریخ، تاریخی، دوران اسلامی و معاصر به صورت متمرکز در موزه‌ای به نمایش گذاشت.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران گفت: بارها در مورد ایجاد موزه تهران و بحث تهران‌شناسی اعلام نیاز شده و اعلام آمادگی می‌کنیم که با شهرداری و سایر نهادها که متولی امور اداره شهر هستند، همکاری مشترکی را برای راه‌اندازی این موزه داشته باشیم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیت یکصد و ۵۶ موزه در تهران گفت: این موزه‌ها دولتی و خصوصی و زیرمجموعه برخی از نهادها و تعدادی هم خانه موزه مشاهیر و شخصیت‌های مختلف فرهنگی، علمی و سیاسی هستند و موزه‌های مردم‌شناسی بسیار متنوعی از فرهنگ‌های مختلف در تهران وجود دارد.

ادیب‌زاده افزود: تلاش ما در حوزه موزه و بافت فرهنگی تهران این است که سطح کیفی موزه‌ها را با توجه به همه کمبودها و کاستی‌ها که در حوزه اعتبارات در سالیان گذشته بوده ارتقا دهیم، در مورد موزه‌های پنج گانه‌ای که زیرمجموعه اداره کل میراث استان تهران است، به ویژه در دوره شیوع کرونا توانستیم سطح فعالیت آنها را با نمایش‌های آنلاین، نمایشگاه‌ها، نشست‌های تخصصی و معرفی‌های تخصصی اشیا ارتقا دهیم.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران همچنین درباره چگونگی کسب مجوز برای تأسیس موزه‌های خصوصی و استانداردهای لازم در این حوزه مطالبی را بیان کرد.

مدیر موزه آبگینه و سفالینه‌های ایران نیز در این نشست با اشاره به موزه‌ها و ظرفیت‌های فرهنگی شهر تهران گفت: جریان موزه‌داری در کشور از شهر تهران و کاخ گلستان آغاز شده است، در موزه‌ای که ناصرالدین شاه از هدایا و سایر آثار هنری که گردآوری کرده بود، هر چند که این موزه، موزه عمومی نبود.

حمید وکیل‌باشی افزود: در ادامه، در آغاز قرن حاضر، موزه ایران باستان به عنوان اولین موزه ملی ایران در تهران شکل گرفت، انتخاب شهر تهران به عنوان پایتخت در بیش از ۲۰۰ سال اخیر، شرایط خاصی را به لحاظ فرهنگی و اجتماعی در این شهر ایجاد و وضعیت شهر را متفاوت از گذشته کرده است.

وی بیان کرد: آنچه که در تاریخ و فرهنگ تهران به آن پرداخته می‌شود، عمدتاً مربوط به دو قرن اخیر است اما نباید غفلت کرد که تهران، سرزمینی است که نشانه‌های فرهنگی آن قدمتی چند هزار ساله دارد.

وکیل‌باشی اظهارداشت: در حاضر تهران در میان سایر شهرها و استان‌های کشور از بیشترین تعداد موزه برخوردار است و عمده این موزه‌ها به صورت ملی بخشی از فرهنگ، هنر باستان‌شناسی و سایر شاخه‌های مربوط به موزه‌داری را معرفی می‌کنند.

نشست «تهران در آینه موزه‌ها» عصر سه‌شنبه به مناسبت روز جهانی موزه‌ها و میراث فرهنگی با حضور مهرشاد کاظمی رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران، مرتضی ادیب‌زاده معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران و حمید وکیل‌باشی مدیر موزه آبگینه و سفالینه‌های ایران برگزار و از صفحه خانه اندیشمندان علوم انسانی در فضای مجازی پخش شد.

کمیته بین‌المللی موزه‌ها ایکوم (ICOM)، روز هجدهم ماه می را روز جهانی موزه و میراث فرهنگی نامگذاری کرده است. هدف از نامگذاری روز جهانی موزه و میراث فرهنگی نشان‌دادن اهمیت موزه‌ها در تبادلات فرهنگی، غنی‌سازی فرهنگ‌ها، درک متقابل ملت‌ها از هم و برپایی صلح و دوستی میان مردم جهان است. امسال این روز مصادف با ۲۸ اردیبهشت است.

منبع:خبرگزاری مهر